«Προσπάθησα με πάθος να ξεπεράσω τα όρια μου» λέει στο in.gr ο Θάνος Μικρούτσικος

  • Αυτοβιογραφία μέσα από 24 συναντήσεις

O Θάνος Μικρούτσικος με τον Οδυσσέα Ιωάννου στη διάρκεια της συνέντευξης (δείτε το βίντεο) 

Συναντήσαμε τον Θάνο Μικρούτσικο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ένα μεσημέρι του Δεκέμβρη, λίγο πριν ξεκινήσει η πρόβα για το μουσικό παραμύθι «Ταξιδεύοντας με τον Σταυρό του Νότου», που ανεβαίνει τα Χριστούγεννα, με στόχο, παιδιά από επτά έως… 77 ετών να γνωρίσουν την ποίηση του Νίκου Καββαδία.

Παρών στο ραντεβού και ο Οδυσσέας Ιωάννου, στενός συνεργάτης του, ο οποίος «συνθέτει» τα τμήματα της αυτοβιογραφίας του μουσικοσυνθέτη, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Eκδόσεις Πατάκη, υπό τον τίτλο ««Ο Θάνος κι ο Μικρούτσικος. Μια αυτοβιογραφία μέσα από 24 συναντήσεις».

Κεφάτος και χαμογελαστός ο Θάνος Μικρούτσικος μίλησε στο in.gr για την απόφασή του να εκδοθεί ένα βιβλίο για τη ζωή του, προσωπική και επαγγελματική, καθώς για την επιλογή του Οδυσσέα Ιωάννου να επωμιστεί το «δύσκολο» έργο της συγγραφής αυτής της ιδιαίτερης αυτοβιογραφίας.

«Εγώ δεν ήμουν υπέρ των αυτοβιογραφιών»

Ανατρέχοντας πίσω στο πρόσφατο παρελθόν, ο Θάνος Μικρούτσικος θυμάται πως προέκυψε η πρόταση για την αυτοβιογραφία. «Επειδή εγώ δεν ήμουν υπέρ των αυτοβιογραφιών, υπήρχε η πρόταση από έναν εκδοτικό οίκο, που απευθυνόταν σε νεανικό κοινό, και ζήτησε από τον Οδυσσέα Ιωάννου, να επιμεληθεί μια σειρά βιογραφιών συνθετών της γενιάς μου, με στόχο το έργο μας να γίνει πιο εύκολα προσβάσιμο στα νέα παιδιά. Μια από τις περιπτώσεις αυτές ήμουν κι εγώ. Ο Οδυσσέας μου ζήτησε, πριν από 5-6 χρόνια έγινε αυτό, να κάνουμε μια μεγάλη συνάντηση, να μιλήσουμε για κάποια πράγματα για τη δουλειά μου και για τη ζωή μου. Κλείσαμε λοιπόν ένα ραντεβού. Στο ραντεβού αυτό του λέω ‘τι θέλεις να σου πω’. Και μου λέει ‘γεννήθηκες;’ Γεννήθηκα στην Πάτρα στις 13 Απριλίου του 1947».

«Και με αυτή τη φράση ξεκίνησε μια ιστορία τεσσάρων χρόνων», θυμάται ο Οδυσσέας Ιωάννου και συμπληρώνει «ήταν ένα πολύ μεγάλο ταξίδι και μαθητεία για μένα και ελπίζω το βιβλίο αυτό να είναι ταξίδι και μαθητεία και για όσους το διαβάσουν. Δηλαδή να μπορέσει να πυροδοτήσει το βιβλίο αυτό, μέσα από το πάθος του Θάνου για ότι αγάπησε, την ανάγκη αναζήτησης αυτών που θα το διαβάσουνε γι’ αυτά που αγάπησε και ο Θάνος. Τα έργα κλασσικής μουσικής, τα βιβλία, τα κείμενα. Έχει έναν τρόπο να μιλάει για την αγάπη του, για το πάθος του, που σου πυροδοτεί την ανάγκη της αναζήτησης. Σε κάνει να αναρωτιέσαι ‘γιατί τα αγαπάει αυτά, τόσο πολύ αυτός;’».

Συμπυκνώνοντας την ουσία ύπαρξης του βιβλίου ο Θάνος Μικρούτσικος υπογραμμίζει: «Το βιβλίο, έτσι όπως λειτούργησε, δεν είναι μόνοαυτοβιογραφικό. Χρηστικά, αν με ρωτούσες βρε αδερφέ, τι άλλο βοηθάει αυτό το βιβλίο; Πιστεύω ότι βοηθά να δείξει κανείς, ότι αυτό που προσπάθησα στη ζωή μου δεν ήταν να γράψω ένα καλό τραγούδι, ένα καλό έργο μουσικής ή να γίνω υπουργός Πολιτισμού. Αυτό που προσπάθησα ήταν με πάθος να ξεπεράσω τα όρια μου. Και αυτό νομίζω βγαίνει. Όπως επίσης βγαίνει ανάγλυφα και όλη η εποχή από τη δεκαετία του ’50, μάλιστα.»

