Ανδρέας Βγενόπουλος: Πού το πάει ο μίστερ ΜΙG

  • Τα προβλήματα του ομίλου και οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης ωθούν προς ακραίες επιλογές

  • Του ΑΝΤ. ΚΑΡΑΚΟΥΣΗ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2009

ΠΡΙΝ ΑΠΟ δυόμισι χρόνια, στα μέσα του 2007, στον καιρό της μεγάλης ευφορίας και σε χρόνο κατά τον οποίο τα κεφάλαια έρρεαν αφειδώς προς τις διεθνείς αγορές, ο Ανδρέας Βγενόπουλος εισέβαλε δυναμικά στην επιχειρηματική και πολιτική ζωή της χώρας, παρουσιάζοντας το υπερφιλόδοξο σχέδιό του για τη δημιουργία πανίσχυρου εθνικού ομίλου επιχειρήσεων ευρέος φάσματος. Υπό την ομπρέλα του υπεραναπτυσσόμενου, τότε, Εμιράτου του Ντουμπάι ανακοίνωσε ότι θα διεκδικήσει από τις ανθηρές διεθνείς αγορές χρήματος κεφάλαια ύψους 5 δισ. ευρώ, με σκοπό ακριβώς να στηρίξει την ανάπτυξη ενός συνδεδεμένου ομίλου που θα περιελάμβανε στις τάξεις του τράπεζες, τηλεπικοινωνίες, βιομηχανίες τροφίμων, νοσοκομεία, πλοία και μονάδες πληροφορικής. Εκείνες οι ανακοινώσεις προκάλεσαν ρίγη ενθουσιασμού στο Χρηματιστήριο Αθηνών και μεγάλη ικανοποίηση στην κυβέρνηση Καραμανλή, η οποία έβλεπε στο πρόσωπο του κ. Βγενόπουλου την εκπλήρωση των πόθων της για προσέλκυση επενδυτών και μαζική εισροή κεφαλαίων. Λίγοι, κατ΄ εκείνη τη συγκυρία, εξέφρασαν επιφυλάξεις για το εγχείρημα. Οι πιο πολλοί ήσαν ανταγωνιστές και οι υπόλοιποι πέρασαν απαρατήρητοι. Κάπως έτσι το σχέδιο Βγενόπουλου εξελίχθηκε όπως αναγγέλθηκε. Η αύξηση του κεφαλαίου επέτυχε, τα 5 δισ. ευρώ συγκεντρώθηκαν με άνεση. Το Εμιράτο του Ντουμπάι προσέτρεξε και μαζί του πλήθος ελλήνων επενδυτών, κυρίως «συγγενείς» εφοπλιστές και άλλοι πιο μακρινοί, προς τον κ. Βγενόπουλο κεφαλαιούχοι, οι οποίοι επείσθησαν από το όραμα του φιλόδοξου νεοτραπεζίτη.

O όμιλος ΜΙG συγκροτήθηκε σιγά σιγά. Η τράπεζα του κ. Βγενόπουλου, η Μarfin Βank, μεγάλωσε, κάποια στιγμή διεκδίκησε ανεπιτυχώς την Τράπεζα Κύπρου, συγκρουόμενος για αυτήν με την Τράπεζα Πειραιώς του κ. Σάλλα. Στην εξέλιξη εκείνης της διεκδίκησης έφθασε να πολιορκεί και την Πειραιώς, δεχόμενος αντίστοιχη πίεση εξαγοράς από τον κ. Σάλλα. Από εκείνη τη μάχη κέρδισε μόνο τη Λαϊκή Τράπεζα Κύπρου, αλλά συνέχισε απτόητος. Σε σύντομο χρόνο εξαγόρασε από τον πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών κ. Δ. Δασκαλόπουλο τον όμιλο της Vivartia και αργότερα επένδυσε στην Ακτοπλοΐα, εξαγοράζοντας τις Επιχειρήσεις Αττικής από τον μετέπειτα απαχθέντα κ. Περ. Παναγόπουλο και μαζί σημαντικό ποσοστό του Νοσοκομείου «Υγεία» και του Μαιευτηρίου «Μητέρα». Ενδιάμεσα είχε αποκτήσει και την εταιρεία πληροφορικής Singular, παρέχοντας αίσθηση πληρότητας στον οικοδομούμενο όμιλο επιχειρήσεων.

Δεν σταμάτησε όμως εκεί. Το 2008 επιχείρησε να αποκτήσει και τον ΟΤΕ, αγοράζοντας μετοχές του οργανισμού από την αγορά. Και όταν το μερίδιο του ομίλου έφθασε σε κρίσιμο μέγεθος έθεσε ζήτημα εξαγοράς του ποσοστού του Δημοσίου, ώστε να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχό του.

  • Σύγκρουση μετους πολιτικούς

Η επιδίωξή του προκάλεσε αντιδράσεις και τριβές, τόσο με την κυβέρνηση όσο και με τις περισσότερες πολιτικές δυνάμεις του τόπου. Σφοδρότατη υπήρξε η αντιπαράθεσή του με τον πρόεδρο του Συνασπισμού κ. Αλέξη Τσίπρα, η οποία παραμένει σε εκκρεμότητα στα δικαστήρια. Αργότερα υπό το βάρος των αντιδράσεων και υπό την πίεση της κυβέρνησης αναγκάστηκε να πουλήσει το μερίδιό του στους Γερμανούς της Deutche Τelekom, αποκομίζοντας κέρδη περίπου 250 εκατ. ευρώ. Με τα εν λόγω κέρδη στις αρχές του περασμένου καλοκαιριού εξαγόρασε την Ολυμπιακή Αεροπορία και ενδιαμέσως με ομάδα εφοπλιστών επέβαλε την αλλαγή διοίκησης στον Παναθηναϊκό για να αποχωρήσει λίγο αργότερα, επειδή πιθανώς τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως ανέμενε. Οπως και αν έχει πάντως αυτή τη στιγμή ο κ. Βγενόπουλος μέσω της ΜΙG ελέγχει έναν όμιλο εταιρειών που διαχειρίζεται χρήματα, παράγει φρέσκο γάλα και τρόφιμα, διακινεί από θαλάσσης και αέρος πλήθος προσώπων, παρέχει υψηλού επιπέδου ιατρικές υπηρεσίες, ελέγχει σημαντικό κομμάτι της ανάπτυξης των νέων τεχνολογιών και απασχολεί 50.000 εργαζομένους.

Ωστόσο, στη διαδρομή των δυόμισι ετών που μεσολάβησαν από την πρώτη ανακοίνωση του υπερφιλόδοξου σχεδίου έως τη δημιουργία τού όντως εντυπωσιακού επιχειρηματικού ομίλου, πολλά άλλαξαν. Την ευφορία διαδέχθηκε η θλίψη στις διεθνείς αγορές, οι τιμές των μετοχών κατέρρευσαν, τα κεφάλαια κατέστησαν επιφυλακτικά, τα επόμενα σχέδια του κ. Βγενόπουλου για άντληση άλλων 5 δισ. ευρώ δεν ευοδώθηκαν, το Εμιράτο του Ντουμπάι φτώχυνε, δεν διαθέτει τις δυνάμεις και τις δυνατότητες του πρόσφατου παρελθόντος, και οι έλληνες εφοπλιστές και κεφαλαιούχοι που εμπιστεύθηκαν τον κ. Βγενόπουλο δεν πραγματοποίησαν τα κέρδη που προσδοκούσαν και πλέον αγωνιούν, τείνουν να χάσουν την υπομονή τους. Και μαζί η ελληνική οικονομία ετέθη σε δοκιμασία μεγάλη, εισήλθε σε περίοδο ύφεσης, οι πολλές εταιρείες δεν λειτουργούν σε ειδυλλιακό περιβάλλον και επιπλέον μετεβλήθησαν οι πολιτικές συνθήκες. Ακόμη οι ανταγωνιστές του κ. Βγενόπουλου και των εται ρειών που διευθύνει έχουν γίνει πιο επιθετικοί καθώς υποστηρίζονται από ισχυρά πολυεθνικά σχήματα και η νέα κυβέρνηση δείχνει να μην τον ακούει με την ίδια προσοχή όπως η προηγούμενη.

