Σε 123 λέξεις η παρακαταθήκη του Λεωνίδα Κύρκου

Η ΑΥΓΗ: 04/09/2011

Εκατόν είκοσι τρεις λέξεις ήταν όλο κι όλο το κείμενο παρακαταθήκη που αφησε ο Λεωνίδας Κύρκος στον γιο του Μίλτο με εντολή να το διαβάσει πάνω από το φέρετρό του. Ένα κείμενο που μας συγκλόνισε, ένα κείμενο απάντηση σε όλους όσοι θα ήθελαν να ερμηνεύουν τα πράγματα όπως τους βολεύει. Ένα κείμενο που γράφτηκε το 2006 και από τότε ο Λεωνίδας Κύρκος δεν ένιωσε την ανάγκη να αλλάξει ούτε μία λέξη. Το πρωτοσέλιδο της “Αυγής” που παρουσίασε το χειρόγραφο του Λεωνίδα μεγιστοποίησε την προσοχή και το ενδιαφέρον και εστίασε εκεί που ήθελε ο Λεωνίδας, αφού απευθυνόταν κυρίως στις νέες γενιές. “Να συνεχίσετε τον αγώνα για τον σοσιαλισμό με δημοκρατία, ελευθερία και σεβασμό στον άνθρωπο. Δεν έχει άλλη λύση ο κόσμος”. Το κείμενο αναλυτικά:

“Φεύγω. Ζήσαμε -η γενιά μου- μια συναρπαστική περιπέτεια, γνώρισα από κοντά τη φτώχεια, τους κατατρεγμούς, τη φρίκη. Αλλά σε διαλείμματα και τη χαρά. Και έβαλα το λιθαράκι μου στον αγώνα για το φως, το δίκαιο και την ανθρωπιά. Ένιωσα συντετριμμένος όταν έσβησε το κόκκινο αστέρι στην κορυφή του Κρεμλίνου βουτηγμένο στη βία, το ψέμα και την ντροπή. Άλλα πίστεψαν οι άνθρωποι, άλλα λάλησαν οι προφήτες.

Όπως άλλος ήταν ο σοσιαλισμός για τον οποίο αγωνιστήκαμε και γι’ αυτόν τον σοσιαλισμό, με δημοκρατία, ελευθερία και σεβασμό στον κάθε άνθρωπο, να συνεχίσετε τον αγώνα, γιατί δεν έχει άλλη λύση ο κόσμος. Φεύγω, σας χαιρετώ όλους, και εσάς που πορευτήκαμε μαζί και εσάς τους άλλους της κάθε φορά αντίπερα όχθης, και έχω μόνο ένα να σας πω: σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία, δεν οδηγούν πουθενά, γεια σας”.

Advertisements

Η “Αυγή” και ο Λεωνίδας

Η ΑΥΓΗ: 04/09/2011

Ακατάλυτοι δεσμοί ζωής συνδέουν τον Λεωνίδα με την “Αυγή”, από την πρώτη στιγμή της έκδοσης της εφημερίδας. Εκδότης, διευθυντής, αρθρογράφος, υπήρξε το κατ’ εξοχήν πρόσωπο που, ως μέλος της ηγεσίας της αριστεράς, εκφράζοντας τις ιδεολογικοπολιτικές ωριμάνσεις και διακυμάνσεις μιας μακράς περιόδου, συνέβαλε στη διαρκή εξέλιξη της εφημερίδας, αυτού του σύνθετου πολιτισμικού προϊόντος, από κομματικό όργανο σε αριστερή εφημερίδα γνώμης.

Στα χρόνια του ανώμαλου μετεμφυλιοπολεμικού καθεστώτος, ο Λεωνίδας ως εκδότης της “Αυγής” σύρθηκε στα δικαστήρια, με τον αξέχαστο Ηλία Ηλιού ακαταμάχητο νομικό – πολιτικό συμπαραστάτη. Οι δικαστικές διώξεις εις βάρος της εφημερίδας, όπως και οι διώξεις των αναγνωστών της, υπήρξαν το τίμημα του ανυποχώρητου αγώνα της αριστεράς για τη δημοκρατική αναγέννηση της χώρας.

