Ρούπερτ Μέρντοχ, o άνθρωπος που ξεπέρασε τον πολίτη Κέιν

Tου Πετρου Παπακωνσταντινου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15-10-10

«Από την εποχή του Βατερλώ είχαμε να δούμε έναν τόσο παρδαλό συνασπισμό να αγωνιά, προσπαθώντας να φράξει τον δρόμο σ’ έναν τόσο αρπακτικό τύραννο»! Με αυτό τον σκωπτικό τρόπο, ο πρώην διευθυντής σύνταξης του πρακτορείου Reuters Φίλιπ Στόουν περιέγραψε την ετερόκλητη Ιερή Συμμαχία των βρετανικών μίντια –από τη συντηρητική Daily Telegraph μέχρι τον προοδευτικό Guardian και από το δημόσιο BBC μέχρι το ιδιωτικό Channel 4– η οποία συγκροτήθηκε εσπευσμένα για να αντιμετωπίσει τον κοινό εχθρό. Εναν εχθρό, που πολλοί περιγράφουν ήδη ως τον «Βρετανό Μπερλουσκόνι», αν και στα 79 του χρόνια μάλλον δεν φιλοδοξεί να γίνει πρωθυπουργός και πάντως δεν είναι καν Βρετανός: Πρόκειται, βέβαια, για τον Ρούπερτ Μέρντοχ.

Ιερή Συμμαχία

Πέτρα του σκανδάλου στάθηκε η προσπάθεια του Αυστραλο-αμερικανού μεγιστάνα και θεμελιωτή της πολυεθνικής αυτοκρατορίας News Corporation να αγοράσει το 100% της δορυφορικής τηλεόρασης Sky, της οποίας κατέχει ήδη το 40% του μετοχικού κεφαλαίου. Εχοντας ήδη στη διάθεσή του σειρά βρετανικών μέσων, όπως η ταμπλόιντ εφημερίδα Sun και οι ιστορικοί Times, ο Μέρντοχ απειλεί να γίνει πολύ σύντομα ο άνθρωπος που θα ελέγχει μόνος του τον μισό βρετανικό Τύπο και ένα κανάλι διπλάσιο, από πλευράς τζίρου, του BBC. Μια κατάσταση αφύσικου, μονοπωλιακού ελέγχου, που απειλεί ευθέως τον πλουραλισμό της πληροφόρησης.

Οι κακές γλώσσες θα υποστηρίξουν ότι αυτό που απασχολεί την Ιερή Συμμαχία είναι όχι η πολυφωνική ενημέρωση, αλλά τα επαπειλούμενα κέρδη της και ότι το άθροισμα πολλών, μικρών ή μεσαίων δαιμόνων δεν είναι κατ’ ανάγκην συμπαθέστερο από έναν μεγάλο δαίμονα. Επιτέλους, ή έχουμε ελεύθερη αγορά ή δεν έχουμε – αν δεν σας αρέσει ο Μέρντοχ, βρείτε έναν τρόπο να γίνετε πιο ανταγωνιστικοί σ’ αυτό που «πουλάτε». Τόσο απλά. Ή μήπως όχι;

Οι περιπλοκές αρχίζουν από τη στιγμή που αναλογίζεται κανείς ότι ο Μέρντοχ δεν πουλάει εσώρουχα, αλλά ειδήσεις και δεν αγοράζει αυτοκίνητα, αλλά εξουσία. Τη δεκαετία του ’80, όταν στήριζε τη Θάτσερ, κέρδιζε η Θάτσερ. Στις εκλογές του 1992, όταν προς γενική έκπληξη κέρδισε ο αδύναμος διάδοχός της Τζον Μέιτζορ, είχε στηρίξει τον Μέιτζορ. Στις εκλογές του 1997 εγκατέλειψε τους Συντηρητικούς και έκανε στροφή προς τους Εργατικούς – έστω, τους Νέους Εργατικούς του Τόνι Μπλερ. Κέρδισε ο Τόνι Μπλερ. Το 2006, άρχισε να υποστηρίζει τον Γκόρντον Μπράουν. Το 2007, έγινε πρωθυπουργός ο Γκόρντον Μπράουν.

