Μπάμπης Λυκούδης: Ένας εμβληματικός αριστερός αγωνιστής και διανοητής

  • του Νικου Α. Κωνσταντοπουλου
  • Η ΑΥΓΗ, 14/03/2010

Ο Μπάμπης Λυκούδης πορεύτηκε ακέραιος και ελεύθερος, αυθεντικός και άγρυπνος, εσωτερικεύοντας δημιουργικά τα γεγονότα και τα μηνύματα των καιρών μας. Δεν ξεγέλασε ποτέ τον εαυτό του με αυταπάτες ούτε τους άλλους με σπουδαιοφάνειες. Πέρασε όλα τα σύνορα των καιρών και της συνείδησής του, διεκδικώντας ασταμάτητα τον ασυμβίβαστο αυτοπροσδιορισμό του.

Τη ζωή του την προσδιόρισαν οι συνέπειες της Κατοχής, της Εθνικής Αντίστασης, της Απελευθέρωσης. Και την επικαθόρισαν το ξεκλήρισμα του Εμφυλίου Πολέμου, η βαρβαρότητα του αστυνομικού κράτους της εθνικοφροσύνης, οι μαζικοί αγώνες για τον εκδημοκρατισμό, την κοινωνική δικαιοσύνη και την εθνική ανεξαρτησία. Οι ανάσες των μεγάλων εξάρσεων του λαού μας και τα τραύματα της ήττας και της καταδίωξης διαμόρφωσαν τον υπαρξιακό του χαρακτήρα και την κοινωνική του συνείδηση, που εξαρχής βάλθηκε να τη συγκροτεί και να την τεκμηριώνει με ξεχωριστή ευαισθησία κι εγρήγορση. Ανήκε κι αυτός στην κατοχική γενιά, που ενηλικιωνόταν στα τέλη της δεκαετίας του ’50, συνειδητοποιώντας δραστικά την ανάγκη για ιστορική αυτογνωσία και κοινωνική πρόοδο. Σ’ εκείνη τη περίοδο του ’60 άρχισαν να βλασταίνουν οι ρίζες της προσωπικότητάς του και να πάλλονται οι αγωνίες του, που ήθελαν να φέρουν γρήγορα ένα διαφορετικό μέλλον.

Ο Μπάμπης Λυκούδης διακατεχόταν από την επίγνωση της πραγματικής ιστορίας της Αριστεράς μέσα στη δραματική ιστορία της Ελλάδας. Η γνώση αυτή τροφοδοτεί την αγωνιστική προβολή των ιδεών του, για τον κοινωνικό και θεσμικό μετασχηματισμό της χώρας. Οι εμπειρίες και τα βιώματά του εσωτερικεύονται στη συνείδησή του και την ενεργοποιούν για ριζοσπαστικές διεκδικήσεις λυτρωτικών οραματισμών. Έτσι αναδεικνύεται σε νηφάλιο κι άκαμπτο αγωνιστή, όταν βρίσκεται στους δρόμους της εξέγερσης της ελληνικής νεολαίας εναντίον όλων των κατεστημένων συμφερόντων και ηγεσιών, θεσμών και ιδεολογιών της μεταπολεμικής περιόδου. Έχει κάνει προσωπική του υπόθεση τις μεγάλες πληγές και τα μεγάλα όνειρα μιας πατρίδας, που δικαιούται και αξίζει να μην παραδέρνει ανάμεσα στη μεγαλομανία και τον φτωχοπροδρομισμό, ούτε να βρίσκεται διαρκώς καθηλωμένη στο πεδίο βολής ξένων κι εγχώριων μηχανισμών, αυταρχικών εξουσιών και σκοταδιστικών ιδεολογισμών.