Την περασμένη εβδομάδα ο κ. Βγενόπουλος μετέδωσε δημόσια τη δυσφορία του και σχεδόν αποκάλυψε τη δυσκολία του, καταφερόμενος εναντίον πρώην και νυν υπουργών. Αυτή τη στιγμή, όπως ο ίδιος μεταδίδει, η Vivartia, που διακινεί τα προϊόντα Δέλτα, αντιμετωπίζει προβλήματα με τον ανταγωνισμό στο φρέσκο γάλα. Οι Ολλανδοί της Νουνού διεκδικούν μερίδια της ελληνικής αγοράς με το φθηνότερο και διαφορετικής θρεπτικής αξίας γάλα διπλής παστερίωσης, αρνούνται πεισματικά να δηλώσουν την προέλευσή του και τελευταίως εξασφάλισαν νέα παράταση για τη μη αναγραφή του τόπου προέλευσης του γάλακτος. Αν συνεχισθεί η διείσδυση του γάλακτος διπλής παστερίωσης στην ελληνική αγορά, το ελληνικό φρέσκο γάλα θα χαθεί, υποστηρίζει με πάθος ο κ. Βγενόπουλος και σημειώνει ότι η εταιρεία του δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να κάνει το ίδιο, εισάγοντας γάλα από τη Βουλγαρία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εγχώρια κτηνοτροφία και το ένα τρίτο της γεωργικής παραγωγής στον τομέα των ζωοτροφών. Επιπλέον, σύμφωνα πάντα με τους ισχυρισμούς του, στις ακτοπλοϊκές γραμμές της Αδριατικής αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό του Γκριμάλντι, ο οποίος σήκωσε ιταλική σημαία και πλέον δουλεύει με μειωμένο κόστος κατά 35% σε σχέση με τις ελληνικές εταιρείες καθώς στην ιταλική νομοθεσία δεν υφίστανται οι ελληνικές απαιτήσεις για τη σύνθεση των πληρωμάτων. Επίσης, είδε τις νέες μικρές αεροπορικές εταιρείες να τού αποσπούν μερίδιο από τις άγονες γραμμές των νησιών και διαπίστωσε ότι η νέα κυβέρνηση δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον για τις δυνατότητες και τις προσφερόμενες υπηρεσίες της εταιρείας πληροφορικής που διαθέτει. ?

  • Οι δυσκολίες και τα διλήμματα

Ολη η παραπάνω περιγραφή, η προκύπτουσα αυξανόμενη διεκδίκησή του συνδυαζόμενη με την αδημονία των μετόχων, δείχνει ότι ο όμιλος του κ. Βγενόπουλου δεν περνά και τις καλύτερες των ημερών του. Ο ίδιος, στις ιδιαίτερες συνομιλίες του, δεν κρύβει ότι αν δεν αλλάξουν οι συνθήκες, αν δεν διευκολυνθούν οι εταιρείες στο έργο τους, ο όμιλος δεν έχει πολλούς δρόμους να διαλέξει. ΄Η θα πρέπει να μεταβάλει τα εθνικά χαρακτηριστικά του και να επαναπροσανατολισθεί, μεταφέροντας δραστηριότητες, κεφάλαια και δυνάμεις εκτός Ελλάδος ή να αναζητήσει διεθνή σύμβουλο προκειμένου να βρει αγοραστές για τις επί μέρους εταιρείες. Ο ίδιος πάντως νιώθει ότι δεν του ταιριάζει ούτε η μία ούτε η άλλη λύση. Είναι αντίθετη προς το όραμά του, αναφέρει συχνά πυκνά σε συνομιλητές του, και δεν μπορεί να τις υπηρετήσει. Σε περίπτωση κατά την οποία τα πράγματα εξελιχθούν κατά τρόπο αντίθετο προς τις σκέψεις και τις αρχικές επιδιώξεις του δεν θα διστάσει, όπως πιστεύουν οι άνθρωποι που τον γνωρίζουν, να θέσει την παραίτησή του στη διάθεση των μετόχων του ομίλου.

Αν όντως επισυμβεί, αν τα πράγματα εξελιχθούν όπως περιγράφονται, το σοκ θα είναι μέγα για την ελληνική επιχειρηματική κοινότητα και όχι μόνο για αυτήν. Τυχόν κατάρρευση του μύθου της ΜΙG θα καταδείξει ότι η οικονομική κρίση είναι πιο βαθιά. Θα ξεπεράσει την απρόσωπη ζώνη της μακροοικονομίας και θα εισέλθει στην καυτή περιοχή της μικροοικονομίας, εκεί όπου ζει και αναπνέει πραγματικά η ελληνική οικονομία και κοινωνία. Οσο για τις συνέπειες, καλύτερα ας μην τις αναλογιζόμαστε.

«Κόκκινο» στο ρουσφέτι

«Κόκκινο» στο ρουσφέτι

Η ανάπτυξη της Δορυφορικής Γαιωδαισίας στην Ελλάδα είναι ταυτισμένη με τον κ. Βέη. Και αν η προχωρημένη Γεωγραφία με τη χρήση ανώτερων Μαθηματικών και Στατιστικής ακούγεται περίπλοκη, ο κ. Βέης μάλλον έχει δυσκολευτεί περισσότερο με το ΑΣΕΠ παρά με τους δορυφόρους

  • Της Φαίης Καραβίτη, ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 21/11/2009

Ο κ. Παπαδόπουλος εκλέγεται βουλευτής σε κάποιον επαρχιακό νομό. Κάθε Σαββατοκύριακο οργώνει την περιφέρειά του, σφίγγει χέρια ψηφοφόρων, ακούει τα προβλήματά τους, δίνει τις δέουσες υποσχέσεις. Ο κ. Γιώργος είναι ψηφοφόρος του. Και στο κόμμα από τότε που θυμάται τον εαυτό του. Ακόμη και στις δύσκολες μέρες, ούτε που του πέρασε από το νου να ψηφίσει κάτι άλλο. Έχει και δυο κόρες. Κι αυτές το ίδιο ψηφίζουν. Και το ψηφοδέλτιο σταυρωμένο τους το φέρνει ο πατέρας τους. «Όταν έρθει η ώρα, στον Παπαδόπουλο θα πάμε. Αυτός θα μας τακτοποιήσει», τους λέει, εδώ και χρόνια. Και η ώρα ήρθε. Η μεγάλη κόρη δεν κατάφερε να μπει στο Πανεπιστήμιο. Να μπει λοιπόν στο Δημόσιο. Γρήγορα, εύκολα και, κατά προτίμηση αθόρυβα – και μόνιμα. Τα ονόματα βουλευτή και ψηφοφόρου – πελάτη μπορεί να είναι φανταστικά, η κατάσταση ωστόσο που περιγράφεται είναι πέρα για πέρα αληθινή.

Αν σκεφτούμε ότι σήμερα εργάζονται στον Δημόσιο Τομέα περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι, αφαιρώντας τους προσληφθέντες με αντικειμενική και αξιοκρατική διαδικασία, τι μένει; Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι, οι οποίοι έχουν κατά καιρούς συνωστισθεί σε πολιτικά γραφεία, έχουν φωνάξει σε συγκεντρώσεις, έχουν τραπεζώσει κομματάρχες, έχουν διακινήσει σταυρωμένα ψηφοδέλτια του εκλεκτού. Εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι που έχουν διαπαιδαγωγηθεί ? από την οικογένεια, την κοινωνία και την πολιτεία – όχι απλώς να επιδιώκουν μια θέση στο Δημόσιο, αλλά και να την απαιτούν με τις συνοπτικότερες διαδικασίες.

  • Στόχος

Αυτές οι διαδικασίες αποτελούν ακόμη και σήμερα το μεγάλο ζητούμενο. Όλοι χειροκροτούμε την αξιοκρατία μέχρι να την συναντήσουμε μπροστά μας. Όλοι χαιρετίζουμε τις εξαγγελίες για ισονομία, αλλά η εφαρμογή τους προτιμούμε να γίνει μετά την ?σειρά μας. Και τώρα, θεωρητικώς όλοι υποστηρίζουμε την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού και την κατάργηση των «παραθύρων», αλλά είμαστε έτοιμοι να την αμφισβητήσουμε.

Οι εμπνευστές του ΑΣΕΠ το 1994 φιλοδοξούσαν να δημιουργήσουν έναν φορέα ο οποίος θα μπορούσε στην πράξη να καλύψει τις ανάγκες του Δημοσίου με ικανό και καταρτισμένο προσωπικό, αλλά και να πείσει τους πολίτες ότι υπάρχει μια διαδικασία έγκυρη και αδιάβλητη που διασφαλίζει την δικαιοσύνη στην επιλογή υπαλλήλων.

Περίπου δηλαδή στο πρότυπο των Πανελλαδικών εξετάσεων για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, του μοναδικού ίσως θεσμού επιλογής που παραμένει διαχρονικά αξιόπιστος. Σήμερα το ΑΣΕΠ δέχεται έντονη κριτική για καθυστερήσεις, γραφειοκρατικές δομές και αναποτελεσματικότητα. Ακόμη κι έτσι όμως, παραμένει το σημαντικότερο βήμα προς την κατεύθυνση της αξιοκρατίας. Ο πρόεδρος του Συμβουλίου, καθηγητής Γεώργιος Βέης, ξέρει καλά από αξιοκρατία.