Οπως όλα τα πράγματα, η παρά φύσιν σχέση του Μέρντοχ με το Εργατικό Κόμμα είχε ημερομηνία λήξης. Τον Αύγουστο του 2008, ο φέρελπις ηγέτης των Συντηρητικών, που ξεροστάλιαζαν 11 χρόνια στην αντιπολίτευση, ο Ντέιβιντ Κάμερον, πέταξε με ιδιωτικό τζετ του Μέρντοχ, πήρε μέρος σε πάρτι του Μέρντοχ, στο ιδιωτικό γιοτ του Μέρντοχ, όπου είχε ιδιωτικές συνομιλίες με τον Μέρντοχ για τα δημόσια ζητήματα της Βρετανίας. Ο νεαρός πολιτικός πέρασε το τεστ και πήρε το χρίσμα. Τον Μάιο του 2010 πήρε και την εξουσία, κερδίζοντας στις εκλογές τον Γκόρντον Μπράουν. Ως υπεύθυνη επικοινωνίας του πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον ορίστηκε η κυρία Αντι Κούλσον, πρώην εκδότρια της εβδομαδιαίας εφημερίδας ταμπλόιντ News of the World. Ποιος είναι ο ιδιοκτήτης των News of the World; Μα τι είσαστε εσείς, βουλωμένο γράμμα διαβάζετε…

Πολιτικοί στις λίστες του

Η αλήθεια είναι ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρότι έχει στη διάθεσή του το δημοφιλές τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, την ισχυρής επιρροής εφημερίδα Wall Street Journal και το περιοδικό–ναυαρχίδα των συντηρητικών Weekly Standard, ο Μέρντοχ δεν γνωρίζει την ίδια τύχη. Η χρυσή του εποχή φαίνεται ότι πέρασε και έφυγε μαζί με τον Τζορτζ Μπους. Στις τελευταίες εκλογές, ο μεγαλοεπιχειρηματίας, ένθερμος υποστηρικτής του πολέμου στο Ιράκ, πόνταρε πάνω στον Τζον Μακέιν, ενισχύοντας όμως και τη Χίλαρι Κλίντον. Με τον Μπαράκ Ομπάμα ποτέ δεν τα πήγε καλά. Εσχάτως, ο Μέρντοχ είναι ένας από τους κυριότερους σπόνσορες του διαβόητου ρεύματος Tea Party, που θεωρεί τον Ομπάμα κάτι ανάμεσα σε Φιντέλ Κάστρο και Οσάμα μπιν Λάντεν. Αν και εμφανίζεται ως κίνημα της λαϊκής βάσης, στην πραγματικότητα το Tea Party στηρίζεται σε τρεις επιχειρηματικές οικογένειες, τους Μέρντοχ, Κοχ και Κουρς.

Ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν έγραψε πρόσφατα τους New York Times: «Μια συμβουλή για τους ακτιβιστές του Tea Party: αυτή δεν είναι η ταινία που νομίζατε. Ισως πιστεύατε ότι θα πρωταγωνιστούσατε στη “Γέννηση ενός έθνους”, ενώ στην πραγματικότητα θα είστε κομπάρσοι στη νέα βερσιόν του “Πολίτη Κέιν”. Βέβαια, έχουν γίνει κάποιες αλλαγές στο σενάριο. Στην αρχική βερσιόν (του Ορσον Γουέλς, για τον μεγιστάνα του Τύπου της δεκαετίας του ’30), ο Κέιν προσπάθησε να καταλάβει ο ίδιος, με το χρήμα του, την πολιτική εξουσία. Αυτή τη φορά (ο Μέρντοχ) απλώς βάζει τους πολιτικούς στη λίστα μισθοδοσίας του» – στην Αμερική, όπως και στη Βρετανία.

Advertisements

O Κύπριος καθηγητής Χ.Νικίας πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας

  • Από την Αμμόχωστο στο Λος Άντζελες

  • Ο Κύπριος καθηγητής Μηχανικής Χρυσόστομος Νικίας αναγορεύτηκε την Παρασκευή πρόεδρος του διάσημου Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας (USC).

Ο Χρυσόστομος Νικίας αποφοίτησε το 1970 από το Α’ Γυμνάσιο Αμμοχώστου, σπούδασε στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθηνών και στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, όπου και απέκτησε το διδακτορικό του δίπλωμα, και στη συνέχεια εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ (1982-1985) και το Πανεπιστήμιο Νορθίστερν (1985-1991).

Το 1991 διορίστηκε στη Σχολή Μηχανικής του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας, όπου τέθηκε επικεφαλής του κέντρου πολυμέσων, το οποίο πολύ σύντομα εξελίχθηκε στο Integrated Media Systems Center (IMSC). Το 2001 εξελέγη κοσμήτορας και το 2005 εξελέγη αντιπρόεδρος και πρύτανης (Provost) του Πανεπιστημίου.

