ΕΦΥΓΕ ΣΤΑ 89 ΤΗΣ Η ΕΛΛΗ ΠΑΠΠΑ. Πάντρεψε τον έρωτα με την επανάσταση

Τι μπορεί να ανανεώσει την επαναστατική σκέψη; Γιατί αυτοδιαλύθηκε  ο σοσιαλισμός «κι είναι σαν να μην  υπήρξε»; Πώς θα βγει από τον  «πρωτογονισμό» της η ελληνική  Αριστερά; Τέτοια ερωτήματα έθετε  με τα βιβλία της η Έλλη Παππά  στοχεύοντας στην κάθαρση της  μαρξιστικής  σκέψης από  τις σταλινικές στρεβλώσεις

  • «Ήταν τόσο έντονη η ζωή μας, που έκανε για χρόνια ολόκληρα», έγραψε για τη σχέση της με τον Νίκο Μπελογιάννη η Έλλη Παππά- ένα από τα πιο ανήσυχα και μαχητικά πνεύματα του προοδευτικού χώρου που πέθανε προχθές στα 89 της

Έλλη και Νίκος. Δύο αγωνιστές της Αριστεράς που παγιδεύτηκαν σε στημένες κατηγορίες για κατασκοπεία. Η ιστορία τους, η πιο ρομαντική ιστορία έρωτα και επανάστασης, διαδραματίστηκε μέσα στο πιο σκοτεινό μετεμφυλιακό κλίμα. Και τερματίστηκε- αλλά δεν έκλεισε- μιαν αυγή του 1952 όταν ο «Άνθρωπος με το γαρύφαλλο» εκτελέστηκε. Η Έλλη Παππά έμελλε να ζήσει άλλα 57 χρόνια, μέχρι που έλειωσε (την Τρίτη) από γηρατειά.

«Είμαι κομμουνίστρια από κούνια», έλεγε η Έλλη Παππά, και κυριολεκτούσε· άσχετα αν μετά το 1990 είχε αποχωρήσει από το ΚΚΕ και αργότερα τα ΄χωνε και στον Συνασπισμό («ώς πότε θα ψάχνεται;»). Η ζωή της ταυτίστηκε με τους κοινωνικούς αγώνες και παρά τις διαψεύσεις που βίωσε, δεν έπαψε να πιστεύει στις πολιτικές δυνάμεις που επιδιώκουν ριζικές κοινωνικές αλλαγές. Προσφυγοπούλα από τη Σμύρνη, μεγάλωσε στον Πειραιά και συνειδητοποιήθηκε χάριη στα μεγαλύτερα αδέλφια της: τον ασυρματιστή Γιώργο και τη Διδώ, την κατοπινή σπουδαία μυθιστοριογράφο Διδώ Σωτηρίου, που ήταν ο «καλός της άγγελος».

Η Έλλη, η πιο ατίθαση της οικογένειας, αψηφούσε τη δικτατορία του Μεταξά από την εφηβεία της. Προσχώρησε με τους πρώτους στο ΕΑΜ, συνδέθηκε με το ΚΚΕ, ανέπτυξε αντιστασιακή δράση στις εργατικές γειτονιές, ανακατεύτηκε με τον παράνομο Τύπο, κι έπειτα έζησε τα Δεκεμβριανά, τις διώξεις του Εμφυλίου, τις πρώτες εκλογές του 1949. Εκείνη την εποχή γνώρισε τον Νίκο Μπελογιάννη- καθοδηγητή του κομματικού μηχανισμού στην Αθήνα. Ήταν «σύζυγος Ιωαννίδη», αλλά ο έρωτας τα σάρωσε όλα. Και την κομματική ηθική. Όταν τη συλλαμβάνουν παραμονές Χριστουγέννων του 1950 και την πηγαίνουν στην Ασφάλεια, είναι 30 χρονών, έγκυος, και ξέρει ότι κάπου εκεί, στην απομόνωση, είναι ο άντρας της ζωής της. Και τότε αρχίζει το παιχνίδι των μηνυμάτων. Επί επτά μήνες το 1951 γράφουν συνθηματικά στους τοίχους, στα γαλλικά συνήθως, για να ειδοποιήσουν ο ένας τον άλλον ότι κάπου έκρυψαν ένα σημείωμα, γραμμένο σε κουρελόχαρτο, με σπίρτο. Κι έπειτα καταστρέφουν τα «πειστήρια», αφού πρώτα τα απομνημονεύσουν. «Γράφαμε όλες τις εντυπώσεις της ημέρας, τραγουδούσαμε την αγάπη μας και κάπου κάπου μαλώναμε και λίγο», σημείωσε στο βιβλίο της «Γράμματα στον γιο μου. Φυλακές Κάστορος-Αβέρωφ-Καλλιθέας 1955-62» Και διαβάζει κανείς εκεί τα κάλαντα που παρέφθειραν, τα τραγουδάκια σε ρίμα που συμπλήρωναν εναλλάξ, μία σκηνή με το επισκεπτήριο της μάνας του πουδεντου ζήτησε να υπογράψει δήλωση για να σωθεί, τις πνευματικές ανησυχίες που μοιράζονταν, όπως το σχέδιό του για μια «Ιστορία της ελληνικής σκέψης». Κατά τη διάρκεια της πρώτης και της δεύτερης δίκης του ωστόσο δεν ανταλλάσσουν ούτε φιλί. Όμως στο προαύλιο των φυλακών Καλλιθέας αγκαλιάζονται καθημερινά, φτιάχνουν σταυρόλεξα, συντηρούν τις ελπίδες τους. Μέχρι την ώρα της εκτέλεσής του (30/3/52). Όταν την αποφυλακίζουν, το 1963, ο δεύτερος Νίκος της ήταν έφηβος, και σήμερα είναι ένας καταξιωμένος χημικός μηχανικός. Εκείνη, από τα 43 της μέχρι τα 86 της, συνέχισε τον αγώνα με την πένα της, και αργότερα εργάστηκε για τη συνένωση της Αριστεράς «που είχε οικτρό τέλος».