Ένα βιβλίο δύο κατευθύνσεων

Η πρώτη επαφή του αναγνώστη με το βιβλίο είναι αρκετή για να καταλάβει, ότι δεν πρόκειται για μια κλασσική αυτοβιογραφία. Η «παραληρηματική» αφήγηση του Θάνου Μικρούτσικου διακόπτεται από 24 ημερολόγια του Οδυσσέα Ιωάννου που όπως εξηγεί ο μουσικοσυνθέτης «το βιβλίο είναι δύο κατευθύνσεων: είναι ο δικός μου παραληρηματικός λόγος, που διατρέχει τη ζωή μου και τα 24 ημερολόγια του Οδυσσέα, που και αφορούν το δικό μου λόγο, αλλά και δεν τον αφορούν, με την έννοια ότι είναι όλες οι απόψεις μου για τη μουσική, για το τραγούδι, για άλλους ανθρώπους. Δηλαδή έχει πολλά περιεχόμενα.»

«Επειδή ο Θάνος είναι χειμαρρώδης, επειδή η μνήμη του είναι κάτι το εντυπωσιακό και εγώ έπρεπε να ενοποιήσω τις τέσσερις παράλληλες ζωές του (πολιτική, πολιτιστική διαχείριση, προσωπική ζωή και μουσική: ελληνικό τραγούδι και κλασσική μουσική), που στην ουσία είναι μια, σκέφτηκα τα ημερολόγια, ως έναν οδηγό ανάγνωσης για τον αναγνώστη. Δηλαδή να τον προετοιμάσω για την αφήγηση του Θάνου που ακολουθεί. Δεν είναι δηλαδή μια σύνοψη αυτού που προηγήθηκε.»

Καθοριστικές συνεργασίες

Ξεχωριστή «θέση» στη ζωή του Θάνου Μικρούτσικου έχουν οι συνεργασίες του με Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες. Θυμάται με ιδιαίτερη αγάπη την αδελφική σχέση που ανέπτυξε με τον αείμνηστο Βέλγο σκηνοθέτη Ανρί Ρονς. «Μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες που πέρασε από το χώρο της διανόησης, που συνεργάστηκα σε 15 θεατρικές παραγωγές. Πρέπει να ήταν τα καλύτερα μου χρόνια. Μια καθοριστική συνεργασία», επισημαίνει μεταξύ άλλων.

Ενώ ξεχωρίζει και την περίπτωση της αείμνηστης Μαρίας Δημητριάδη. «Θεωρώ ότι η Μαρία Δημητριάδη, και το λέω μετά λόγου γνώσης αυτή τη στιγμή, ήταν η σημαντικότερη τραγουδίστρια στον χώρο του έντεχνου νεοελληνικού τραγουδιού, με την έννοια ότι υπάρχουν σπουδαίες τραγουδίστριες όπως η Φαραντούρη, η Αλεξίου, η Φλέρυ Νταντωνάκη. Αλλά αυτή εκεί η περίπτωση, ήταν η μοναδική τραγουδίστρια που θα μπορούσαμε να την αποκαλέσουμε ‘τραγουδίστρια της δραματικής συγκυρίας’. Αυτό που θα το έλεγα κι αλλιώς ‘total singing’. Ήταν ταυτόχρονα στο ίδιο τραγούδι, επική και λυρική, άρα δραματική, που σαν όρο το λέμε μόνο για μεγάλες τραγουδίστριες της όπερας. Και πέραν από αυτό, της οφείλω ένα μεγάλο μερίδιο απ’ τον τρόπο μου, τον μουσικό. Μεγαλώσαμε μαζί, βρεθήκαμε το ‘72 για πρώτη φορά, και ενώ αυτή ήταν μεγάλη τραγουδίστρια (είχε τραγουδήσει ήδη σε δύο δίσκους του Μαρκόπουλου και ένα τραγούδι του Μ.Θεοδωράκη), αλλά κι αυτή μεγάλωσε με τα τραγούδια μου. Αλλά μαζί βρήκαμε τον τρόπο, ‘πώς να δαγκώνουμε’ τις συλλαβές, κάτι που ξαναεμφανίστηκε σε μένα με την (Ιταλίδα τραγουδίστρια) Μίλβα.»

Στο μουσικό «σύμπαν» του Θάνου Μικρούτσικου όμως θέση έχουν ‘κερδίσει’ και άλλοι καλλιτέχνες, με τους οποίους συνεργάστηκε κατ’ επανάληψη, όπως οι Χάρης και Πάνος Κατσιμίχα, ο Μανώλης Μητσιάς, ο Δημήτρης Μητροπάνος και ο «σπουδαίος Βασίλης Παπακωνσταντίνου, ο οποίος επί της ουσίας είναι μια παγκόσμια φωνή, που αν δεν ήταν η γλώσσα ελληνική, θα είχε γίνει ένας σταρ ροκάς, σε επίπεδο τουλάχιστον πανευρωπαϊκό», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Και μια «συμβουλή» προς τους νεώτερους καλλιτέχνες