  • Διαδρομή

Στην δύσκολη μεταπολεμική εποχή σπούδασε στη σχολή Τοπογράφων Μηχανικών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, πήρε υποτροφία για την Σορβόνη, κατόπιν συνέχισε στις ΗΠΑ, όπου ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στην Γεωδαισία με την χρήση τεχνητών δορυφόρων, για να εργαστεί ως ερευνητής στο περίφημο Smithsonian Astrophysical Observatory επί είκοσι χρόνια. Η ανάπτυξη της Δορυφορικής Γαιωδαισίας στην Ελλάδα είναι ταυτισμένη με τον κ. Βέη και την εργασία του στο Πολυτεχνείο της Αθήνας, όπου δίδαξε μέχρι το 1997. Και αν η προχωρημένη Γεωγραφία με την συνδυασμένη εφαρμογή της τριγωνομετρίας και την χρήση ανώτερων Μαθηματικών και Στατιστικής ακούγεται περίπλοκη, ο κ. Βέης μάλλον έχει δυσκολευθεί περισσότερο με το ΑΣΕΠ παρά με τους δορυφόρους. Στην ετήσια Έκθεσή του προς την Βουλή, αναλύει τις συνθήκες που καθιστούν δυσκολότερο το έργο του Συμβουλίου και εξηγεί γιατί η κατάσταση στο Δημόσιο είναι αυτή που γνωρίζουμε όλοι. Το κάνει μάλιστα ακριβώς όπως θα περίμενε κανείς από έναν επιτυχημένο μηχανικό. Με ακρίβεια, ευθύτητα και χωρίς συμπλέγματα ανασφάλειας. Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ έχει κατ’ επανάληψη μιλήσει για παραγκωνισμό του φορέα του από τις ίδιες τις κυβερνήσεις, για νομοθετικές ρυθμίσεις οι οποίες με υπουργικές υπογραφές επιτρέπουν τις προσλήψεις εκτός ΑΣΕΠ, για μηχανισμό πριμοδότησης εργαζομένων μέσω συμβάσεων έργου, για φωτογραφικές προκηρύξεις από Δήμους, Κοινότητες, ΑΕΙ, ΤΕΙ, ερευνητικά κέντρα και φορείς οι οποίοι εξαντλούν την δημιουργικότητά τους στην «κατασκευή» παραθύρων που επιτρέπουν την παράκαμψη της διαδικασίας του ΑΣΕΠ. Ο Γιώργος Βέης είχε μιλήσει εγκαίρως για τις διαστάσεις «κοινωνικού προβλήματος» που έχει λάβει η ?φάμπρικα των συμβάσεων έργου, αλλά και των περίφημων Stage.

Για τα τελευταία μάλιστα είχε ευθέως καταγγείλει το σύστημα μοριοδότησης του 50%, σημειώνοντας ότι στα προγράμματα αυτά οι συμμετέχοντες περισσότερο μαθητεύουν παρά εργάζονται. «Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε πόσοι θα έμεναν απ’ έξω εάν δεν έκαναν χρήση του 50%», είχε πει χαρακτηριστικά πριν από δύο χρόνια.

  • Αναβάθμιση

Η σημερινή κυβέρνηση φαίνεται να αποφασίζει την αναβάθμιση του ΑΣΕΠ, επιφορτίζοντάς το με την ευθύνη για το σύνολο των προσλήψεων στο Δημόσιο και στον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα. Το ίδιο το Συμβούλιο, το οποίο αποτελεί Ανεξάρτητη Αρχή και άρα δεν ελέγχεται από την κυβέρνηση, είχε ούτως ή άλλως διεκδικήσει επίμονα αυτό το «προνόμιο». Μένει λοιπόν να δούμε κατ΄αρχήν πόσα «παράθυρα» και «τρύπες» είναι αποφασισμένη να κλείσει η κυβέρνηση, αλλά και κατά πόσο το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού είναι έτοιμο να αντεπεξέλθει στην ευθύνη. Το στοίχημα είναι μεγάλο και το διακύβευμα ξεπερνάει τις προσωρινές πολιτικές ηγεσίες, τους υπουργούς και τους Προέδρους. Αφορά την άποψη του πολίτη για το Κράτος του.

Το αίσθημα ισονομίας και ίσων ευκαιριών, το δικαίωμα πρόσβασης στην εργασία. Αν χαθεί, θα βρεθούμε πάλι εκεί από όπου ξεκινήσαμε. Σε ένα δυσκίνητο Δημόσιο που επιβαρύνει δυσανάλογα τον προϋπολογισμό και σε χιλιάδες βαριεστημένους υπαλλήλους. Κυρίως όμως θα αποτύχουμε να απαλλαγούμε από τους πολιτικούς που κρατούν ομήρους τους εργαζόμενους και από τους πολίτες που είναι έτοιμοι να εμπορευτούν την ψήφο τους για μια μόνιμη θέση εργασίας.

  • Πρόβλημα

Ο Γιώργος Βέης είχε μιλήσει εγκαίρως για τις διαστάσεις «κοινωνικού προβλήματος» που έχει λάβει η -φάμπρικα των συμβάσεων έργου, αλλά και των περίφημων Stage.

  • Καταγγελία

Για τα τελευταία μάλιστα είχε ευθέως καταγγείλει το σύστημα μοριοδότησης του 50%. Σημείωσε τότε ότι στα προγράμματα αυτά οι συμμετέχοντες περισσότερο μαθητεύουν παρά εργάζονται.

  • Συμπέρασμα

«Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε πόσοι θα έμεναν απ’ έξω εάν δεν έκαναν χρήση του 50%», είχε πει χαρακτηριστικά πριν από δύο χρόνια.

Τι γνωρίζει ο κ. Χρυσοχοΐδης

Με την πεποίθηση ότι απαιτείται άμεση δράση, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη επιχειρεί να ανακόψει το θέριεμα μιας νέας γενιάς αδίστακτων τρομοκρατών

▅ Το σύνθετο πρόβλημα της ασφάλειας, οι κοινωνικές συγκρούσεις, οι αναρχοαυτόνομοι και οι εμμονές τους, οι επαφές με τους ποινικούς και το πλήγμα στην οικονομία

▅ Του ΑΝΤ. ΚΑΡΑΚΟΥΣΗ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009

O κ. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης είναι υπερκινητικός, δεν μπορεί να μείνει ήσυχος ούτε λεπτό. Οσοι τον έχουν συναντήσει γνωρίζουν ότι μετακινείται συνεχώς, ότι δεν έχει ησυχία. Και όταν ερωτάται γιατί συμβαίνει αυτό, απαντά ότι είναι βιωματικό και εξηγεί πως «όταν ήταν μικροί, ο πατέρας τους χάλαγε τον φράχτη για να έχουν τα παιδιά δουλειά».

Κάπως έτσι λοιπόν μόλις ανέλαβε το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και αντιμετώπισε από τη δεύτερη ημέρα επεισόδια και σπασίματα στην οδό Σόλωνος, δεν περίμενε ούτε ώρα. Κινήθηκε σχεδόν αυτόματα, έστειλε τις διμοιρίες των ΜΑΤ στα Εξάρχεια και μαζί μήνυμα δυναμικής παρουσίας.

«Ο πολιτικός πρέπει να δρα» συνηθίζει να λέει σε εκείνους που τον επικρίνουν ότι επέδειξε σπουδή και βιασύνη και προσθέτει ότι «ο υπουργός είναι επιχειρησιακός, οφείλει να λαμβάνει αποφάσειςώστε να βελτιώνει τη θέση της χώρας και των πολιτών». «Αλλιώς δεν έχει νόημα να παραμένει στη θέση του» συμπληρώνει με έμφαση.

«Οταν ανέλαβα το υπουργείο βρήκα φοβισμένους ανθρώπους, που κοιτούσαν πώς να περάσει η μέρα για να πάνε σπίτι τους» εξομολογείται σε ιδιωτικές συζητήσεις και εξηγεί ότι «τέτοιες στάσεις και συμπεριφορές δεν είναι ταιριαστές με την εποχή». «Ετσι χάθηκε ο Γρηγορόπουλος, από αυτή τη λογική της επανάπαυσης και της αδράνειας» επιμένει σε όλους τους τόνους.

«Η χώρα έχει προβλήματα και η ηγεσία οφείλει να δίνει τον τόνο, δρώντας έξυπνα, σοβαρά και επαγγελματικά, με σχέδιο, στόχους και πίστη στα ατομικά δικαιώματα και στις δημοκρατικές ελευθερίες, ώστε να μη δίνει αφορμές,σαν και αυτή που ανοήτως προσφέρθηκε πριν από λίγες ημέρες με τον κ. Δημ. Παπαχρήστο» .

Στη βάση αυτών των αντιλήψεων ο νέος υπουργός Προστασίας του Πολίτη ανέλαβε από την αρχή δράση και δεν δίστασε να επικηρύξει τους καταζητούμενους και ευρισκόμενους σε καθεστώς παρανομίας αδελφούς Σεϊσίδη και τον Γρ. Τσιρώνη. Και την επομένη άνοιξε νέος κύκλος αίματος με 96 σφαίρες εναντίον έξι αστυνομικών έξω από το Αστυνομικό Τμήμα της Αγίας Παρασκευής.