Από τις θέσεις της Νεολαίας της ΕΔΑ πρωταγωνιστεί στις λαϊκές και κοινωνικές διεκδικήσεις που διαμορφώνουν ακμαία συνείδηση συνταγματικού πατριωτισμού, τόσο στην κοινωνία όσο και στις αριστερές και κεντροαριστερές τότε δυνάμεις. Είναι η δεκαετία όπου σ’ όλες τις ευρωπαϊκές χώρες αναδεικνύονται κοινωνικά κινήματα, ως ενεργητικά πολιτικά υποκείμενα, που με τις παρεμβάσεις τους διαμορφώνουν γεγονότα και νέες συλλογικότητες. Υπάρχουν λοιπόν και στην Ελλάδα οι ρίζες, πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές, που τροφοδοτούν αυτά τα κινήματα της νεολαίας του ’60, με κοινά χαρακτηριστικά προς τα κινήματα άλλων χωρών. Χαρακτηριστικά όπως η αντιαυταρχική εξέγερση, η αμφισβήτηση παραδοσιακών δομών, η αντίσταση σε θεσμικούς, κρατικούς και κομματικούς μηχανισμούς που δίνει τη δυνατότητα σε αυτόνομες δραστηριότητες και σε νέες ιδέες να χειραφετήσουν μεγάλες κοινωνικές ομάδες, για να βγουν απ’ τη στάση του παθητικού αποδέκτη των επιλογών του κομματικού και πολιτικού συστήματος και να εναντιωθούν σε μεγάλα συμφέροντα οικονομικοπολιτικών συγκροτημάτων, που επηρεάζουν τις πολιτικές εξελίξεις.

***

Ο Μπάμπης Λυκούδης δεν έχασε ποτέ την αυτονομία σκέψης και συνείδησης. Δεν σταύρωσε ποτέ τα χέρια άπραγος. Δεν έπαψε ποτέ να ανασηματοδοτεί τη ζωή του, να παρεμβαίνει με τον δικό του τρόπο στις αντιθέσεις κι αντιφάσεις των χρόνων, που ακολούθησαν.

Ο Λυκούδης, ερευνά, στοχάζεται, διεκδικεί τη νεότερη ιδιότητα του πολίτη ως ενότητα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που εξασφαλίζουν ελευθερία, προκοπή κι αξιοπρέπεια και λειτουργεί ως δύναμη διαφωτισμού της κοινωνίας και της Αριστεράς.

Η συμβολή του στην επικοινωνία με τα σύγχρονα ρεύματα σκέψης υπήρξε καθοριστική, μέσα απ’ την κριτική επιμέλεια και μεταφορά ξεχωριστών διανοητών και των έργων τους στην Ελλάδα. Η θέση του είναι πάντα στο ακραίο όριο των μεγάλων διλημμάτων, των μεγάλων διαψεύσεων και των βασανιστικών αναζητήσεων. Αγωνιά για «τ’ αυγά του φιδιού», που κάθε περίοδος επωάζει. Θυμώνει για τις ασημαντότητες που αναρριχώνται και τις φλυαρίες που καταναλώνονται με κοινωνική βουλιμία. Για τον αντιαισθητικό τρόπο λειτουργίας της πολιτικής και τη νοσηρότητα του δημοσίου βίου, για τον λαϊκισμό και τον παραγοντισμό, που δυστυχώς βρίσκει έδαφος και στην Αριστερά. Στοχάζεται επίμονα για τις εκφυλιστικές αλλοιώσεις της δημοκρατίας, για τις νέες αδυσώπητες αλλοτριώσεις που προκαλεί η δεσποτεία των μέσων επικοινωνίας, για τον εκβαρβαρισμό στις παγκόσμιες συνθήκες. Ξέρει ότι μέσα από το τέλος του κόσμου, που μας διαμόρφωσε στον 20ό αιώνα, έρχονται καινούριες κοινωνίες, πρωτόγνωρα προβλήματα, χωρίς να υπάρχουν εναλλακτικές πολιτικές και αξιόπιστοι σύγχρονοι θεσμοί για την αντιμετώπισή τους. Ψάχνει για τη νέα κοινωνική ευθύνη και πολιτική ηθική, που δεν θα αφήσουν να ταριχευτούν οι αξίες και οι κατακτήσεις του πολιτισμού, που έθρεψαν τη νιότη του.

Αυτή τη νιότη της σκέψης του και της συνείδησής του ο Λυκούδης δεν την μηρύκασε ποτέ με φιλάρεσκη νοσταλγία, δεν την αρνήθηκε ποτέ με ασυνέπειες κι αμοραλισμούς, δεν την αλλοίωσε ποτέ με αγοραίες επιδείξεις.

Ήταν πάντα εκεί από όπου ξεκίνησε. Κι από εκεί έφυγε, περήφανος, άγρυπνος κι αυτάρκης. Ως ο εμβληματικός φίλος και σύντροφος ωραίων αγώνων και μεστών οραμάτων.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s