Μιλώντας για τη ζωή και την αυτοβιογραφία του Θάνου Μικρούτσικου, «μοιραία» η συζήτηση αφορά και στην ελληνική δισκογραφία και μουσική. Ανατρέχοντας 37 χρόνια πριν θυμάται τις «πιέσεις» που δέχθηκε τότε να γράψει λίγο πιο ‘εμπορικά’.  «Έχω ακούσει πολλές φορές νέους ανθρώπους και τώρα και πριν πολλά χρόνια, που λέγανε ‘ας κάνω κάτι τώρα για να πιάσω και μετά κάνω αυτό που θέλω’. Όποιος το λέει αυτό, δεν θα κάνει ποτέ αυτό που θέλει. Πρέπει απ’ την αρχή, αν έχεις κάτι στο μυαλό σου, με συγκεκριμένο τρόπο, το πιστεύεις, αυτό να κάνεις. Αυτό λέω και αυτό έκανε από την εποχή που ήμουν 22 χρονών και δεν με ήξερε ούτε η μάνα μου, ούτε ο πατέρας μου, ότι έγραφα τραγούδια».

Ο Οδυσσέας Ιωάννου αναφερόμενος στον ρόλο της δισκογραφία και στην παράλληλη πορεία της με τη μουσική ευελπιστεί ότι «η πρωτογενής δημιουργία δεν θα πάψει να υπάρχει. Θα υπάρχει πάντα. Δεν ξέρω στο μέλλον πως θα διακινείται η μουσική. Θα είναι από το ίντερνετ; Θα είναι από οποιοδήποτε άλλο μηχάνημα; Δεν το ξέρω. Ποτέ δεν είχα αυτό το ένστικτο να προβλέψω τις εποχές και τι θα φέρουν. Η πρωτογενής δημιουργία είναι το βασικό για μένα. Καλά τραγούδια θα γράφονται; Φυσικά, θα γράφονται. Εμπύρετοι καλλιτέχνες θα υπάρχουν; Ταλαντούχοι άνθρωποι με ‘ματιά’ στα πράγματα θα υπάρχουν; Φυσικά θα υπάρχουν. Θα δυσκολευτούν να επιβιώσουν από τη μουσική τους, όπως λέει κι ο Θάνος, ή μάλλον να επιβιώσουν στα στάνταρ που επιβίωναν παλαιότερα. Η μουσική θα διακινηθεί διαφορετικά. Δεν ξέρω, αν θα παραμείνει δωρεάν ή όχι, αλλά για μένα αυτό είναι στα όρια του δευτερεύοντος. Μ’ ενδιαφέρει πάρα πολύ η πρωτογενής δημιουργία, δηλαδή να μην απογοητευθεί ο άλλος, εκεί που ξεκινάει το τραγούδι. Και το τραγούδι ξεκινάει εκεί που το γράφεις στο σπίτι σου. Αν εκεί απογοητευθεί, τότε εκεί έχουμε θέμα. Δεν θα μας ενδιαφέρει ούτε η διακίνηση, ούτε η εμπορία, ούτε το πώς θα προσλαμβάνει ο δέκτης τη μουσική.»

«Ταξιδεύοντας με το Σταυρό του Νότου»

Παραμένοντας πάντα αισιόδοξος και ασπαζόμενος τις απόψεις του Οδυσσέα Ιωάννου για την τραγουδοποιΐα, ο Θάνος Μικρούτσικος προσαρμόζει τα τραγούδια του Σταυρού του Νότου στα μουσικά «γούστα» των παιδιών.  Παρουσιάζει φέτος στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ένα διαφορετικό χριστουγεννιάτικο πολυθέαμα με τη συμμετοχή σπουδαίων τραγουδιστών, μουσικών, ηθοποιών και χορευτών που απευθύνεται στη φαντασία και την ωριμότητα των παιδιών αλλά και στην ευαισθησία των μεγάλων.

Για δέκα παραστάσεις από τις 22 έως και τις 30 Δεκεμβρίου, στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης, οι δημοφιλείς συνθέσεις του Θάνου Μικρούτσικου –με τον ίδιο, φυσικά, παρόντα και σε ρόλο ερμηνευτή– συνταξιδεύουν με τα κείμενα που έγραψε η συγγραφέας Μαρία Παπαγιάννη, εμπνευσμένη από τις μαγικές εικόνες που ξεπροβάλλουν από τα κείμενα του Νίκου Καββαδία αλλά και άλλες, προερχόμενες από γνωστά ναυτικά παραμύθια, ελληνικά και ξένα.

 

Δείτε το βίντεο της συνέντευξης και συμπληρώστε τη φόρμα(http://surveys.services.in.gr/surveys/ingr/ncontest.aspx?surveyid=b605e892b114dc891223756abbb21e1) για να λάβετε μέρος στην κλήρωση για αντίτυπα του βιβλίου, ευγενική χορηγία των Εκδόσεων Πατάκη.

Οι τυχεροί θα ειδοποιηθούν με e-mail για τον τρόπο παραλαβής του δώρουτους.

Μαίρη Μπιμπή 

Newsroom ΔΟΛ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s