«Οσοι υποστηρίζουν ότι η επίθεση έγινε για την επικήρυξη δεν γνωρίζουν ότι τέτοιες επιχειρήσεις χρειάζονται προετοιμασία τουλάχιστον 15-20 ημερών» λέει ο κ. Χρυσοχοΐδης, σημειώνοντας με κάθε ευκαιρία ότι το πρόβλημα της ασφάλειας είναι μεγάλο και σύνθετο. Εχει δε πτυχές αδιερεύνητες και ως τώρα μη προσεγγίσιμες.

Οσο για τη νέα τρομοκρατία, εδραία είναι η πεποίθηση ότι κινείται σε γκρίζα ζώνη και δεν έχει τις αναστολές και τους περιορισμούς της προηγούμενης γενιάς. Οι φυλακισμένοι στον Κορυδαλλό λήστευαν τράπεζες για να χρηματοδοτούν τη δράση τους, αλλά δεν έπαιζαν με τους ποινικούς, ούτε πολυβολούσαν στα τυφλά. Η νέα γενιά είναι άλλο πράγμα. Δεν ορίζεται από τη μαρξιστικολενινιστική ηθική, είναι προϊόν της υπερκαταναλωτικής εποχής, θρέφει βαθύ μίσος για το σύστημα και τους όποιους εκπροσώπους του, η λογική της είναι αναρχοαυτόνομη, αντιηγετική και τον περασμένο Δεκέμβριο έφτιαξε τον δικό της μύθο και έκτοτε καλλιεργεί τη φαντασίωση της γενικευμένης εξέγερσης. Και το κρισιμότερο, βρήκε στον δρόμο κόσμο άγουρο, έτοιμο να ακούσει ακόμη και τις πλέον ακραίες εκδοχές της βίας.

Αυτή τη στιγμή, επισημαίνει ο κ. Χρυσοχοΐδης, ο κύκλος της αναρχοαυτονομίας, από την οποία αντλεί δυναμικό η νέα τρομοκρατία, είναι ευρύς, μαζικός, εξαπλωμένος σε όλη τη χώρα και μοναδικός στην Ευρώπη. Εχει μάλιστα εντυπωσιαστεί από το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή έχουν περάσει στην παρανομία τουλάχιστον έξι 18χρονα και 20χρονα παιδιά που συμμετείχαν ή διατηρούσαν δεσμούς με τους «Πυρήνες της Φωτιάς». Και εντυπωσιάζεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι δεν ανταποκρίνονται στις εκκλήσεις του να παραδοθούν, παρ΄ ότι έχει δεσμευθεί ότι θα αντιμετωπιστούν με επιείκεια από το δημοκρατικό πολίτευμα.

Αυτό τον κάνει να πιστεύει ότι το φαινόμενο της τρομοκρατίας εξελίσσεται δυναμικά, όπως όλα. Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη θεωρεί ότι δημιουργεί τις δικές του δυναμικές, έχει τη δική του κουλτούρα και διαμορφώνει τα δικά του ήθη. Ακριβώς δε επειδή δεν δεσμεύεται από τις παραδόσεις της «17 Νοέμβρη» και του ΕΛΑ, πιστεύει ακράδαντα ότι βρίσκεται σε επαφή και διασύνδεση με το οργανωμένο έγκλημα. Υπάρχουν ενδείξεις τέτοιας επαφής και σχέσης. Στην ομάδα Παλαιοκώστα που απήγαγε τον βιομήχανο Μυλωνά συμμετείχε και νεαρός αντιεξουσιαστής. Στις φυλακές επίσης γίνεται πανηγύρι μεταξύ επιφανών ποινικών και κινούμενων στη ζώνη της τρομοκρατίας αναρχικών. Και βεβαίως εξηγείται. Οι πρώτοι επιζητούν κάλυψη και υποστήριξη και οι δεύτεροι χρήματα και εργαλεία.

Αλλωστε το οργανωμένο έγκλημα τα τελευταία χρόνια έχει και αυτό εξελιχθεί. Εφθασε να ελέγχει το λαθρεμπόριο καυσίμων, κινεί το λαθρεμπόριο τσιγάρων, οργανώνει απαγωγές, διακινεί όπλα, ναρκωτικά και βεβαίως ανθρώπους, κυρίως γυναίκες και λαθρομετανάστες. Διαθέτει πλέον πάρα πολλά χρήματα, επενδύει τεράστια ποσά στη μαύρη οικονομία, συναλλάσσεται με την επίσημη και διεκδικεί τη νομιμοποίηση εσόδων προκειμένου να εξασφαλίσει περιουσιακά στοιχεία ή απλώς νομική κάλυψη και ισχύ. Η απαγωγή Παναγόπουλου είναι χαρακτηριστική και ενδεικτική των δυνατοτήτων της διασύνδεσης και της διείσδυσης του οργανωμένου εγκλήματος ακόμη και στο κράτος.

Ο κ. Χρυσοχοΐδης δεν είναι ένας τυπικός πολιτικός. Παρακολουθεί τις διεθνείς τάσεις, γνωρίζει τις προτεραιότητες της Εuropol και τις εκθέσεις που επισημαίνουν ότι το οργανωμένο έγκλημα είναι διεθνικό και πως αν δεν ελεγχθεί εγκαίρως θα απειλήσει στο μέλλον τη σταθερότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών. Αντιλαμβάνεται τις αλληλεπιδράσεις, ξέρει ότι το εμπόριο όπλων, ναρκωτικών και γυναικών ελέγχεται από τους ξένους και ότι οι δικοί μας αναλαμβάνουν τη νομιμοποίηση και διακίνηση των παράνομων εσόδων, κινώντας τεράστια ποσά σε μια ευρύτατη ζώνη από την Αλβανία ως την Ουκρανία. Απίθανα πρόσωπα διατηρούν απίστευτους τραπεζικούς λογαριασμούς, όλος ο ποινικός κώδικας ξεπλένει χρήμα online, το οργανωμένο έγκλημα δείχνει να απορροφά με πρωτοφανή ταχύτητα τα μοντέρνα και τεχνολογικά προηγμένα πιστωτικά αγαθά, μια άλλη απειλητική ζώνη αναπτύσσεται στην γκρίζα ζώνη μεταξύ παρανομίας και νομιμότητας.

Επιμονή στο δόγμα δημοκρατία με πυγμή

O κ. Χρυσοχοΐδης θεωρεί εξαιρετικά επικίνδυνη τη βεβαία, γι΄ αυτόν, επαφή μεταξύ του οργανωμένου εγκλήματος και της νέας τρομοκρατίας. Οπως εξομολογείται σε ιδιαίτερες συνομιλίες του, αν η σχέση διευρυνθεί και σταθεροποιηθούν οι δεσμοί τότε τα πράγματα μπορεί να γίνουν ανεξέλεγκτα στον τομέα της ασφάλειας και να πλήξουν καθοριστικά τη σταθερότητα της οικονομίας. Γι΄ αυτό θεωρεί ότι το έργο της αποκάλυψης δεν είναι εύκολο. Απαιτεί συνδυασμένη και ολοκληρωμένη δράση ώστε να πιαστεί η άκρη του νήματος και να ξηλωθεί μια κι έξω. Ταυτοχρόνως γνωρίζει ότι πρέπει ταχύτατα να ελεγχθεί ο κύκλος των υποστηρικτών, και τα πολλά υποσυστήματα που τον συνθέτουν. Γι΄ αυτόν έχει εξαιρετική σημασία η όλη επιχείρηση να εξελιχθεί χωρίς να διασαλευθεί η κοινωνική ειρήνη και τάξη. Ετσι επιμένει στο δόγμα δημοκρατία με πυγμή, που ορίζεται από το δίπτυχο μηδενική ανοχή στην ανομία, αλλά και μηδενική ανοχή στην αστυνομική βία. Ο κ. Χρυσοχοΐδης γνωρίζει ότι στο πρόσφατο παρελθόν αναπτύχθηκαν άθλιες συμπεριφορές από αστυνομικά όργανα, ότι στη διάρκεια τυπικών ελέγχων και προσαγωγών αθώοι πολίτες τσαλαπατήθηκαν μόνο και μόνο επειδή η εμφάνισή τους δεν ταίριαζε στα γούστα των οργάνων της τάξης. Ακριβώς γι΄ αυτόν τον λόγο, για να είναι όλα ξεκαθαρισμένα, μεταδίδει ότι τις επόμενες ημέρες θα αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που θα επιβεβαιώνουν πίστη στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και απαλλαγή της Αστυνομίας από τα συντηρητικά σύνδρομα. Δεν ξέρουμε ποια θα είναι η τύχη του κ. Χρυσοχοΐδη σε αυτή τη δεύτερη θητεία στον επίμαχο από την πρώτη στιγμή τομέα της τάξης και της ασφάλειας. Σίγουρα πάντως η προσπάθειά του δεν θα είναι τυπική. Εθεσε τον πήχη ψηλά και τα γεγονότα τον ψήλωσαν ακόμη περισσότερο. Μένει να αποδειχθεί αν θα καταφέρει όντως να επανακτήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων και να επιβάλει τελικώς το απαιτητικό δόγμα του.