Το Σάββατο η Έλλη Παππά θα ταφεί δίπλα στον Νίκο Μπελογιάννη- πατέρα του γιου της- στο Γ΄ Νεκροταφείο της Κοκκινιάς. Η κηδεία της (στις 10.30) θα είναι πολιτική

  • Με μια ματιά

1920 Γεννιέται στη Σμύρνη

1923 Η οικογένειά της εγκαθίσταται στον Πειραιά

1929 Η 20χρονη αδελφή της Διδώ (που έπειτα από χρόνια θα γράψει «Τα ματωμένα χώματα») της δίνει να διαβάσει αντί για παραμύθια μπροσούρες

1937 Τελειόφοιτη Γυμνασίου, υψώνει με τους συμμαθητές της μια κόκκινη σημαία στην εκκλησία της Κοκκινιάς

1950 Συλλαμβάνεται και οδηγείται στην Ασφάλεια, όπου κορυφώνεται ο έρωτάς της με τον Νίκο Μπελογιάννη. Θα μείνει στη φυλακή 13 χρόνια

1951 Γεννάει στη φυλακή τον γιο τους, που θα τον μεγαλώσει η Διδώ Σωτηρίου

1952 Ο Μπελογιάννης εκτελείται, η Παππά σώζεται επειδή ο γιος της είναι βρέφος

1963 Αποφυλακίζεται και αρχίζει να εργάζεται ως δημοσιογράφος

1967 69 Εξόριστη στη Γυάρο

1981 Εκδίδεται το πρώτο της βιβλίο, μέχρι σήμερα έχουν κυκλοφορήσει 17

  • Παιδικά παραμύθια από τη φυλακή

Η Έλλη Παππά κράτησε άσβεστη τη φλόγα που την ένωσε με τον Μπελογιάννη. Τη φλόγα του σώματος και του πνεύματος, των αισθημάτων και της λογικής, της ζωής και της πολιτικής. Όταν βγήκε από τη φυλακή, δούλεψε στη «Δημοκρατική Αλλαγή», όμως τέσσερα χρόνια αργότερα η χούντα τη στέλνει στη Γυάρο. Απολύεται ύστερα από ενάμιση χρόνο επειδή είχε αρρωστήσει, και η ΕΣΣΔ της προτείνει να τη φιλοξενήσει με τον γιο της. Αρνείται επειδή έχει προηγηθεί η εισβολή των Σοβιετικών στην Τσεχοσλοβακία και δουλεύει σε εγκυκλοπαίδειες μέχρι τη Μεταπολίτευση, οπότε περνά ως δημοσιογράφος στο «Έθνος», στη «Μακεδονία», στη «Γυναίκα» γράφοντας παράλληλα βιβλίαφιλοσοφικοπολιτικά δοκίμια κυρίως. Από τα γνωστότερα: «Ο Πλάτωνας στην εποχή μας», «Οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς στο Κεφάλαιο του Μαρξ», «Από το ρωσικό λαϊκισμό στο λαϊκισμό του Στάλιν», «Λένιν χωρίς λογοκρισία και εκτός μαυσωλείου», «Κομμούνα του 1871: επανάσταση του 21ου αιώνα», «Μακιαβέλλι ή Μαρξ», «Αποχαιρετισμός στον αιώνα μου». Το τελευταίο της ήταν το 2006, οι «Μικρογραφίες» με τα λιλιπούτεια παραμυθάκια που σκάρωνε και εικονογραφούσε για τον γιο της, όντας στη φυλακή. Όπως έλεγε, οι «επιζώντες αγωνιστές» σαν εκείνη, που βίωσαν μεγάλες ώρες και (αντίστροφες απ΄ ό,τι περίμεναν) ανατροπές, «έχουν ευθύνη» απέναντι στον εαυτό τους και στις νεώτερες γενιές να ανασκαλέψουν το παρελθόν και «να πάρουν μέρος στον αγώνα των ερωτημάτων και των απαντήσεων».

  • Της Μικέλας Χαρτουλάρη, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2009

Αύριο η πολιτική κηδεία της Ελλης Παππά

  • Θα ταφεί στο Γ’ Νεκροταφείο (10.30 π.μ.), δίπλα στον Ν. Μπελογιάννη, σύμφωνα με επιθυμία της ίδιας
EUROKINISSI

Κηδεύεται αύριο Σάββατο με πολιτική τελετή η αγωνίστρια της ΕΑΜικής Αντίστασης, δημοσιογράφος και συγγραφέας Ελλη Παππά, στο Τρίτο Νεκροταφείο, δίπλα στον τάφο του εκτελεσμένου κομμουνιστή Νίκου Μπελογιάννη, συντρόφου εν ζωή της Ε. Παππά.Η Ελλη Παππά ήταν δημοσιογράφος και συγγραφέας, κόρη του Ευάγγελου Παππά και της Μαριάνθης Παπαδοπούλου. Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1920. Ηταν η μικρότερη από πέντε παιδιά: Την Ηρώ, την Δέσποινα, την Διδώ (πρόκειται για τη γνωστή συγγραφέα Διδώ Σωτηρίου) και τον Γιώργο. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή η οικογένεια εγκαταστάθηκε στον Πειραιά. Φοίτησε αρχικά στη Φιλοσοφική και στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς όμως να ολοκληρώσει τις σπουδές της, λόγω της Κατοχής. Παράλληλα, εργαζόταν σαν δημοσιογράφος. Μετά την Κατοχή εντάχθηκε στο ΕΑΜ και στο ΚΚΕ. Εργάστηκε στην παράνομη έκδοση του «Ριζοσπάστη», μέχρι το 1949, οπότε άρχισε η συνεργασία της με τον Νίκο Πλουμπίδη και από τον Ιούνιο του 1950 με τον Νίκο Μπελογιάννη που έγινε σύντροφός της στη ζωή.