Είναι τεράστια η αρθρογραφική παραγωγή του Λεωνίδα στην “Αυγή” -επωνύμως ή συχνά με την υπογραφή “Σχολιαστής”. Η παρέμβαση αυτή εξυπηρετούσε τις ανάγκες του πολιτικού αγώνα της αριστεράς, της “διαφώτισης”. Αντανακλούσε όμως υψηλό επίπεδο πολιτισμού. Με ενημέρωση για τις εξελίξεις της παγκόσμιας αριστεράς, με εκφραστική σαφήνεια και λεπτότητα, με ύφος που αντανακλούσε το “καλό ήθος” της αριστεράς.

Στην προδικτατορική “Αυγή” μπορεί κανείς να διακρίνει τη διαδρομή του ανανεωτικού αριστερού ρεύματος που μορφοποιήθηκε με τη διάσπαση του ΚΚΕ το 1968 και την επανέκδοση της εφημερίδας το 1974 ως έντυπης έκφρασης της ανανεωτικής αριστεράς.

Με τα άρθρα του ο Λ. Κύρκος εκπροσωπούσε το παράδειγμα του διανοούμενου πολιτικού, του ηγέτη – οργανικού διανοούμενου της αριστεράς. Και ταυτόχρονα επιβεβαίωνε την ικανότητά του να απευθύνεται σε ευρύτερες δυνάμεις.

Ο Λεωνίδας επικοινωνούσε μαζί μας μέχρι τα τελευταία του. Φέτος τον Ιανουάριο, παρά την ανημπόρια του, είχε έρθει στην κοπή της πίτας της “Αυγής”. Μας υπενθύμιζε πάντοτε ότι η εφημερίδα επιβίωσε πολλών περιπετειών της αριστεράς, καλώντας μας να ανιχνεύσουμε δρόμους νέας ενότητας των αριστερών, ακόμη και αμέσως μετά από νέους διαχωρισμούς.

Σταθερά ενδιαφερόταν για την “Αυγή” και τους ανθρώπους της -τους αναγνώστες και τους εργαζόμενους.

Η εφημερίδα μας ανήγγειλε τον θάνατό του με τον τίτλο “Πατριώτης δημοκράτης και πάντα αριστερός”. Αυτή την αγωνιστική του ταυτότητα διακρίνουμε και στο τελευταίο μήνυμά του για “τον σοσιαλισμό με δημοκρατία” (“ο κόσμος δεν έχει άλλη λύση”), με “σεβασμό στον άνθρωπο” και την αξία της μη βίας. Πριν από λίγα χρόνια, “με το κόκκινο αστέρι να σβήνει στο Κρεμλίνο”, είχε γράψει για τον “σοσιαλισμό που ξαναγεννιέται”, που δεν είναι ουτοπία, αλλά “όραμα για κατάκτηση”.

Η “Αυγή”

Ο Τύπος για τον Λεωνίδα: “Η πιο χαρισματική μεταπολιτευτική πολιτική προσωπικότητα της αριστεράς”

Ζαγάρας Κ.
Η ΑΥΓΗ: 04/09/2011

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΖΑΓΑΡΑΣ

Στη χαρισματική προσωπικότητα του Λεωνίδα Κύρκου και την πλούσια πολιτική και αγωνιστική διαδρομή του αναφέρθηκαν με εκτενή αφιερώματα οι εφημερίδες, τα σάιτ και οι τηλεοπτικοί σταθμοί της χώρας. Ενδεικτικά παραθέτουμε ορισμένα σημεία από άρθρα που γράφτηκαν στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο.