Χάρης Καστανίδης: «Ορισμένοι δικαστές δεν έκαναν τη δουλειά τους για τη Siemens»

Τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής της Βουλής για τα σκάνδαλα της Siemens και για άλλες μεγάλες υποθέσεις επιβεβαιώνει με συνέντευξή του στην «Κ.Ε.» ο υπουργός Δικαιοσύνης, Χάρης Καστανίδης. Αφήνει, μάλιστα, ανοιχτό να ελεγχθούν είτε ποινικά είτε πειθαρχικά δικαστές που συμμετείχαν στους λάθος χειρισμούς.

* Η κυβέρνηση εξετάζει την πιθανότητα να ασκηθεί και ποινικός έλεγχος και στον συνταξιούχο πλέον, εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γ. Σανιδά και στον άλλοτε προϊστάμενο της εισαγγελίας Κυριάκο Καρούτσο, αφού ο υπουργός στη συνέντευξή του κάνει λόγο για τυχόν «ιεραρχική χειραγώγηση της ανάκρισης της υπόθεσης που έβλαψε το δημόσιο συμφέρον».

* Προαναγγέλλει, επίσης, αλλαγή και στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, που «θα περνάει μέσα από το Κοινοβούλιο και η κυβέρνηση θα δεσμεύεται από κανόνες διακομματικής συνεννόησης».

– Τελικά πώς ακριβώς έγινε η επιλογή του νέου γενικού, Γ. Δημήτραινα; Εσείς πήρατε μέρος στην επιλογή του, παρ’ ότι τον γνωρίζατε προσωπικά;

– Ο νέος γενικός γραμματέας του υπουργείου Δικαιοσύνης επιλέχθηκε απολύτως αξιοκρατικά, ανάμεσα σε 700 υποψηφίους και αφού σχηματίστηκε μια μικρή λίστα 10 τελικά υποψηφίων, στην οποία μάλιστα δεν είχα καμία ανάμειξη. Δεν σας έχει κάνει εντύπωση ότι, όλες αυτές τις μέρες που συζητείται ο νέος τρόπος επιλογής των γενικών γραμματέων, δεν βρέθηκε ούτε ένας που να αμφισβητήσει τα προσόντα του συγκεκριμένου προσώπου; Τι μου υποδεικνύουν; Οτι θα έπρεπε να επιλέξω ένα παντελώς άγνωστο σε μένα πρόσωπο, του οποίου την ποιότητα δεν γνωρίζω και να τον τοποθετήσω σε μια θέση απολύτου εμπιστοσύνης του υπουργού; Αλλωστε, δεν διακήρυξε ποτέ το ΠΑΣΟΚ ότι απαγορεύεται να υποβάλλουν αίτηση πρόσωπα που είναι γνωστά σε υπουργούς ή στελέχη. Αυτό που είπε το ΠΑΣΟΚ είναι ότι θα κριθούν όλοι ανάλογα με τα προσόντα τους και αυτό ακριβώς κάναμε.

* Ποιο θα είναι το πρώτο νομοθέτημα του υπουργείου και ποια η διαδικασία επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης;

– Το πρώτο νομοσχέδιο που θα εισηγηθώ πολύ σύντομα στη Βουλή είναι αυτό για την αποζημίωση των θυμάτων από εγκλήματα βίας. Θα ακολουθήσουν τα νομοσχέδια για την εναρμόνιση ποινικών μας διατάξεων προς το καθεστώς λειτουργίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και για την επιτάχυνση στην απονομή της δικαιοσύνης. Σε ό,τι αφορά την επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων θα υπάρξει πολύ σύντομα νέο νομοθετικό πλαίσιο που θα επιτρέπει την εμπλοκή της Βουλής με δεσμεύσεις διακομματικής συνεννόησης. Θέλουμε πραγματικά ανεξάρτητη Δικαιοσύνη.

* Οι περισσότεροι από τους προκατόχους σας με την ανάληψη των καθηκόντων τους κατέθεταν και ψήφιζαν ένα νομοσχέδιο για την επιτάχυνση της απονομής της Δικαιοσύνης· πώς θα διαφοροποιείται η δική σας πρόταση;

– Θα έχετε τη δυνατότητα σε λίγο χρόνο να συγκρίνετε. Αυτό που προς ώρας μπορώ να ανακοινώσω είναι η σύσταση τριών νομοπαρασκευαστικών επιτροπών που σε χρονικό ορίζοντα δύο μηνών θα μου παραδώσουν τρία νομοσχέδια που θα αφορούν την επιτάχυνση της δίκης στα διοικητικά, τα πολιτικά και τα ποινικά δικαστήρια.

* Σκάνδαλο Siemens: Πότε θα καταθέσετε την πρόταση για εξεταστική επιτροπή, και προτίθεστε να κάνετε το ίδιο και για το σκάνδαλο του Βατοπεδίου;

– Ισχύει απολύτως η δέσμευσή μας για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής σχετικά με το σκάνδαλο της Siemens, όπως και για άλλες μεγάλες υποθέσεις που απασχόλησαν τη δημόσια συζήτηση. Την πρόταση θα την υποβάλει η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, συνεπώς για τον χρόνο υποβολής της δεν είμαι αρμόδιος να σας απαντήσω.

* Οι ευθύνες των πολιτικών έχουν παραγραφεί. Πώς σκέφτεστε να αποδοθεί δικαιοσύνη για όσους «τα πήραν», θέμα που όπως φαίνεται αγγίζει και τα δύο μεγάλα κόμματα της χώρας;

– Δυστυχώς, οι ευθύνες των πολιτικών παραγράφηκαν με την αιφνίδια απόφαση του κ. Καραμανλή να κλείσει την ολομέλεια της Βουλής τον περασμένο Μάιο. Σε ό,τι αφορά τις ευθύνες των μη πολιτικών προσώπων εκφράζω τη βεβαιότητα ότι το ανακριτικό έργο θα συνεχιστεί απρόσκοπτα και όπου εντοπιστούν ποινικές ευθύνες θα αποδοθούν ταχέως και χωρίς δισταγμό.

* Νόμος περί ευθύνης υπουργών: Ποιο είναι το δικό σας όραμα για την αποκατάσταση της τιμής των πολιτικών μας;

– Είναι ανάγκη να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη ανάμεσα στους πολιτικούς και τους πολίτες. Η αξιοπιστία της πολιτικής ζωής έχει αμφισβητηθεί, άλλοτε γιατί δόθηκαν κακά παραδείγματα συμπεριφοράς, άλλοτε γιατί υπήρχαν κενά στη νομοθεσία και κάποτε γιατί η υπερβολή και η έλλειψη μέτρου, που συχνά διακρίνουν τη δημόσια συζήτηση, οδηγούν σε άδικες κρίσεις. Το προσωπικό μου χρέος και η ευθύνη όλης της κυβέρνησης είναι να επιφέρουμε τομές στη λειτουργία του πολιτικού συστήματος, να πάρουμε γενναίες νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα εγκαθιστούν στο κέντρο της δημόσιας ζωής τις αρχές της διαφάνειας, του σεβασμού των νόμων και της ηθικής ευθύνης. Παρ’ ότι, υπό το ισχύον σύνταγμα, η αλλαγή του νόμου περί ευθύνης υπουργών δεν μπορεί να είναι μεγάλη, ωστόσο υπάρχει η δυνατότητα για νομοθετικές βελτιώσεις και κυρίως εξασφάλιση κοινοβουλευτικών κανόνων που δεν θα επιτρέπουν την αποφυγή καταλογισμού σε όσα κυβερνητικά στελέχη θα «παρεκκλίνουν» στο μέλλον.

* Οι δύο μεγάλοι ταμίες του σκανδάλου το ‘σκασαν από την ανάκριση. Πιστεύετε ότι κάποιοι και μέσα από τη Δικαιοσύνη υπέθαλψαν τη φυγή τους στο εξωτερικό ή όπου αλλού;

– Πιστεύω απλά ότι ορισμένοι δικαστικοί λειτουργοί δεν έκαναν τη δουλειά τους όπως έπρεπε. Αλλωστε, ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου ζήτησε τον πειθαρχικό έλεγχο του δικαστικού λειτουργού που είχε την ευθύνη της ανάκρισης στην υπόθεση Siemens, για δε τους συνταξιοδοτηθέντες προϊσταμένους του, όπως και για ορισμένους εν ενεργεία συναδέλφους του, διεξάγεται ήδη προκαταρκτική εξέταση για τη διερεύνηση πιθανών ποινικών ευθυνών. Θα παρακολουθώ από κοντά αυτές τις υποθέσεις, ώστε όσοι μέσω της ιεραρχικής χειραγώγησης επεχείρησαν να βλάψουν το δημόσιο συμφέρον να υποστούν τις κυρώσεις, αν βεβαίως αποδειχθούν από την εξέταση ότι έχουν ποινικές ευθύνες.