Η Ελλη Παππά και ο Νίκος Μπελογιάννης συνελήφθησαν το Δεκέμβρη του 1950, στη δίνη της μετεμφυλιακής τρομοκρατίας και των διώξεων. Παρέμειναν σε απομόνωση έως την πρώτη δίκη τους, το Νοέμβρη του 1951. Στη φυλακή, τον Αύγουστο του 1951, γεννήθηκε ο γιος τους Νίκος. Ακολούθησε η δεύτερη δίκη, το Φλεβάρη του 1952. Μαζί με τον σύντροφό της, καταδικάστηκαν σε θάνατο. Ο Νίκος Μπελογιάννης εκτελέστηκε. Η Ελλη Παππά, παρά την καταδικαστική απόφαση, δεν οδηγήθηκε στο απόσπασμα, λόγω του νεογέννητου Νίκου, ο οποίος ήταν τότε μόλις 7 μηνών. Το μετεμφυλιακό καθεστώς την κράτησε φυλακισμένη στις φυλακές Αβέρωφ και απελευθερώθηκε πολλά χρόνια μετά, το 1964.

Εργάστηκε στην ΕΔΑ και από το 1965 ήταν αρθρογράφος και μέλος της συντακτικής επιτροπής της εφημερίδας «Δημοκρατική Αλλαγή». Η χούντα των συνταγματαρχών τη συνέλαβε και την εξόρισε στη Γυάρο. Τον Ιούλιο του 1968, ενάμιση χρόνο μετά τη σύλληψη και τον εκτοπισμό της, αποφυλακίστηκε λόγω σοβαρής ασθένειας. Σαν δημοσιογράφος, εργάστηκε στην Εγκυκλοπαίδεια Χάρη Πάτση, στην εφημερίδα «Μακεδονία», στο περιοδικό «Γυναίκα», στην εφημερίδα «Εξπρές» και στην εφημερίδα «Εθνος».

Από την περίοδο της φυλάκισής της σώζονται αλληλογραφία, κείμενα και ενθυμήματα, πολλά από τα οποία φυλάχθηκαν από τον γιο της και την αδελφή της Διδώ Σωτηρίου. Σε δεκατρία χρόνια φυλακής, καθώς ο γιος της Νίκος μεγάλωνε με τη φροντίδα της αδελφής της Διδώς, δεν έπαψε μέσα στο κελί της να δημιουργεί βιβλία για το παιδί. Γραμμένα ή διασκευασμένα από την ίδια, ζωγραφισμένα και βιβλιοδετημένα στο χέρι με λεπτομέρεια, τα βιβλία που φιλοτέχνησε για τον γιο της η Ελλη Παππά, αποτελούν μια μορφή αντίστασης στη βαρβαρότητα της φυλακής. Μετά το 1990 αποσύρθηκε από τη δημοσιογραφία και αφιερώθηκε στο συγγραφικό της έργο. Από τα λογοτεχνικά της έργα ξεχωρίζουν «Το ημερολόγιο ενός φυλακισμένου» (Μυθιστόρημα, Βουκουρέστι 1961) και η «Δουλειά της φυλακής» (Διηγήματα και ποιήματα, 1979).

Συλλυπητήριο μήνυμα της Αλέκας Παπαρήγα
Για το θάνατο της Ελλης Παππά, η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα έκανε την παρακάτω δήλωση: «Εκφράζω στη οικογένεια της Ελλης Παππά τα θερμά μου συλλυπητήρια για το θάνατο της παλαίμαχης αγωνίστριας της ΕΑΜικής Αντίστασης και πνευματικού ανθρώπου. Θα μείνει στη μνήμη πολλών γενεών ιδιαίτερα η στάση της στις ιστορικές δίκες του Νίκου Μπελογιάννη και των άλλων στελεχών του ΚΚΕ, ως στάση διαπαιδαγώγησης και σταθερής προσήλωσης στην πάλη για να ξημερώσουν και στον τόπο μας καλύτερες μέρες». [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 30 Οχτώβρη 2009]

Αύριο η πολιτική κηδεία της Ελλης Παππά

Ριζοσπάστης
Η Ελλη Παππά και ο Νίκος Μπελογιάννης συνελήφθησαν το Δεκέμβρη του 1950, στη δίνη της μετεμφυλιακής τρομοκρατίας και των διώξεων.

Ελλη Παππά: Κοίταξε κατάματα τον αιώνα της

Ημερησία
Σ’ αυτό το τρίπτυχο περικλείεται η ζωή της Έλλης Παππά, της γυναίκας που σημαδεύτηκε και σημάδεψε τη νεώτερη ελληνική ιστορία του 20ου αιώνα Ο έρωτας.

Έφυγε η πολυγραφότατη συγγραφέας Έλλη Παππά σε ηλικία 89 ετών

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ
Παύλος Γερουλάνος, δήλωσε: «Αποχαιρετούμε την ‘Ελλη Παππά, μια εμβληματική μορφή των ελληνικών γραμμάτων και της ελληνικής αριστεράς.

«Σύμβολο μιας εποχής δύσκολης»

Έθνος – ‎29 Οκτ 2009‎
Η Ελλη Παππά, Σμυρνιά στην καταγωγή, σύζυγος του Νίκου Μπελογιάννη, δημοσιογράφος και συγγραφέας, έγραψε εκτενώς για τη ζωή της, μια ζωή σημαδεμένη από

Η μυστική διαθήκη της Ελλης Παππά

Το Βήμα Online – ‎27 Οκτ 2009‎
Μια εμβληματική μορφή του αριστερού κινήματος της χώρας και της τραγικής μετεμφυλιακής πορείας του, η Ελλη Παππά, η πιστή σύντροφος και συνοδοιπόρος του

Το τελευταίο “αντίο” στην Έλλη Παππά

Madata.gr – ‎29 Οκτ 2009‎
έγραψε η Ελλη Παππά «Αποχαιρετώντας τον αιώνα…» Εζησε η Ελλη τον 20ό αιώνα, πρόλαβε και την αυγή του 21ου κι έφυγε στα 89 της πλήρης ημερών, πλήρης βασάνων,

Πάντρεψε τον έρωτα με την επανάσταση

Τα Νέα Οnline – ‎28 Οκτ 2009‎
Η Έλλη Παππά έμελλε να ζήσει άλλα 57 χρόνια, μέχρι που έλειωσε (την Τρίτη) από γηρατειά. «Είμαι κομμουνίστρια από κούνια», έλεγε η Έλλη Παππά,

Πέθανε η Ελλη Παππά

Ριζοσπάστης – ‎27 Οκτ 2009‎
Πέθανε χτες τα ξημερώματα σε ηλικία 89 ετών η Ελλη Παππά, αγωνίστρια της ΕΑΜικης Αντίστασης, δημοσιογράφος και συγγραφέας. Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1920.