Ο Χρυσόστομος Νικίας έχει γράψει 85 άρθρα σε περιοδικά και τρία βιβλία, έχει κάνει 180 επιστημονικές ανακοινώσεις και έχει 8 διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Το 2008 κέρδισε το βραβείο IEEΕ Simon Ramos.

Δύο πρωτοβουλίες του που έτυχαν ιδιαίτερης μνείας στη Νότια Καλιφόρνια  ήταν η εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο διαθεματικών ακαδημαϊκών προγραμμάτων και η έμφαση στις ανθρωπιστικές σπουδές με την εισαγωγή του προγράμματος USC Arts and Humanities Initiative.

Ο Δρ Νικίας είναι επίσης γνωστός και για την αγάπη του για τα ελληνικά γράμματα και το αρχαίο θέατρο. Μάλιστα στην αρχή κάθε ακαδημαϊκού χρόνου αναλαμβάνει τη διδασκαλία ενός  σεμιναρίου, στους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου, με θέμα την ανάπτυξη της δημοκρατίας και της δραματικής τέχνης στην αρχαία Αθήνα. Το 2005 η κυπριακή πολιτεία τον τίμησε με το Κρατικό Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών. [Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ]

Slavoj Zizek: «Ας δράσουμε τώρα! Η αδράνεια μπορεί να είναι καταστρεπτική»

  • Ο σλοβένος φιλόσοφος-διανοητής πετά σε «ενδιαφέροντες» καιρούς το γάντι στα καθιερωμένα «πολιτικά ορθά» σχήματα της καθημερινότητας και προτείνει εναλλακτική θέαση του καπιταλισμού, της κρίσης, της Παιδείας, της Αριστεράς

Η απώτερη υφή της κρίσης, η συντριπτική αναδιάταξη της καθημερινότητας, η πρόκληση των απαντήσεων. Επιτακτικά ερωτήματα και προβληματισμοί που συζητήσαμε με τον φιλόσοφοδιανοητή Σλαβόι Ζίζεκ, στο περιθώριο των εργασιών του Congr s Μarx, που έλαβαν χώρα στο Παρίσι μεταξύ 22 και 25 Σεπτεμβρίου, με θέμα «Κρίσεις, εξεγέρσεις, ουτοπίες». Εικονοκλαστικά διαπεραστικός, πνευματικά ανήσυχος (πολύ πέραν της πεπατημένης καταναγκασμών και εφήμερων μιντιακών ισορροπιών) ο Ζίζεκ, ένας δικός μας άνθρωπος, πετά και πάλι το γάντι σε «πολιτικά ορθά» σχήματα και επικοινωνιακά στερεότυπα που κατακλύζουν την καθημερινότητά μας, αλλά και φληναφήματα της θεσμικής «αριστερής διανόησης».Στα λόγια του αναδύονται τόσο οι προϋποθέσεις μιας εναλλακτικής θέασης των προβλημάτων όσο και ουσιαστικά προωθητικών απαντήσεων. Συνολική αποτίμηση των συμπερασμάτων του συνεδρίου θα φιλοξενήσει «Το Βήμα» σε προσεχές φύλλο.

– Κατακλυζόμαστε παγκοσμίως από έναν λόγο περί κρίσης. Θέλω τη γνώμη σας για τον χαρακτήρα της. Πόσο βαθιά, πόσο σημαίνουσα είναι αυτή η κρίση και ποια τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της.
«Στην Κίνα, αν πραγματικά μισείς κάποιον, τον καταριέσαι με τα λόγια: “Σου εύχομαι να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς”. Ο λόγος είναι απλός. Στην ανθρώπινη ιστορία “ενδιαφέροντες καιροί” είναι περίοδοι αναστατώσεων, πολέμων και διαμάχης εξουσιών, την ώρα που εκατομμύρια αθώοι υφίστανται τις συνέπειες. Σήμερα μπαίνουμε αναμφίβολα σε μια τέτοια εποχή- οι καιροί μας είναι “ενδιαφέροντες”. Επειτα από δεκαετίες υποσχέσεων του κράτους πρόνοιας, περίοδο κατά την οποία οι περικοπές διαρκούσαν για σύντομα χρονικά διαστήματα με την παράλληλη προσδοκία ότι τα πράγματα σύντομα θα επιστρέψουν στο κανονικό, μπαίνουμε σε μια ποιοτικά διαφορετική εποχή, όπου η κρίση- ή, πιο σωστά, η κατάσταση οικονομικής έκτακτης ανάγκης που βιώνουμε- με αλλεπάλληλα μέτρα λιτότητας (περικοπές προνοιακών δαπανών, περιστολή της δωρεάν Υγείας και Παιδείας, συνεχή απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων κτλ.) είναι διαρκής. Πρόκειται για κρίση που αποτελεί σταθερά· κρίση που γίνεται πλέον τρόπος ζωής». 