* Εχετε ελέγξει τις δικαστικές συνδρομές της υπόθεσης, έχουν γίνει λάθη και παραλείψεις στους χειρισμούς;

– Κατά τον γερμανικό ποινικό νόμο τα πλημμελήματα στη Γερμανία παραγράφονται σε δύο έτη. Το πρόβλημα με τα ευρωπαϊκά εντάλματα δικαστικής συνδρομής που εξέδωσαν δικαστικές αρχές της χώρας μας είναι ότι αφορούσαν υποθέσεις του παρελθόντος που παραγράφηκαν. Και αποτελεί μεγάλο πρόβλημα επίσης ότι η ανάκριση δεν ασχολήθηκε με το παρόν.

* Τι θα προβλέπει ο νόμος για τη διαφάνεια στις προμήθειες και πώς θα διασφαλίσετε τον έλεγχο από δικαστές;

– Ηδη από το Σύνταγμα προβλέπεται ότι το Ανώτατο Δικαστήριο που ελέγχει τις συμβάσεις προμηθειών είναι το Ελεγκτικό Συνέδριο. Το Ελεγκτικό Συνέδριο όμως αρκείται στον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας. Υπάρχουν τμήματα της διαδικασίας για τη σύναψη συμβάσεων προμηθειών, π.χ. οι όροι της προκήρυξης για μια προμήθεια που δεν αποτελούν αντικείμενο υποχρεωτικής κρίσεως του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αρα, επιδιώκουμε την ισχυροποίηση του ελεγκτικού ρόλου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως και σκεφτόμαστε τη χρησιμότητα ίδρυσης ανεξάρτητης αρχής που να μπορεί να θεσμοθετεί κανόνες υγιούς ανταγωνισμού και διαφάνειας κατά την εξέλιξη του διαγωνιστικού μέρους.

* Η υπόθεση με το καθεστώς stage διχάζει, όπως φαίνεται, την κοινή γνώμη και θα απασχολήσει και τα δικαστήρια. Ποια είναι η δική σας άποψη;

– Τα stage δεν μπορούν να συνεχιστούν στον δημόσιο τομέα, με ένα καθεστώς άθλιων αμοιβών και χωρίς ασφάλιση. Το ελληνικό Δημόσιο, αν χρειάζεται προσωπικό για να υπηρετούνται πρόσκαιρες ή διαρκείς ανάγκες του, μπορεί να επιλέγει με προγραμματισμό και υπό τον έλεγχο του ΑΣΕΠ το προσωπικό του.

* Η αλλαγή του εκλογικού νόμου σας βρίσκει σύμφωνο; Πόσο έτοιμο είναι το ελληνικό πολιτικό σύστημα;

– Η αλλαγή του εκλογικού νόμου θα βοηθήσει στον εξορθολογισμό των εκλογικών δαπανών και στην καταπολέμηση της αδιαφανούς πολιτικής χρηματοδότησης. Δεν θεωρώ έτοιμο το ελληνικό πολιτικό σύστημα για την αποδοχή του, γι’ αυτό και θα χρειαστεί εντατικός διάλογος και διαβούλευση.

* Τι λέτε για την μετατροπή σε κακούργημα του αδικήματος της οπλοκατοχής που ανακοίνωσε ο Μιχ. Χρυσοχοΐδης;

– Είναι θέμα που θα συζητηθεί με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Θεωρώ ότι η υπέρμετρη αύξηση των ποινών δεν οδήγησε πάντα σε μείωση της εγκληματικής δραστηριότητας.

  • Στη ΓΙΑΝΝΑ ΠΑΠΑΔΑΚΟΥ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009

Δημήτρης Αβραμόπουλος: «Συζητώ και αλλαγή του ονόματος»

Μιλήσαμε με τον Δ. Αβραμόπουλο την Παρασκευή κι ενώ οι διαβουλεύσεις για τον τρόπο εκλογής του αρχηγού της Ν.Δ. βρίσκονταν στο ζενίθ, λίγες ώρες πριν από τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος. Ισως γι’ αυτό, με τη φόρτιση της συγκυρίας, ο πρώην υπουργός καταγγέλλει ευθέως τη «δύναμη της κομματικής γραφειοκρατίας, που σε πολλές περιπτώσεις έχει εμποδίσει τον εκσυγχρονισμό του κόμματος». *Με λόγο τολμηρό, ο Δ. Αβραμόπουλος μιλάει για αλλαγές εκ βάθρων, μην αποκλείοντας ακόμη και το χτίσιμο ενός νέου κεντροδεξιού κόμματος, με άλλο όνομα στη θέση της σημερινής «Νέας Δημοκρατίας».

* Παρακολουθώ τη συζήτηση για τον τρόπο εκλογής αρχηγού και απορώ με το χαρακτήρα αυτής της διαδικασίας. Εγώ ξέρω ότι σε ένα σοβαρό και οργανωμένο κόμμα υπάρχουν καταστατικές προβλέψεις για κάθε περίπτωση. Στη Ν.Δ. γίνεται ένα ατέλειωτο παζάρι μεταξύ των υποψήφιων αρχηγών. Είναι αυτή εικόνα σύγχρονου ευρωπαϊκού κόμματος;

– Σημασία έχει ποια θα είναι η μελλοντική εικόνα του κόμματος, που, όπως κατ’ επανάληψη έχω πει, πρέπει να είναι ένα σύγχρονο κεντροδεξιό ευρωπαϊκό κόμμα. Είναι αλήθεια, ωστόσο, ότι έχουμε καταστατικό, το οποίο όμως πολλές φορές στο παρελθόν έχει τροποποιηθεί, για να προσαρμοστεί στις ανάγκες της συγκυρίας. Το ίδιο έγινε και το 1997, όταν τροποποιήθηκαν άρθρα, ύστερα από συμφωνία των ανθυποψηφίων, που οδήγησε στην εκλογή του Κώστα Καραμανλή. Πέραν όμως όλων αυτών, εκείνο που έχει σημασία είναι ότι στην περίπλοκη αυτή κατάσταση που δημιουργήθηκε, αναδεικνύεται η δύναμη της κομματικής γραφειοκρατίας, που σε πολλές περιπτώσεις έχει εμποδίσει τον εκσυγχρονισμό του κόμματος. Αυτή τη στιγμή, η πρόκληση είναι μεγάλη. Με δεδομένη την πρόσφατη εκλογική ήττα, προβάλλει αναγκαίο το άνοιγμα στην κοινωνία και η επανίδρυση της παράταξης. Πρώτο βήμα, η απευθείας εκλογή της νέας ηγεσίας από την ευρεία κοινωνική μας βάση. Πιστεύω ότι ο προβληματισμός που καλλιεργήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες θα μετεξελιχθεί σε μία εκρηκτική δύναμη, η οποία θα απελευθερώσει ιδέες και προτάσεις, ώστε η Ν.Δ. να αναγεννηθεί.

* Μέχρι στιγμής πάντως έχετε αποδυθεί όλοι σε μια ατέρμονη κουβέντα για τη διαδικασία εκλογής και απουσιάζει η ουσία, που είναι τι κόμμα θέλει τελικά ο καθένας από σας.

– Από την πρώτη ημέρα είπα ότι υπάρχει κίνδυνος η διαδικασία να γίνει πολιτική και η πολιτική, διαδικασία. Ο,τι το χειρότερο, δηλαδή. Προηγουμένως σας έδωσα κάποιες εξηγήσεις. Οσο για το ολοκληρωμένο σχέδιο, για το πώς πρέπει να είναι η Νέα Δημοκρατία, να μη βιάζεστε. Τόσο οι υποψήφιοι όσο και τα μέλη του κόμματος, στις συνεδριακές διαδικασίες που θα ακολουθήσουν, θα παραθέσουν τις προτάσεις, τα προγράμματα, τις ιδέες τους. Από τις διαδικασίες αυτές θα γεννηθεί η καινούρια Νέα Δημοκρατία. Μια σύγχρονη, ευρεία, δημοκρατική και προοδευτική κεντροδεξιά παράταξη, που θα στηριχτεί σε νέες θεσμικές δομές, σε νέες αντιλήψεις, μια νέα νοοτροπία, απηλλαγμένη από τη σκουριασμένη μηχανή, που μοιραία ο χρόνος και οι ξεπερασμένες από τους καιρούς νοοτροπίες έχουν επιφέρει.

* Μπορείτε να μου ερμηνεύσετε τον παγκοσμίως πρωτότυπο όρο «κοινωνικός φιλελευθερισμός;».