“Έφυγε” η Έλλη Παππά

MEGA TV – ‎27 Οκτ 2009‎
Έσβησε τα ξημερώματα της Τρίτης, σε ηλικία 89 ετών, η Έλλη Παππά, μια εμβληματική προσωπικότητα της Αριστεράς, σύμβολο αγώνα και αντίστασης.

Δήλωση Γ. Παπανδρέου για το θάνατο της Ελλης Παππά

ANA – ‎27 Οκτ 2009‎
Η Έλλη Παπά ήταν πνεύμα ανήσυχο, κριτικό και πάντα νεανικό, όπως φαίνεται και από το πλούσιο συγγραφικό έργο και τις μελέτες της, σημειώνει ο κ.

Δηλώσεις για το θάνατο της Έλλης Παππά

ANA – ‎27 Οκτ 2009‎
«Η Έλλη Παππά υπήρξε σύμβολο μιας εποχής δύσκολης για την Ελλάδα», τονίζει σε συλλυπητήριο μήνυμά του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας. «Θα τη

ΑΚΕΛ – Θάνατος Ελλης Παπά

SigmaLive – ‎27 Οκτ 2009‎
Το ΑΚΕΛ σε ανακοίνωσή του εκφράζει βαθιά θλίψη για το θάνατο της αγωνίστριας της Εθνικής Αντίστασης και της Αριστεράς Ελλης Παππά. Το ΑΚΕΛ σε ανακοίνωσή του

Έφυγε η Έλλη Παππά

Capital.gr – ‎27 Οκτ 2009‎
Την τελευταία της πνοή άφησε τα ξημερώματα η δημοσιογράφος, συγγραφέας και σημαίνουσα φυσιογνωμία της Αριστεράς, Έλλη Παππά, σε ηλικία 89 ετών.

Πέθανε η Ελλη Παππά

ANA – ‎26 Οκτ 2009‎
Την τελευταία της πνοή άφησε τα ξημερώματα η Έλλη Παππά, σε ηλικία 89 ετών. Η κηδεία της θα είναι πολιτική και θα γίνει στο Γ΄ Νεκροταφείο, όπου εκεί και θα

Έλλη Παππά: Πάλεψε για τις ιδέες της μέχρι το τέλος

NewsTime – ‎28 Οκτ 2009‎
Στα 89 της χρόνια άφησε χθες την τελευταία της πνοή η Έλλη Παππά, έχοντας κάνει μια ζωή συνυφασμένη με τις σημαντικότερες αλλά και πιο δραματικές στιγμές

Έλλη Παππά: “Τον έζησα τον 20ό αιώνα. Με ζωή και με θάνατο”

Η Αυγή – ‎28 Οκτ 2009‎
“Χρωστάω εν μέρει τη ζωή μου στο ότι έγραφα” έλεγε πριν μερικά χρόνια η Έλλη Παππά. Βέβαια η γραφή της διασώζει σημαντικές ψηφίδες της σύγχρονης ιστορίας

«Εφυγε» η Ελλη Παππά και ένα μέρος της Ιστορίας

goalday.gr – ‎28 Οκτ 2009‎
Η Ελλη Παππά ή Ελλη Ιωαννίδη της Ιστορίας, η σύντροφος του Νίκου Μπελογιάννη και μητέρα του παιδιού τους που γεννήθηκε στη φυλακή του 1951 και αδερφή της

(Ξένη δημοσίευση)-ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ- ΣΥΝ-ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ Κ.Σ. ΤΗΣ

Αθηναικο Πρακτορείο Ειδήσεων – ‎27 Οκτ 2009‎
Η Έλλη Παππά αποτέλεσε μια σπουδαία προσωπικότητα του κομμουνιστικού κινήματος καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της. Η δράση και το συγγραφικό της έργο

(Ξένη δημοσίευση)-ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ-ΣΥΝ-Η ΚΠΕ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ΓΙΑ

Αθηναικο Πρακτορείο Ειδήσεων – ‎27 Οκτ 2009‎
Η ΚΠΕ του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ εκφράζει τη βαθιά της θλίψη για το θάνατο της αγωνίστριας συγγραφέως Έλλης Παππά. Μια από τις σημαντικές μορφές του ελληνικού

Έφυγε από τη ζωή η Έλλη Παππά

Τρίτη Όψη // News Online – ‎27 Οκτ 2009‎
Σε ηλικία 89 ετών, έφυγε από τη ζωή τα ξημερώματα η δημοσιογράφος και συγγραφέας Έλλη Παππά. Η πολιτική της κηδεία πρόκειται να τελεστεί στο Γ΄ Νεκροταφείο,

Ο κύριος καθηγητής… Χαράλαμπος Μπούρας

  • Η ανθρώπινη πλευρά του Χαράλαμπου Μπούρα όταν προσφέρθηκε να βοηθήσει το… βοηθουδάκι και έβαλε τα γέλια στο σπουδαστήριο της Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής

Το Μουσείο Μπενάκη διοργανώνει σειρά εκδηλώσεων για να τιμήσει τους διαπρεπέστερους επιστήμονες του τόπου μας. Κάθε εκδήλωση αφιερωμένη και σε μια προσωπικότητα από τον χώρο των ανθρωπιστικών σπουδών, των γραμμάτων και των τεχνών.