– Πρέπει κάπως να αντιδράσουμε; Οι τομείς είναι προφανώς πολλοί, ακούγοντάς σας όμως το ενδιαφέρον μου κεντρίζει κατ΄ αρχάς το ζήτημα της δημόσιας δωρεάν παιδείας. Στην Ελλάδα τελευταία διεξάγεται μια έντονη συζήτηση σχετικά με τις προοπτικές του δημόσιου πανεπιστημίου. Υπάρχει αίφνης η λογική της Μπολόνια που, όπως και αλλού στην Ευρώπη, πλαισιώνει τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται από τις κυβερνήσεις. Πώς την σχολιάζετε;

«Το ερώτημά σας είναι συνδυαστικό και με παραπέμπει στη λογική των αντιστάσεων. Θέλω να πω προκαταρκτικά πως η διαδικασία της Μπολόνια απειλεί τον “δημόσιο χώρο”, είναι για την ακρίβεια μια τεραστίων διαστάσεων συντονισμένη επίθεση ενάντια σε αυτό που ο Καντ αποκάλεσε “δημόσια χρήση του ορθού λόγου”. Είναι, λοιπόν, πολύ απλά, μια ιδιωτική συρρίκνωση : η παρόρμηση να υπαχθεί η ανώτατη εκπαίδευση στις ανάγκες της αγοράς. Αυτό που στην πορεία εκλείπει είναι βέβαια οι πραγματικοί στόχοι της σκέψης, του σκέπτεσθαι: όχι μόνο η παραγωγή λύσεων στα προβλήματα της “κοινωνίας” αλλά και ο προβληματισμός πάνω στην ίδια τη μορφή των “προβλημάτων”, τη δυνατότητα αναδιατύπωσής τους. Θέτοντας το ζήτημα επιγραμματικά η συρρίκνωση της ανώτατης εκπαίδευσης στην παραγωγή “χρήσιμης”γνώσης για τους “ειδικούς” συνιστά παραδειγματική μορφή “ιδιωτικής χρήσης του ορθού λόγου” στο πλαίσιο του σημερινού παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού. Το εκπαιδευτικό σύστημα γίνεται όλο και λιγότερο υποχρεωτικό, παύει να είναι ένα γνωστικό δίκτυο πάνω από την αγορά· το κράτος αποπέμπει τον έλεγχο που παραδοσιακά κατείχε ως φορέας αρχών του Διαφωτισμού (ελευθερία, ισότητα, αλληλεγγύη)· στο όνομα της ιερής φόρμουλας “χαμηλότερο κόστος, μεγαλύτερη ανταποδοτικότητα κτλ. ” όλα υπάγονται και διατρέχονται από διάφορες μορφές “δημόσιας- ιδιωτικής συνέργειας”. Πρόκειται για διαδικασία ιδιωτικής ενθυλάκωσης δημόσιων χώρων. Σε αυτήν πρέπει να αντισταθούμε».

– Το ζήτημα της αντίστασης στη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα έρχεται ξανά και ξανά στον προβληματισμό σας. Εμπλέκονται εδώ προφανώς η διανόηση αλλά και οι πιο άμεσα πολιτικοί δρώντες. Η διανόηση, ως επί το πλείστον, περί άλλα μεριμνά και τυρβάζει,ενώ η θεσμική πολιτική έκφραση της αντίστασης κατατρώγεται από ανούσιο γραφειοκρατικό πνεύμα. Τι γίνεται, λοιπόν, εδώ;