– Η βαθύτερη έννοια της ελευθερίας είναι μοναδική. Ωστόσο, ο φιλελευθερισμός, λόγω της κακοποίησης που έχει υποστεί από κάποιους που ήθελαν να τον αποκόψουν από τον ριζοσπαστισμό του και να τον εντάξουν σε καθαρά οικονομίστικα πλαίσια, οδηγήθηκε στο να αυτοπροσδιορίζεται με διάφορα επίθετα. Ο φιλελευθερισμός συνδυάζει βασικές αρχές της αξίας της δημοκρατίας, που είναι η δύναμη της πρωτοβουλίας του ατόμου – πάντοτε μέσα σε ένα πλαίσιο κανόνων -, τις διαρκείς βαθιές τομές και αλλαγές που έχουν να κάνουν με πανανθρώπινες αξίες, δημοκρατικές αξίες, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθερία. Από την άλλη μεριά, σε δομές ενός κοινωνικού κράτους που θα παρέχει κοινωνικά και πολιτιστικά αγαθά, όπως είναι η υγεία και η παιδεία, χωρίς διακρίσεις, σε όλους τους πολίτες και τους κατοίκους της κοινωνίας. Αυτός είναι ο πολιτικός φιλελευθερισμός, ο οποίος ορίζει και τον τρόπο ζωής μας, και βρίσκεται μακριά από τον νεοφιλελευθερισμό που απελευθερώνει μεν δυνάμεις της οικονομίας και της κοινωνίας, αλλά κατά τρόπο άκρατο. Κάτι που οδήγησε και στην παγκόσμια οικονομική κρίση και τις συνέπειές της.

* Είχατε μιλήσει στο παρελθόν περί του τέλους του «βιοϊστορικού κύκλου» των κομμάτων. Μετά το αναιρέσατε, λέγοντας ότι η Ν.Δ. εκσυγχρονίστηκε.

– Μίλησα για τον βιοϊστορικό κύκλο της μεταπολίτευσης, μέρος της οποίας είναι και τα κόμματα που γεννήθηκαν το 1974. Το 2004, η Ν.Δ. βρέθηκε σε δυναμική τροχιά, με τον Κ. Καραμανλή να δείχνει το δρόμο, πείθοντας την κοινωνία, η οποία του έδωσε εντολή να κυβερνήσει. Ανεξάρτητα από τις εξελίξεις, το στίγμα που έδωσε το 2004 η Ν.Δ. ήταν αυτό που ανταποκρινόταν στο διακύβευμα της εποχής.

* Κερδίσατε το 2004 τις εκλογές. Και τι έγινε μετά;

– Η Νέα Δημοκρατία ως κυβέρνηση, και παρά τα όποια βήματα σε πολλούς τομείς, δεν τα κατάφερε. Εκτιμώ -και πάντα το έλεγα- ότι η πολιτική μας έπρεπε να είναι πιο τολμηρή, πιο θαρραλέα, πιο βαθιά, πιο ριζοσπαστική. Ενώ αρχικά καταφέραμε να εμπνεύσουμε, θέτοντας την ατζέντα της εποχής με βάση τα διακυβεύματά της, δηλαδή διαφάνεια, θεσμική ανασυγκρότηση του κράτους, αξιοκρατία, δίκαιη οικονομία, κοινωνικό κράτος, φάνηκε στο τέλος η αδυναμία μας στο αποτέλεσμα. Είναι αλήθεια ότι ξεκίνησαν και έγιναν αρκετά, με ένα πρώτο κατ’ αρχάς στάδιο νοικοκυρέματος. Παρ’ όλα αυτά, όλα έμειναν στη μέση και το ΠΑΣΟΚ ιδιοποιείται σήμερα τη δική μας πρόταση και στρατηγική.

* Μήπως πρέπει να χτιστεί από την αρχή ένα άλλο κόμμα της κεντροδεξιάς;

– Σίγουρα, απαιτείται μια νέα κομματική αρχιτεκτονική. Σαν έλθει η ώρα, θα συζητήσουμε όλες τις προτάσεις, απ’ όπου και εάν προέρχονται. Τίποτε δεν πρέπει να αποκλείσουμε.

* Ακόμη και να αλλάξει το όνομα;

– Μα, το όνομα, με την όποια σημειολογική του αξία, το άλλαζε κάθε φορά που επανίδρυε την παράταξη ο ίδιος ο ιδρυτής της, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Δεν δίσταζε να το κάνει, εφόσον έκρινε ότι αυτό απέδιδε και τις καινούριες έννοιες και αρχές, πάνω στις οποίες στηριζόταν η πολιτική πρόταση της παράταξης. Είναι, ωστόσο, άκαιρο για να το συζητάμε αυτό τώρα. Οταν έλθει η ώρα, η συζήτηση θα είναι πλατιά και βαθιά. Το κυριότερο, ωστόσο, είναι η ουσία και το βάθος των αλλαγών. Η Ν.Δ. πρέπει να προχωρήσει με τολμηρές ιδέες, ώστε να μετεξελιχθεί σε μια σύγχρονη δημοκρατική και προοδευτική φιλελεύθερη παράταξη. Με αναφορά της το διαχρονικό αξιακό της σύστημα, επικαιροποιημένο στους καιρούς μας και με την ανάπτυξη και διεύρυνσή της στον κεντροδεξιό χώρο. Οσο για τα οργανωτικά, ναι, πιστεύω ότι πρέπει να γίνουν μεγάλες αλλαγές. Και θεσμικές, και οργανωτικές, και λειτουργικές. Πρέπει να ξαναγίνει η παράταξη ελκυστική. Κυρίως, απέναντι στη νέα γενιά, προς την οποία πρέπει να ανοίξει τις πόρτες και τα μυαλά της. Να το πω ακόμη πιο καθαρά: το κομματικό μοντέλο της μεταπολίτευσης έχει ξεπεραστεί.

* Σας έχω ακούσει να λέτε ότι θα επιμείνετε στην υποψηφιότητά σας μέχρι τέλος. Αυτό θα γίνει ακόμη κι αν τα μηνύματα δεν ανταποκρίνονται στην αποδοχή που περιμένατε;

– Χωρίς καμία αμφιβολία. Η πορεία μου στην πολιτική ποτέ δεν υπήρξε πορεία υπολογισμών, συνδιαλλαγών και συμβιβασμών, αλλά συνέπειας. Στα δεκαέξι χρόνια που είμαι στην πολιτική, κάτι που δήλωσα δημόσια, πάντα το τήρησα και το τίμησα στην πράξη.

* Με ποιον από τους ανθυποψηφίους σας έχετε τις μεγαλύτερες πολιτικές διαφορές;

– Η παρουσία μας και η πολιτική μας ύπαρξη στην παράταξη ξεκινάει από το κοινό αξιακό μας πλαίσιο. Από εκεί και πέρα, σίγουρα υπάρχουν διαφορές, που θα φανούν, αλλά αυτές δεν οδηγούν σε διαφορετικούς δρόμους. Είναι παράλληλες διαδρομές, μέσα στο πλαίσιο της ίδιας, πολιτικά και ιδεολογικά οριζόμενης, οικογένειας.

  • Στον ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΙΟΔΡΑ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009

Σωκράτης Ξυνίδης: «Το κόμμα δεν θα γίνει ντελάλης της εξουσίας»

«Θέλουμε να είμαστε η συνείδηση της κυβέρνησης, την οποία στηρίζουμε, θα εξηγούμε τις επιλογές της, αλλά και θα την ελέγχουμε αν είναι συνεπής με τις αρχές, τις δεσμεύσεις και την ιδεολογία μας. Δεν θα επιβάλλει το κόμμα στην κυβέρνηση την πολιτική, όμως δεν θα γίνει ο ντελάλης της εξουσίας».

*Ετσι οραματίζεται το ΠΑΣΟΚ ο νέος γραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου, Σωκράτης Ξυνίδης, ο οποίος δεν αισθάνεται «στραπατσαρισμένος» από το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στο Εθνικό Συμβούλιο. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι το κατανοεί, τονίζοντας ότι «ο Γιώργος Παπανδρέου δεν θέλει ένα προσωποπαγές κόμμα. Αν το ήθελε, θα μπορούσε να το κάνει από το 2004».

* Πότε οργανωθήκατε, αλήθεια, στο ΠΑΣΟΚ;

– Το 1978, σε ηλικία 14 ετών, στην ΠΑΜΚ, τη μαθητική οργάνωση. Τρία άτομα ιδρύσαμε την ΠΑΜΚ στην Ξάνθη και οι περισσότεροι μας αντιμετώπιζαν με καχυποψία. Μας θεωρούσαν επικίνδυνους για τη δημόσια ασφάλεια…

* Και η εξέλιξή σας ποια ήταν;

– Γραμματέας στη σπουδάζουσα στην Κομοτηνή, γραμματέας στο γραφείο πόλης της Ξάνθης και, στη συνέχεια, μεσολαβεί ένα μεγάλο κενό, για να επανέλθω το 2005.

* Γιατί τόσο μεγάλο κενό;

– Είχα απογοητευθεί γιατί την εποχή εκείνη, ενώ εξέφραζα θέσεις του ΠΑΣΟΚ, γίνεται το συνέδριο του 1996, στο οποίο δεν εκλέχθηκα καν σύνεδρος.

* Γιατί;

– Δεν είχα ξεκαθαρίσει μέσα μου και, βεβαίως, δημοσίως με ποιον είμαι, με τον Σημίτη ή με τον Τσοχατζόπουλο.