“Ο Λεωνίδας Κύρκος ήταν η χαρισματικότερη μεταπολιτευτική πολιτική προσωπικότητα της αριστεράς, παρότι τυπικά ‘έχασε’ πολλές κρίσιμες ‘πολιτικές μάχες’. Ίσως όμως και γι’ αυτό. Επειδή έβλεπε μακριά…”, έγραψε στο Έθνος ο Π. Παναγιώτου. Ταυτόχρονα υπογράμμισε πως “μπορεί να ‘έχασε’ σε επίπεδο τακτικής το ρεύμα σκέψης και πολιτικής όπου ηγήθηκε ο Λεωνίδας Κύρκος, στη μεταπολίτευση, με τρέχοντα πολιτικά κριτήρια. Όμως οι ιδέες του επηρέασαν θετικά όλο το πολιτικό σύστημα. Όχι, όμως, μόνο αυτό: στον ευρύτερο χρόνο αποδεικνύεται ακόμα περισσότερο η αξία τους. Σήμερα, μάλιστα, που βιώνουμε μια επώδυνη ήττα του μεταπολιτευτικού κύκλου, πολλές από τις σκέψεις του Λεωνίδα είναι επίκαιρες”.

Ο Στ. Κούλογλου στο lifo.gr έγραψε πως “ήταν ο άνθρωπος που ήξερε ν’ ακούει και ήθελε να μαθαίνει καινούργια πράγματα”. Επίσης ανέφερε για τον Λεωνίδα ότι “όπου δεν ήξερε κάτι καλά, δεν μιλούσε. Ήταν το ακριβώς αντίθετο του ξερόλα που συναντάμε συχνά, ακόμη και σε μεγάλες προσωπικότητες. Αυτή η ανθρώπινη διάσταση εξηγεί και ένα άλλο χαρακτηριστικό του αξέχαστου Λεωνίδα. Την ικανότητά του να παραδέχεται τα λάθη του και να κάνει αυτοκριτική”.

Η Ξένια Κουναλάκη σημείωσε στην “Καθημερινή”, ότι υπήρξε “συνοδοιπόρος στις ζωές μας, στις απώλειες και τις χαρές, ο Λεωνίδας έδινε νόημα στην τόσο τετριμμένη προσφώνηση ‘σύντροφος'”. Επίσης ανέφερε πως “τα σημερινά νέα παιδιά βρίζουν διαρκώς τους πολιτικούς. ‘Όλοι είναι ίδιοι, όλοι τα παίρνουν, κανείς δεν ασχολείται με την πολιτική από αυταπάρνηση’. Όσο υπήρχε ο Λεωνίδας υπήρχε αντίλογος σε όλα αυτά. Τώρα απλώνεται η αμηχανία”. Continue reading

Φ. Κουβέλης: Έδωσε στην πατρίδα, στην κοινωνία και στην αριστερά τα πάντα

Η ΑΥΓΗ: 04/09/2011

“Έδωσες στην πατρίδα, στην κοινωνία και στην αριστερά τα πάντα”, υπογράμμισε στον επικήδειο για τον ιστορικό ηγέτη της αριστεράς, ο πρόεδρος της ΔΗ.ΜΑΡ. Φ. Κουβέλης (ο επικήδειος δημοσιεύθηκε ολόκληρος στην “Αυγή” της Πέμπτης).

Ο ίδιος ανέφερε πως πάλευε “με πάθος για τη σπορά της σύγχρονης σκέψης στην αριστερά. Πιστεύει στην αριστερά των ‘ανοιχτών οριζόντων’, όπως συνήθιζε να λέει. Βλέπει την πολιτική οραματικά και δημιουργικά και την πολιτική της αριστεράς σύγχρονη, συμφιλιωτική, τολμηρή, εκρηκτική, ως ‘αποστολή στην υπηρεσία του έθνους και των κοινωνικά αδύναμων’ και έμεινε πολλές φορές με επιμονή αμετακίνητος στις θέσεις του, αλλά επιδιώκει, επίσης με επιμονή, τον διάλογο και τη δημιουργική σύγκρουση των ιδεών. Δεν παίρνει και δεν δίνει ποτέ πιστοποιητικά αριστεροσύνης”.