«Εχετε δίκιο. Στον προβληματισμό περί αντιστάσεων δυστυχώς προέχει το ζήτημα της διάγνωσης των αδυναμιών – των λόγων που ευθύνονται για τα ελλείμματα του ριζοσπαστικού-χειραφετικού Λόγου. Βρίσκω επ΄ αυτού ιδιαίτερα χρήσιμες τις διαπιστώσεις του Αlain Βadiou, που επεσήμανε τρεις μορφές “ήττας” με τις οποίες αναμετριούνται τα σύγχρονα ριζοσπαστικά εγχειρήματα. Η πρώτη και απλούστερη είναι η συντριβή από τις αντίπαλες δυνάμεις (στον εξουσιαστικό καπιταλισμό η καταστολή αποτελεί σταθερά). Στη συνέχεια υπάρχει η ήττα της νίκης: θεωρητικά, οι εναλλακτικές πολιτικές θέσεις θα μπορούσαν να κατισχύσουν επί του εξουσιαστικού σκεπτικού του αντιπάλου (είτε μέσω εκλογών είτε μέσω άμεσης κατάληψης-κατάλυσης της εξουσίας), αυτό ενέχει την αυτο-ακυρωτική υιοθέτηση του εξουσιαστικού πυρήνα. Υπάρχει, τέλος, και η πιο αυθεντική, η πιο τρομερή ήττα: εκκινώντας από την ακριβή ενόραση ότι η παγίωση μιας επανάστασης στη μορφή μιας νέας εξουσιαστικής σχέσης συνιστά και την αυτόχρημα προδοσία της οι δυνάμεις που επαγγέλλονται τη χειραφέτηση διολισθαίνουν σε μιαν απέλπιδα στρατηγική υπεράσπισης της “καθαρότητάς” τους. Ο Βadiou προσφυώς προσδιόρισε την τελευταία εκδοχή ως έναν “θυσιαστικό πειρασμό του κενού”. Συνάγεται πράγματι ότι πρέπει να φοβόμαστε τη νίκη (την άμεση ανάληψη της εξουσίας), αφού το μάθημα του 20ού αιώνα είναι ότι η “νίκη” οδηγεί είτε στην παλινόρθωση (σε μια επιστροφή στη λογική της κρατικής εξουσίας) είτε σε έναν αβυσσαλέο κύκλο καταστρεπτικής αυτοκάθαρσης. Για τον λόγο αυτόν οφείλουμε να σκεφθούμε διαφορετικά».

– Δηλαδή τι πρέπει να σκεφτόμαστε;

«Αντί για “νίκη” (την κατάληψη της κρατικής εξουσίας), ας διατηρήσουμε απόσταση από την κρατική εξουσία, δημιουργώντας χώρους πέραν του κράτους. Στο κοινωνικό, ακόμη και στο προσωπικό πεδίο. Αυτό όμως σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει υποταγή στον καταμερισμό εργασίας ανάμεσα στη ριζοσπαστική-οραματική και στην πραγματιστική Αριστερά. Αυτό οφείλει να το προσέξει η τελευταία. “Αφαιρώντας” τον εαυτό της από την κρατική πολιτική, η ριζοσπαστική Αριστερά έτεινε να περιοριστεί στην προβολή αρχών (και ανεφάρμοστων οραματικών αιτημάτων), την ώρα που η πραγματιστική Αριστερά, συνάπτοντας συμμαχίες με τον Διάβολο, μετατράπηκε σε de facto θιασώτη και προπομπό του θατσερισμού. Πώς να πλεύσει κανείς διαμέσου αυτών των δύσκολων συμπληγάδων; Το μόνο πραγματικό ερώτημα σήμερα είναι: Αποδεχόμαστε την κυρίαρχη κανονικοποίηση του καπιταλισμού, ή μήπως η τρέχουσα, παγκοσμιοποιημένη, εκδοχή του ενέχει ανταγωνισμούς που κάνουν τη συστημική αναπαραγωγή του αδύνατη; Επισημαίνω τέσσερις κομβικές αντιφάσεις: την οικολογική, τη βιο-γενετική , την απόλυτη α-συνάφεια της αρχής της ατομικής ιδιοκτησίας (ιδιαίτερα σε ζητήματα “πνευματικής ιδιοκτησίας”), και τέλοςαλλά ιδιαιτέρως σημαντικά- τις νέες μορφές απαρτχάιντ, τα νέα τείχη, τον μαζικό κοινωνικό αποκλεισμό, τις νέες παραγκουπόλεις. Πρέπει να υπερβούμε την πολιτική που περιχαρακώνεται στα κοινοβουλευτικά παίγνια. Ο ίδιος ο καπιταλισμός έδειξε πως δεν είναι μόνο “όλα δυνατά” αλλά και ότι και “το αδύνατο συμβαίνει”. Η Αριστερά οφείλει να το λάβει υπόψη της. Και εμείς πρέπει να δράσουμε τώρα, γιατί οι επιπτώσεις της αδράνειας μπορεί να είναι καταστρεπτικές».

– Σας ευχαριστώ θερμά.
«Και εγώ σας ευχαριστώ». 

Ο κ. Σεραφείμ Ι. Σεφεριάδης είναι επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Life Member στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.