Ο κύριος καθηγητής

Και η εκδήλωση γίνεται ένα βιβλιαράκι που εκδίδεται από το Μουσείο Μπενάκη και το αφιέρωμα μένει για πάντα… Πρώτο αφιέρωμα στον καθηγητή Χαράλαμπο Μπούρα και από τους έξι ομιλητές, Μανόλη Κορρέ, Σταύρο Μαμαλούκο, Δημήτρη Φιλιππίδη, Μάνο Γ. Μπίρη, Cyrill Mango, επιλέγουμε τη Μάρω Καρδαμίτση – Αδάμη και ένα απόσπασμα από την ομιλία της:

  • Απόσπασμα

«Αν και είκοσι χρόνια στο Μετσόβιο, δεν είχε τύχει να κάτσω μαζί με τον Χαράλαμπο Μπούρα στο ίδιο τραπέζι. Στο χώρο μας επικρατούσε λίγο πολύ ο μύθος του ιερού τέρατος. Δεν τον πλησίαζες εύκολα. Γνώριζα βέβαια το επιστημονικό του έργο -και ποιος δεν το γνωρίζει άλλωστε- και το εκτιμούσα αφάνταστα.

Ομως τον άνθρωπο Μπούρα δεν τον είχα ακόμα γνωρίσει. Ισως μόνο από κάποια μικρά περιστατικά, όπως μία φορά, εκεί στα πρώτα χρόνια μετά τη μεταπολίτευση, όταν μπήκα στο σπουδαστήριο της Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής για να συμβουλευτώ κάποιο βιβλίο που χρειαζόμουνα. Με άκουσε και καθώς εκείνη την ώρα δεν υπήρχε άλλος στο χώρο, σηκώθηκε και ήρθε ο ίδιος να με εξυπηρετήσει.

Θα μπορούσε να μου πει να περάσω κάποια άλλη στιγμή που θα ήταν εκεί κάποιος άλλος, έτσι δεν είναι; Βοηθουδάκι εγώ, Καθηγητής με «Κ» κεφαλαίο εκείνος. Του είπα ότι δε χρειαζόμουνα κάποια βοήθεια, μονάχα να, αν μπορούσε, να μου κατέβαζε από το πάνω ράφι ένα βιβλίο γιατί δεν το έφτανα. Εβαλε τα γέλια -να λοιπόν που γελούν και τα «ιερά τέρατα» και μάλιστα αυθόρμητα, ανθρώπινα, συμπαθητικά-, μου το έδωσε και επέστρεψε στη δουλειά του. Κι εγώ στη δική μου.

Τότε έγινε το πρώτο «κλικ». Ακολούθησαν κάποιες άλλες μικρές στιγμές που μ’ έκαναν να τον συμπαθήσω και να τον εκτιμήσω, όχι πια μόνο ως επιστήμονα αλλά και ως άνθρωπο. Η συχνή μας συνεργασία στις συνεδριάσεις της επιστημονικής επιτροπής των Αρχείων Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής, οι συζητήσεις μας, η ανταλλαγή απόψεων, ακόμη και οι διαφωνίες μας, μ’ έκαναν να τον γνωρίσω ακόμη καλύτερα. Δεν έχει νομίζω νόημα να μιλήσω για τις γνώσεις του και την επιστημονική του εγκυρότητα, αυτά είναι γνωστά, έχουν ακουστεί και είναι από όλους αδιαμφισβήτητα.

Τα σημεία που εγώ ξεχωρίζω σε αυτόν είναι η χωρίς ύφος και έπαρση, με ίσους όρους συμμετοχή του σε κάθε συζήτηση, η αποδοχή της γνώμης των άλλων, η απλότητα με την οποία ρωτά να μάθει ή να διευκρινίσει αυτό που τυχαίνει να μη γνωρίζει, η ταχύτατη αντίληψή του, η αναγνώριση των άλλων, η καθαρή κρίση του».

  • Σοφία Ταράντου, ΕΘΝΟΣ, 25/10/2009

Αγγελος Δεληβορριάς, Aρχαιολόγος, 72 ετών

  • Σπούδασε στην Ελλάδα, στη Γερµανία και στη Γαλλία. Το 1965 διορίστηκε στην Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία και εργάστηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας και στις Εφορείες Αρχαιοτήτων Αχαΐας και Αρκαδίας – Λακωνίας ως επιµελητής. Από το 1973 είναι διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη. Εχει τιµηθεί µε το αργυρό µετάλλιο της Ακαδηµίας Αθηνών.

Μεγαλώσαµε σε ένα σπίτι µε πάρα πολλά βιβλία. Ο πατέρας µου µας µετέδωσε την αγάπη του για το διάβασµα και κάποιες αρχές σύµφωνα µε τις οποίες µπορούσαµε να κρίνουµε και να αποτιµάµε τα κοινωνικά ζητήµατα. Αυτό του το χρωστάω.

Στα χρόνια της εφηβείας µου, καθοριστική ήταν η γνωριµία µου µε τον Χρήστο και τη Σέµνη Καρούζου, οι οποίοι εκείνη την εποχή εργάζονταν για να σταθεί ξανά το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στα πόδια του, µετά τον πόλεµο. Επηρεάστηκα πολύ από αυτούς τους ανθρώπους, και αυτό κατηύθυνε τις µεταγενέστερες επιλογές µου.

Δεν πιστεύω ότι οι προσωπικότητες διαµορφώνονται µια κι έξω.Πιστεύω στις διαδικασίες. Η ζωή συνεχίζεται. Κατά τη διαδροµή της ανακαλύπτεις καινούργια πράγµατα, βρίσκεις άλλες διεξόδους. Οι άνθρωποι αλλάζουν. Μαθαίνουν, προσαρµόζονται, µεταστοιχειώνονται – κρατώντας βέβαια κάποια βασικά χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν την προσωπικότητά τους.

Ως χαρακτήρας είµαι µάλλον εκρηκτικός, δεν «καταπίνω» κάτι εύκολα. Θα το βγάλω από µέσα µου και αµέσως θα ηρεµήσω. Ετσι αντιµετωπίζω µια πραγµατικότητα καθόλου φιλική, όχι µόνο απέναντι σε µένα, αλλά απέναντι στον πολιτισµό γενικότερα. Δεν θα µπορούσα να τα βγάλω πέρα διαφορετικά.