Παράλληλα τόνισε ότι “ο Λεωνίδας Κύρκος έριξε ιδέες και τις έσπειρε για να καρπίσουν: Η ανανέωση της σχέσης της αριστεράς με τη δημοκρατία, η Ενωμένη Ευρώπη, ο σεβασμός στην αντίθετη άποψη, η καταδίκη της ρητορικής πλειοδοσίας, η εγκατάλειψη των φανατισμών, η απόλυτη απόρριψη της βίας, ο πολιτικός πολιτισμός. Όλα αυτά τότε τάραξαν τα νερά, πέρασαν στη σκέψη των αριστερών και γέννησαν ελπίδες για ένα νέο ξεκίνημα. Και σήμερα, που αυτά εξακολουθούν βεβαίως να μην είναι δεδομένα για την αριστερά στον τόπο μας, ο Λεωνίδας μ’ αυτήν την απίστευτη αισιοδοξία που τον χαρακτήριζε είχε πάντα την απάντηση. ‘Είναι οι εποχές άνυδρες και το χώμα ξερό. Αλλά έχουμε τους σπόρους στο δισάκι μας, σύντροφοι. Αυτό μετράει και θα συνεχίσουμε”.

Αλ. Τσίπρας: Τον αποχαιρετούμε με τη δέσμευση για νέους αγώνες

Η ΑΥΓΗ: 04/09/2011

“Η Ελλάδα σιγά – σιγά αδειάζει από τη δρακογενιά της. Τη γενιά που δεν λύγισε μπροστά στις θανατικές καταδίκες και έδωσε τη μεγάλη μάχη για ελευθερία, ανεξαρτησία και κοινωνική απελευθέρωση. Ο Λεωνίδας Κύρκος εκπροσώπησε επάξια αυτή τη γενιά, περπάτησε μαζί της στον πολυτάραχο 20ό αιώνα, δίνοντας όλο του το είναι για την προκοπή αυτού του τόπου, την κοινωνική δικαιοσύνη, τον δημοκρατικό σοσιαλισμό”, υπογράμμισε για τον Λεωνίδα Κύρκο ο πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ Αλ. Τσίπρας.

Παράλληλα τόνισε ότι “στάθηκε με θάρρος και όρθιος μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα και στα στρατοδικεία, μετατρέποντας την απολογία του σε κατηγορητήριο… Μετά τη μεταπολίτευση ο Λεωνίδας έβαλε ένα μεγάλο στοίχημα: την ενότητα και την κοινή δράση όλων των δυνάμεων της αριστεράς. Η επιτυχία της δημιουργίας της Ενωμένης Αριστεράς το 1974 και του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου το 1989, ήταν και δικό του έργο.

Οι νεότερες γενιές, όλη η αριστερά και ο δημοκρατικός κόσμος, αποχαιρετάμε τον ακούραστο αγωνιστή, τον μαχητή του δημοκρατικού σοσιαλισμού, με τη δέσμευση για νέους, μεγάλους και μικρούς αγώνες, στις δύσκολες εποχές που ζούμε”.

Η τελευταία πολιτική συγκέντρωση με τον Λεωνίδα

Ζαγάρας Κ.
Η ΑΥΓΗ: 04/09/2011

Η πολιτική κηδεία του Λεωνίδα Κύρκου την περασμένη Τετάρτη το απόγευμα στο Α’ Νεκροταφείο ήταν η τελευταία πολιτική του συγκέντρωση. Το μήνυμά του, που το έγραψε το 2006 και διάβασε ο γιος του Μίλτος, έδινε το στίγμα μιας πολύχρονης αγωνιστικής προσφοράς, σε μια περίοδο σαν τη σημερινή, που ο λαός μας έχει ανάγκη την ελπίδα. Μας καλεί να συνεχίσουμε τον αγώνα για σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία, “γιατί δεν έχει άλλη λύση ο κόσμος”, και τονίζει ότι αναγκαία είναι “η σύγκρουση ιδεών” και όχι η βία και η μισαλλοδοξία, που “δεν οδηγούν πουθενά”.

