Η «ξεχωριστή» Ζάχα Χαντίντ σχεδιάζει το Τζαμί στην Αθήνα

Είναι η πιο διάσημη γυναίκα αρχιτέκτων και για πολλούς η καλύτερη στον κόσμο. Έχει τιμηθεί με τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά βραβεία, όπως το Πρίτσκερ, το λεγόμενο και Νόμπελ της Αρχιτεκτονικής και πολύ πρόσφατα με το βρετανικό Στίρλινγκ για το σχεδιασμό του νέου μουσείου μοντέρνας τέχνης της Ρώμης.

Τις τελευταίες μέρες το όνομά της άρχισε να συζητιέται και στη χώρα μας, όταν έγινε γνωστό ότι προθυμοποιήθηκε να σχεδιάσει το μουσουλμανικό τέμενος της Αθήνας και μάλιστα αφιλοκερδώς. Ο λόγος για τη Ζάχα Χαντίντ, την ξεχωριστή γυναίκα που εντυπωσιάζει με τις φουτουριστικές, αδιαμφισβήτητα μοναδικές, δημιουργίες της. Ας τη γνωρίσουμε λίγο καλύτερα.

Η Ζάχα Χαντίντ γεννήθηκε στη Βαγδάτη το 1950. Προτού την κερδίσει ολοκληρωτικά η Αρχιτεκτονική, φοίτησε και πήρε πτυχίο Μαθηματικών από το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού. Κατόπιν σπούδασε στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Λονδίνου (Architectural Association School of Architecture), μια από τις παλαιότερες σχολές αρχιτεκτονικής της Βρετανίας.

Ωστόσο, όπως έχει δηλώσει και η ίδια σε συνέντευξή της στον Guardian, η αρχιτεκτονική κυλούσε στο αίμα της από την εφηβεία ακόμα, όταν επισκέφτηκε για πρώτη φορά τον τόπο των Σουμέριων στο νότιο Ιράκ, εκεί όπου γεννήθηκε η τέχνη αυτή. Οι εικόνες από τη γύρω φύση και τα χωριά μέσα στους βάλτους, όπου νερό, άμμος, καλαμιές, άνθρωποι και κτίρια μοιάζουν να «κυλούν» όλα μαζί, όχι μόνο δεν την έχει εγκαταλείψει αλλά συνεχίζει να την εμπνέει.

Όπως αφηγείται χαρακτηριστικά η ίδια, «αυτό που προσπαθώ είναι να επινοήσω μια αρχιτεκτονική, καθώς και μορφές αστικού σχεδιασμού που να μπορούν να κάνουν το ίδιο με έναν σύγχρονο τρόπο. Στο ξεκίνημά μου επιχειρούσα να φτιάξω αστραφτερά κτίρια σαν πολύτιμα πετράδια. Τώρα αυτό που θέλω είναι να δημιουργώ ένα νέο είδος τοπίου, που να ρέει μαζί με τις σύγχρονες πόλεις και τις ζωές των κατοίκων τους».

Ίσως τα λόγια της να εκφράζουν με τον καλύτερο τρόπο αυτό που αναδύεται μέσα από τα έργα της, τα οποία αν και θυμίζουν κατασκευές από έργα επιστημονικής φαντασίας, δεν μένουν μόνο στον εντυπωσιασμό. Με κύριο άξονα τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, διαθέτουν -παρά τις διαστάσεις τους- μια ξεχωριστή λειτουργικότητα, είναι ευχάριστα, φωτεινά και φιλικά στους επισκέπτες τους.

Μετά την αποφοίτησή της η Χαντίντ δούλεψε μαζί με τους πρώην δασκάλους της, τον Έλληνα Ηλία Ζέγγελη και τον Ολλανδό Ρεμ Κόλχας, στο Γραφείο Μητροπολιτικής Αρχιτεκτονικής, όπου έγινε και συνέταιρος το 1977. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του΄80 δίδαξε στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Λονδίνου, ενώ έχει διδάξει σε πολλά Πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο, σε κάποια από τα οποία διατηρεί και έδρα.

Σήμερα στο αρχιτεκτονικό της γραφείο δουλεύουν τουλάχιστον 350 άνθρωποι. Η ίδια συζητιέται πολύ, όχι χωρίς λόγο. Το περιοδικό Φορμπς την κατέταξε το 2008 στην 69η θέση στη λίστα του με τις 100 πιο ισχυρές γυναίκες του κόσμου, ενώ το New Statesman την συμπεριέλαβε στις 50 προσωπικότητες που άσκησαν τη μεγαλύτερη επιρροή μέσα στο 2010 και συγκεκριμένα στο νούμερο 42.

Έχει κερδίσει πολλούς διεθνείς διαγωνισμούς, αν και κάποια από τα σχέδιά της δεν χτίστηκαν ποτέ, όπως το Πικ Κλαμπ στο Χονγκ Κονγκ (1983) και η Όπερα του Κόλπου του Κάρντιφ στην Ουαλία (1994). Από τα σημαντικότερα -ολοκληρωμένα- έργα της είναι ο πυροσβεστικός σταθμός της Vitra στη Γερμανία (1994), το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Ρόσενταλ στο Σινσινάτι των ΗΠΑ (2003), το Κεντρικό Κτίριο της BMW στη Γερμανία (2005), η ανάπλαση της Πλατείας Ελευθερίας στη Λευκωσία της Κύπρου (2007), το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Ρώμης ΜΑΧΧΙ (1998-2010), η Όπερα της πόλης Γκουανγτσού στην Κίνα (2010) κ.α.

Η Χαντίντ και οι συνεργάτες της έχουν σχεδιάσει επίσης το κολυμβητικό κέντρο για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012 στο Λονδίνο, το οποίο αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον μέσα στην επόμενη χρονιά. Μέχρι στιγμής έχει κατασκευαστεί μόνον ο σκελετός της στέγης -γεγονός ανορθόδοξο, όχι όμως όταν πρόκειται για τη Χαντίντ-, ο οποίος θυμίζει σαλάχι και θεωρείται από τις πιο περίπλοκες κατασκευές των ολυμπιακών κτιρίων. Καμπυλωτός και φτιαγμένος από ατσάλι, ζυγίζει 2.800 τόνους και έχει μήκος 160 μ. και πλάτος 90 μ.

Το συγκεκριμένο έργο κατηγορήθηκε ότι ξεπέρασε κατά πολύ το αρχικό κόστος. Ωστόσο η Ζάχα Χαλίντ δεν πτοείται. Σε ερώτηση κατά πόσο θα άλλαζε τα σχέδια του κολυμβητικού κέντρου αν μπορούσε να προβλέψει τη φασαρία που δημιουργήθηκε λόγω και της οικονομικής κρίσης, η απάντησή της είναι κατηγορηματικά αρνητική.

«Σε τέτοιες στιγμές, είναι πιο σημαντική η ανύψωση του ηθικού των ανθρώπων και θα πρέπει να μαθαίνουμε από πράγματα του παρελθόντος που έγιναν βιαστικά. Δεν μπορείς να συμβιβαστείς όταν έχεις να κάνεις με μια ολυμπιακών διαστάσεων πισίνα, δεν μπορείς να τη μικρύνεις». εξηγεί η «’ξεχωριστή”Ζάχα Χαντίντ.

http://www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s