Πιστεύω στον καθοριστικό ρόλο του θεατή – του παραλήπτη των µηνυµάτων – όσο πιστεύω και στην αξία του δηµιουργού. Πιστεύω ακόµη ότι αντικείµενο της καλλιτεχνικής δηµιουργίας είναι ο άνθρωπος. Μου κάνει όµως εντύπωση το ότι ο άνθρωπος έχει πάψει πια να ενδιαφέρει ευθέως τους καλλιτέχνες. Μπορεί να θεωρούµε ότι διανύουµε την περίοδο των ηλεκτρονικών συστηµάτων και της µηχανής, αλλά, ας µην κοροϊδευόµαστε, οι ανάγκες και τα αιτήµατα δείχνουν προς άλλη κατεύθυνση. Γι’ αυτό και σήµερα βλέπεις παντού το ψάξιµο, το ακαταστάλαχτο.

Αν η Παιδεία δεν είναι ανθρωπιστική, δεν είναι Παιδεία. Αυτή φτιάχνει τον πολίτη – µια έννοια που σχεδόν την έχουµε ξεχάσει πλέον – ο οποίος θα επωµιστεί κάποιες ευθύνες µέσα στο κοινωνικό σύνολο. Δεν θεωρώ τυχαίο το χάλι της Παιδείας µας. Οταν δίδασκα Ιστορία της Τέχνης στο Πανεπιστήµιο, ήταν σαν να απευθυνόµουν στον τοίχο. Η µη καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, η µη εµπνευσµένη προσωπική πρόσληψη των γεγονότων, η µη γνώση τού τι συµβαίνει στον κόσµο ως ολότητα, όλα αυτά είναι αδιανόητα. Οταν το κράτος έχει στα χέρια του ένα φρέσκο, νέο µυαλό, που το εκπαιδεύει περίπου 18 χρόνια, θα έπρεπε να «βγάζει» Αϊνστάιν. Αλλά δυστυχώς δεν «βγάζει». Ουδέποτε επένδυσαν οι πολιτικές ηγεσίες στο µόνο σηµαντικό στοιχείο που παράγει η χώρα. Τα µυαλά.

Πιστεύω πολύ έντονα στον λόγο του Δηµόκριτου ότι τίποτα δεν µπορεί να προκύψει από το τίποτα. Ακόµη και ο έρωτας, δεν είναι κάτι που σου συµβαίνει τυχαία. Ξέρεις τι ψάχνεις, τι µπορεί να σε συµπληρώσει. Μπορεί να µην το έχεις ξεκάθαρο µέσα σου, όµως ενστικτωδώς το αναζητάς. Το να συναντήσεις τον άνθρωπο µε τον οποίο θα µοιραστείς τη ζωή σου µπορεί να είναι ένα τυχαίο περιστατικό; Το αντίθετο, νοµίζω πως είναι µάλλον το αποτέλεσµα αυτής της αναζήτησης.

Το µυαλό δεν λειτουργεί ερήµην της καρδιάς, ούτε η καρδιά λειτουργεί ερήµην του µυαλού. Μιλάµε για ένα πράγµα, όχι για δύο διακριτά και διαφορετικά. Οπως είχε πει κάποιος – δεν θυµάµαι ποιος – «Σκέφτοµαι µε την καρδιά µου και συγκινούµαι µε το µυαλό µου».

Δεν µπορώ το τραµπάλισµα. Πάντα θεωρούσα ότι η συνέπεια είναι βασικός παράγοντας για τη δοµή µιας προσωπικότητας. Θεωρώ την πιστή στράτευση σε στόχους και την πολιτική συνείδηση απολύτως απαραίτητες, σε µια εποχή που τείνουν να αποπολιτικοποιηθούν τα πάντα. Θεωρώ επίσης την αισιοδοξία απολύτως απαραίτητη, γιατί διαφορετικά δεν µπορεί να επιβιώσει κανείς. Το ίδιο τη νεανικότητα, γιατί σε γλιτώνει από την αποµόνωση, σου επιτρέπει να επικοινωνείς. Αλλά και ο διάλογος, η ικανότητα και η διάθεση να συζητάς µε τον άλλον, να ψάχνεις µαζί του τρόπους µε τους οποίους µπορούν να επιλυθούν καλύτερα τα προβλήµατα, είναι πολύ σηµαντικές αρετές.

Οταν µε ρωτούν πώς είµαι,συχνά απαντώ «κυκλοφορώ µε τον ζουρλοµανδύα στο χέρι και είµαι έτοιµος να τον φορέσω στον εαυτό µου». Είναι πάρα πολύ δύσκολα τα πράγµατα σήµερα. Αλλά υπάρχουν και πολλές µικρές χαρές µέσα σε αυτόν τον συνεχή αγώνα, που δεν είναι ποτέ ένας αγώνας για τον εαυτό σου, αλλά ένας αγώνας για κάποιες ιδέες, για τους άλλους, για τα πράγµατα. Εκεί µέσα βρίσκεις ψήγµατα χαράς, που σου επιτρέπουν να συνεχίζεις. Και εγώ έχω πολλά τέτοια. Οχι από τον επώνυµο κόσµο, αλλά από τον άλλον.

Δεν µπορώ να αισθανθώ ευτυχισµένος µέσα στο σπίτι µου, αλλά µέσα στα σπίτια όλου του κόσµου. Η ευτυχία για µένα πηγάζει από τον κοινωνικό βίο. Δεν µπορείς να είσαι ευτυχισµένος όταν έχεις επίγνωση όσων συµβαίνουν γύρω σου. Το µόνο που µπορείς είναι να χαρείς κάποιες στιγµές. Το να βρεθώ µόνος µου σε ένα νησί, «µακριά απ’ όλα τούτα», όπως λέει ο Βάρναλης, είναι µια στιγµή χαράς – απολύτως απαραίτητη – που µου επιτρέπει µετά να ξαναπιάσω το κουπί και να συνεχίσω.

Η Ελλάδα είναι ένας πολύ ωραίος τόπος που του έπρεπε µια καλύτερη µοίρα. Οποτε βρίσκοµαι στο εξωτερικό – και βρίσκοµαι αρκετά συχνά – νιώθω να µε πληµµυρίζει ένα αίσθηµα εθνικής περηφάνιας. Λέω µέσα µου «να, στην κακοµοίρα την Ελλάδα, κάτι τέτοιο θα ήταν αδιανόητο».