  • – Με συγκίνηση και εκτίμηση αποχαιρέτησαν σύντροφοι, φίλοι και αντίπαλοι τον ιστορικό ηγέτη της αριστεράς, ο οποίος έστειλε το τελευταίο του μήνυμα για σοσιαλισμό με δημοκρατία και αγώνες χωρίς βία

Ο πρόεδρος της ΔΗ.ΜΑΡ. Φώτης Κουβέλης εκφώνησε τον επικήδειο λόγο, ενώ ακούστηκε και πάλι ο ήχος της αγαπημένης φυσαρμόνικας του Λεωνίδα με το τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους Μανόλη Αναγνωστάκη “Δρόμοι Παλιοί”. Η “Ωδή στη Χαρά” από την Ενάτη του Μπετόβεν έδωσε το μέτρο της επαναστατικής αισιοδοξίας του Λεωνίδα.

Ο Λεωνίδας Κύρκος, ένας από τους ιστορικούς ηγέτες της αριστεράς, πέρασε πλέον στη σφαίρα της Ιστορίας του τόπου, αφήνοντας ωστόσο ανεξίτηλο το στίγμα του στην πορεία της ανανεωτικής αριστεράς και στους αγώνες του λαού μας. “Πατριώτης, δημοκράτης και πάντα αριστερός”, όπως έγραφε το πρωτοσέλιδο της “Αυγής” την Τρίτη, προσωπικότητα με εθνική αναγνώριση, αντιστασιακός και θανατοποινίτης του εμφυλίου πολέμου, εμπνευσμένος ηγέτης της αριστεράς, ο Λεωνίδας Κύρκος μέχρι την τελευταία του πνοή πρόσφερε στον τόπο στρατευμένος στην αριστερά. Continue reading

Μια κουβέντα. “Πίστη”

Η ΑΥΓΗ: 04/09/2011

Τον Λεωνίδα Κύρκο τον γνώριζα μόνο από προεκλογικές συγκεντρώσεις. Όταν του αφιέρωσα ένα βιβλίο μου για τη θεατρικότητα στον δημόσιο βίο, τον συνάντησα και προσωπικά στο διαμέρισμα της Καλλιδρομίου στις 9 Μαΐου. Ήταν πολύ καταβεβλημένος, αλλά μου ζήτησε να περάσω πάλι να τον δω στην επόμενη επίσκεψή μου στην Ελλάδα. Όταν τον επισκέφθηκα πάλι στις 9 Αυγούστου μαζί με τη Σούλα Πετρίδου, φίλη από τη Θεσσαλονίκη, ήταν φανερό ότι το τέλος δεν ήταν μακριά. Χαιρόταν να ακούει και όταν τού μίλησα για τις εντυπώσεις μου από την Κίνα, το βλέμμα του είχε τη γνωστή παλιά ζωηράδα αλλά οι σπάνιες συμβολές του στην κουβέντα ήταν μονολεκτικές. Φεύγοντας, η Σούλα Πετρίδου τον ρώτησε αν είχε κάτι να μας πει ως συμβουλή ή υποθήκη. Η απάντηση ήρθε χωρίς δισταγμό και με μια φωνή που είχε τη βεβαιότητα και τη ζωντάνια του προφορικού του πολιτικού λόγου: «πίστη».

Άγγελος Χανιώτης
Καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας, Ινστιτούτο Ανωτέρων Σπουδών