* Ησασταν ουδέτερος…

– Ηθελα να ακούσω στο συνέδριο τις θέσεις τους για να καταλήξω. Ε, αυτό το πλήρωσα με τη μη εκλογή μου, γιατί βρέθηκα ανάμεσα σε δύο στρατόπεδα που δεν ευνοούσαν την ουδετερότητα.

* Και επιστρέψατε γιατί σας έπεισε το μοντέλο Παπανδρέου;

– Στο συνέδριο του 2005, ακούγοντας την πλατφόρμα Παπανδρέου, κατάλαβα ότι εδώ υπάρχει διακύβευμα.

* Είναι αλήθεια ότι, ενώ ο κ. Παπανδρέου σας ήθελε από καιρό στο Εθνικό Συμβούλιο, οι μηχανισμοί σάς έκοψαν στο τελευταίο συνέδριο;

– Η αλήθεια είναι ότι ήμουν υποψήφιος και δεν εξελέγην. Αλήθεια επίσης είναι ότι μου δηλώθηκε από κεντρικά στελέχη του κινήματος ότι θα με προτείνουν να εκλεγώ στο Εθνικό Συμβούλιο. Τώρα, το τι έγινε, δεν το ξέρω.

* Τώρα που είστε στην κορυφαία θέση του κόμματος τι θα κάνετε με τους μηχανισμούς;

– Δεν περιμένω ότι θα εξαφανιστούν από τη μια μέρα στην άλλη. Νομίζω όμως ότι έχουμε μια καλή πορεία τα τελευταία χρόνια, ασχέτως αν όλοι έχουμε υποστεί τις συνέπειες μιας τέτοιας παθολογικής λειτουργίας. Ωστόσο, το κίνημά μας πραγματικά ανοίγει στην κοινωνία και υιοθετεί λειτουργίες που περιορίζουν τον ρόλο των μηχανισμών. Αυτός είναι και ο δρόμος που έχω σκοπό να υπηρετήσω.

* Μήπως το κόμμα ανοίγει πάρα πολύ με κίνδυνο να γίνει, τελικά, ένας «χυλός»;

– Ακούω πολύ σοβαρά αυτήν την άποψη-προειδοποίηση, η αλήθεια όμως βρίσκεται κάπου στη μέση. Και οι διαδικασίες πρέπει ν’ ανοίγουν, αλλά και να μην πάμε σε χαλαρές καταστάσεις, οι οποίες δεν θα παράγουν πολιτικό αποτέλεσμα. Δεν χτυπάς τους μηχανισμούς διαλύοντας τα πάντα. Προσπαθείς να δημιουργήσεις αντίβαρα στη δράση τους και τα αντίβαρα είναι οι δημοκρατικές διαδικασίες.

* Ο κίνδυνος να μετεξελιχθεί το ΠΑΣΟΚ σ’ ένα αρχηγικό κόμμα είναι υπαρκτός;

– Αυτός ο κίνδυνος πάντοτε υπάρχει σ’ ένα μεγάλο κόμμα εξουσίας. Νομίζω, όμως, ότι ο Γ. Παπανδρέου, αν ήθελε, θα μπορούσε να το κάνει το 2004. Κάποιοι τον κατηγορούν επειδή δεν το έκανε και ενδεχομένως να του χρεώνουν ότι αυτή ήταν και η αιτία που αργότερα οδήγησε στην αμφισβήτησή του και έριξε το κόμμα στην εσωστρέφεια. Ο Γ. Παπανδρέου δεν θέλει ένα προσωποπαγές κόμμα.

* Το τραύμα του 2007 πιστεύεται ότι έχει επουλωθεί;

– Είναι αλήθεια ότι την περίοδο εκείνη ειπώθηκαν πολλά, τραυματίστηκαν ψυχές, αλλά στο ΠΑΣΟΚ είμαστε μεγάλα και ώριμα… παιδιά και μπορούμε να τα ξεπεράσουμε. Υπάρχουν ακόμη απομεινάρια και των λογικών και των στρατών που στήθηκαν εκείνη την εποχή, αλλά πιστεύω ότι η μοίρα τους είναι να εξαφανιστούν. Οσοι τα συντηρούν το κάνουν για ίδιον όφελος.

* Το λέτε τώρα και υπό το κράτος της ευφορίας λόγω της μεγάλης νίκης. Στις δύσκολες στιγμές, όμως, μήπως εκείνες οι διαιρέσεις «επιστρέψουν»;

– Τα πάντα μπορεί να γίνουν στην πολιτική, ιδίως όταν οι συνθήκες δεν είναι καλές. Νομίζω, όμως, ότι όσο απομακρυνόμαστε από τα γεγονότα και αποστασιοποιούμαστε από τις προσωπικές φορτίσεις, όσο αναγκαζόμαστε να συνεργαζόμαστε, και στο κόμμα, και στην κυβέρνηση, τόσο θα μειώνονται οι πιθανότητες επανεμφάνισης διαιρετικών φαινομένων.

* Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας για την εκλογή σας πώς το είδατε. Σας εξέπληξε;

– Θα μπορούσε να είναι καλύτερο, αλλά το κατανοώ.

* Γιατί; Πώς εξηγείτε ότι πήρατε μόλις 180 ψήφους σε σύνολο 373 ψηφισάντων;

– Το κατανοώ γιατί οι ψήφοι που δεν ήταν θετικές στη δική μου υποψηφιότητα εξέφραζαν πολλά πράγματα. Το πρόβλημα το έχεις όταν εκφράζεται απαξία ειδικά στο πρόσωπό σου, ισχυρή.

* Η απαξία ενδεχομένως να αφορούσε και τη μεθόδευση του Γ. Παπανδρέου.

– Ο πρόεδρος έχει το απόλυτο δικαίωμα να προτείνει ό,τι θέλει. Φυσικά και τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου έχουν το δικαίωμα να κρίνουν την πρότασή του. Από την ώρα που με προτείνει και κάποιοι αντιδρούν, η απαξία αφορά και το πρόσωπό μου. Ομως εγώ δεν το εισπράττω έτσι.

* Συμφωνείτε με την ερμηνεία ότι στην ψηφοφορία αντέδρασε το παλιό ΠΑΣΟΚ;

– Νομίζω ότι είναι λίγο σχηματική αυτή η ερμηνεία.

* Η διαδικασία, πάντως, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και αντιδεοντολογική. Σας πρότεινε ο κ. Παπανδρέου σ’ ένα πολιτικό σώμα, το οποίο δεν ήξερε καν τις απόψεις σας για το κόμμα, ενώ εσείς δεν μιλήσατε στη διαδικασία.

– Είχα να πω πράγματα στο Εθνικό Συμβούλιο, αλλά δεν τέθηκε διαδικασία ομιλιών.

* Ο Γ. Παναγιωτακόπουλος, πάντως, εξέθεσε τις απόψεις του για το κόμμα.

– Ζήτησε τον λόγο επί της διαδικασίας και κατέβασε πολιτική πλατφόρμα. Επρεπε, λοιπόν, να ζητήσω κι εγώ τον λόγο και να μιλήσω;

* Γιατί δεν το κάνατε;

– Γιατί θεώρησα ότι σε εκείνη την κορυφαία στιγμή δεν μπορείς να ευτελίζεις τη διαδικασία με συνδικαλιστικά καβγαδάκια. Κατά τη γνώμη μου έπρεπε να μου δοθεί ο λόγος από το προεδρείο. Αυτό δεν έγινε, όχι με ευθύνη μου.

* Αισθάνεστε «στραπατσαρισμένος» έπειτα απ’ όλα αυτά;

– Δεν βγήκε κανείς να αμφισβητήσει ότι εξελέγην γραμματέας του ΠΑΣΟΚ.

* Αφού δεν τα είπατε στο όργανο, πείτε τώρα ποιο είναι το ΠΑΣΟΚ του μέλλοντός σας, για να θυμηθούμε και μια φράση του Κ. Λαλιώτη;

– Το ΠΑΣΟΚ έχει αλλάξει από το 2004 και μετά κι αυτό μας βοήθησε να κατακτήσουμε τη νίκη στις εκλογές. Θ’ ανοίξουμε το κόμμα όσο γίνεται περισσότερο και θα προσπαθήσουμε να το κάνουμε χρήσιμο κομμάτι της κοινωνίας. Οφείλουμε να παρακολουθούμε την κυβέρνηση, να εξηγούμε στους πολίτες τις επιλογές της, αλλά και να την ελέγχουμε αν είναι συνεπής με τις δεσμεύσεις, τις προεκλογικές υποσχέσεις και την ιδεολογία μας. Θέλουμε να είμαστε η συνείδηση της κυβέρνησης. Να παράγουμε πολιτική και να λειτουργούμε υποβοηθητικά. Δεν θα επιβάλλει το κόμμα στην κυβέρνηση την πολιτική, αλλά δεν θα γίνει και ο ντελάλης της εξουσίας.

  • Στον ΤΑΣΟ ΠΑΠΠΑ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009