Τον αγαπάω πάρα πολύ τον τόπο µας. Τους ανθρώπους του, την ιδιοτυπία τους, το απροσδόκητο που σε ξαφνιάζει, το φαγητό του. Και δεν έχω κάνει µπάνιο σε άλλη θάλασσα ποτέ! Ούτε και πρόκειται. Γιατί ακόµη και το νερό είναι διαφορετικό. Τα νερά του Αιγαίου δεν έχουν καµία σχέση µε του Ειρηνικού Ωκεανού, είναι άλλη η σύσταση. Η Ελλάδα είναι ένας τόπος που τον έχει ευλογήσει ο Θεός και τον έχουν καταραστεί οι άνθρωποι.

Δεν θεωρώ ότι το παρελθόν, το παρόν και το µέλλον είναι τρία ασύνδετα συστατικά. Θεωρώ ότι είναι ένα, απολύτως ένα. Στο Μουσείο Μπενάκη, όπου είµαι ταγµένος, αυτό προσπαθούµε να δείξουµε, ότι το σήµερα, το χθες και το αύριο είναι ένα πράγµα.

Είµαι πάνω από 40 χρόνια παντρεµένος.Αν γυρίσω σπίτι και η γυναίκα µου δεν είναι εκεί, ανατρέπεται η ισορροπία µου. Είναι ένας άνθρωπος της συζήτησης – µε τις απόψεις, τις παρατηρήσεις, τις ενστάσεις της. Δεν µπορούµε να κάνουµε ο ένας χωρίς τον άλλον. Αυτό βέβαια δεν σηµαίνει ότι δεν «τρωγόµαστε» περίπου σε καθηµερινή βάση. Αν ο άλλος δεν σε κεντρίζει, η σχέση είναι συµβατική. Διαφορετικά, είναι µια ζωντανή σχέση, µε τα πάνω της και τα κάτω της: τις εκρήξεις, τους θυµούς, τις αγάπες της. Γι’ αυτό και είναι σηµαντικό να παραµένει κανείς νεανικός, ανεξάρτητα από την ηλικία του. Να έχει µια ωριµότητα νεανική, να µπορεί να εκπλήσσεται, να θαυµάζει.

Οι δύο εγγονές µου είναι η µεγαλύτερη χαρά της ζωής µου. Ο λόγος τους είναι ένας πλούσιος, ευφάνταστος λόγος. Τις προάλλες είχαν έρθει σπίτι µου. «Τι κάνετε τώρα;» τις ρωτάω. «Παίζουµε θέατρο». «Κωµωδία παίζετε;». Με κοιτάζει η µία µε απορία και µου λέει «τι θα πει αυτό;». Αφού της εξήγησα, σε κάθε φράση που έφτιαχνε µετά ήθελε να «µπάσει» µέσα την καινούργια λέξη που έµαθε. Μια φορά, θυµάµαι, είχα πει στην κόρη µου: «Να µας τη δώσετε εµάς, εσείς να κάνετε άλλη!». – Δέσποινα Λάδη

Δημοσιεύθηκε στο BHMAMEN, τεύχος 43, σελ. 122-124, Οκτώβριος 2009.

Joaquιn Almunia. Ο ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ

  • Κοίτα ποιος μας τρομάζει!
  • ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΟΡΙΝΑ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΡΧΟΝΤΗΣ
  • Εψιλον, Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2009

Ο ευρωπαίος επίτροπος έχει γίνει κάτι σαν σκιάχτρο για την ελληνική, τουλάχιστον, πραγματικότητα. Είναι ο άνθρωπος που έστησε στα πέντε μέτρα τον απερχόμενο πρωθυπουργό και περιμένει με το δάχτυλο στη σκανδάλη τον νέο, απειλώντας μας πως αν δεν μειώσουμε το δημόσιο έλλειμμα, μας περιμένουν μεγάλες συμφορές και παραδειγματικές τιμωρίες.

Και όμως, λίγα χρόνια νωρίτερα, τίποτα δεν προμήνυε ότι ο Χοακίν Αλμούνια θα αποκτούσε τέτοια εξουσία. Ως τον Απρίλιο του 2004, οπότε μετακόμισε από τη Μαδρίτη στις Βρυξέλλες, ήταν από τα καμένα χαρτιά της ισπανικής πολιτικής σκηνής. Είχε χάσει παταγωδώς μια εκλογική αναμέτρηση ως επικεφαλής των ισπανών σοσιαλιστών και παραιτηθεί από την ηγεσία του κόμματος.

Κι όμως στην πολιτική τα πράγματα αλλάζουν. Και μαζί μ’ αυτά, η εμφάνιση και οι πολιτικές θέσεις. Ο Αλμούνια δεν έχει πια γένια, ούτε φορά πουκάμισο χωρίς γραβάτα, όπως τότε που ήταν μάχιμος σοσιαλιστής. Πλέον κυκλοφορεί ξυρισμένος και κουστουμαρισμένος, όπως απαιτεί ο ενδυματολογικός κώδικας των Βρυξελλών. Και ως επίτροπος Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής, δεν ζητά γενναίες αυξήσεις στις κατώτερες συντάξεις, όπως απαιτούσε από τον δεξιό πρωθυπουργό της Ισπανίας Χοσέ Μαρία Αθνάρ όσο βρισκόταν στα έδρανα της αντιπολίτευσης. Τώρα λέει ότι πρέπει όλοι να δουλεύουμε περισσότερα χρόνια και να βγαίνουμε αργότερα στη σύνταξη, διαφορετικά το σύστημα θα καταρρεύσει.

Αυτό που δεν έχει αλλάξει είναι ο χαρακτήρας και το ύφος του. Ορισμός του μη χαρισματικού πολιτικού, παραμένει εσωστρεφής, μάλλον ψυχρός, με μέτριες ρητορικές ικανότητες, ανταγωνιστικός, αυστηρός και αμείλικτος με όσους διαφωνούν μαζί του. Οσοι τον γνωρίζουν καλά ισχυρίζονται ότι χάνει τον αυτοέλεγχό του μόνο όταν πρόκειται για την αγαπημένη του Ατλέτικο Μπιλμπάο.

Εκεί, στο Μπιλμπάο, στις 17 Ιουνίου 1948 πρωτοείδε το φως της μέρας ο Χοακίν Αλμούνια Αμάν. Ο πατέρας του ήταν μηχανικός από τη Βαλένθια. Η μητέρα ήταν από παλιά, αριστοκρατική βασκική οικογένεια με γερμανοεβραϊκές ρίζες. Ο μετέπειτα σοσιαλιστής μεγάλωσε σε ένα εκλεπτυσμένο, συντηρητικό και βαθιά θρησκευόμενο περιβάλλον. Εχει μάλιστα μια αδερφή που είναι καλόγρια σε καθολικό μοναστήρι στη Γερμανία. Ο ίδιος σπούδασε νομικά και οικονομικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Δέουστο, ένα πανεπιστήμιο της καλής κοινωνίας, το οποίο διοικείται από τάγμα Ιησουιτών (στους μουτζαχεντίν, δηλαδή, του καθολικισμού). Ακολούθησαν μεταπτυχιακά στο Παρίσι και στο Χάρβαρντ και η θέση του βοηθού καθηγητή Εργατικού Δικαίου και Κοινωνικής Πρόνοιας στο περιώνυμο πανεπιστήμιο «Αλκαλά δε Ενάρες» της Μαδρίτης. Ο θάνατος του Φράνκο το 1975 τον βρίσκει στις Βρυξέλλες, οικονομολόγο, από το 1972, στο εκεί παράρτημα του ισπανικού εμπορικού επιμελητηρίου.

Το φλερτ με το σοσιαλισμό ήρθε στα φοιτητικά του χρόνια. Λέγεται ότι σε αυτό βοήθησε και η καλόγρια αδερφή του. Αυτή τον έφερε σε επαφή με ισπανούς μετανάστες οι οποίοι τον μύησαν στο σοσιαλισμό. Στο Σοσιαλιστικό Κόμμα πάντως εντάχθηκε το 1974, σε μια σχετικά «ασφαλή» εποχή, όταν ο δικτάτορας Φράνκο ήταν βαριά άρρωστος.

Από το 1976 ως το 1979 ήταν γενικός γραμματέας στην UGT (Γενική Ενωση Εργατών), το μεγαλύτερο συνδικάτο της Ισπανίας, το οποίο συνδέεται παραδοσιακά με το PSOE, το Ισπανικό Εργατικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, ενώ το 1979 εξελέγη πρώτη φορά βουλευτής. Την ίδια χρονιά, στο έκτακτο συνέδριο του PSOE, προώθησε και επέβαλε την πρόταση του Γκονζάλες να απαλειφθεί ο μαρξισμός από το πιστεύω του κόμματος. Το 1982 έγινε ο νεότερος σε ηλικία υπουργός της κυβέρνησης Γκονζάλες αναλαμβάνοντας το χαρτοφυλάκιο της Εργασίας και Κοινωνικής Πρόνοιας. Υπουργός Δημόσιας Διοίκησης τη δεύτερη τετραετία και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος των σοσιαλιστών από το 1994 έως το 1997, υπήρξε το δεξί χέρι του πρώην πρωθυπουργού και από την εκτελεστική επιτροπή του κόμματος τον βοήθησε να εκκαθαρίσει πολλούς πολιτικούς του αντιπάλους. Γι’ αυτή του την υπακοή έμελλε να ανταμειφθεί αργότερα.

Το 1997, ένα χρόνο μετά την ήττα των σοσιαλιστών από τον Αθνάρ, ο Γκονζάλες ανακοίνωσε ότι δεν θα ήταν ξανά υποψήφιος, έδωσε όμως το «δαχτυλίδι» στον Χοακίν Αλμούνια θεωρώντας τον, φυσικά, αχυράνθρωπό του. Η κεντρική επιτροπή του κόμματος, στην οποία είχαν το πάνω χέρι οι πιστοί του Γκονζάλες, τον εξέλεξε γενικό γραμματέα.

Η αντίθεση ανάμεσα στον παλιό και στον καινούργιο δεν θα μπορούσε να είναι περισσότερο κραυγαλέα: πώς ήταν δυνατόν αυτός ο κατεξοχήν μη χαρισματικός πολιτικός που τα χάνει μπροστά στις κάμερες, να αντικαταστήσει τον επικοινωνιακό και χαρισματικό Γκονζάλες; Ηταν, βέβαια, έντιμος. Το όνομά του δεν είχε αναμειχθεί σε κανένα από τα σκάνδαλα που είχαν αμαυρώσει τη φήμη της σοσιαλιστικής κυβέρνησης. Οπως έγραφε χαριτολογώντας ο ισπανικός τύπος, ο Αλμούνια δεν είχε υποπέσει σε κανένα από τα τρία θανάσιμα αμαρτήματα των σοσιαλιστών: δεν είχε αλλάξει ούτε σπίτι, ούτε αυτοκίνητο, ούτε γυναίκα. Εμενε στο ίδιο σπίτι των 205 τ.μ., στο οποίο εγκαταστάθηκε όταν πρωτοπήγε στη Μαδρίτη και είχε αγοράσει 10 χρόνια νωρίτερα με δάνειο, μαζί με την ίδια γυναίκα, την καθηγήτρια Βιολογίας Μιλάγρος Καντέλα, την οποία παντρεύτηκε το 1978, και με τα δυο τους παιδιά.

Ο ίδιος όμως συνειδητοποιούσε ότι η εντιμότητα από μόνη της δεν αρκούσε για να τον κατοχυρώσει στην ηγεσία του κόμματος και στη συνείδηση των ψηφοφόρων. Ηταν «φυτευτός» και το ήξερε. Το 1998, δυο χρόνια πριν τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, αποφασίζει να προκηρύξει εσωκομματικές εκλογές για την ανάδειξη του υποψήφιου που θα αντιμετώπιζε στην κάλπη τον Αθνάρ το 2000, πιστεύοντας ότι με αυτό τον τρόπο θα εδραίωνε τη θέση του. Η κίνηση αυτή όμως του γύρισε μπούμερανγκ. Οι ψηφοφόροι έδειξαν την προτίμησή τους στον δημοφιλή καταλανό πρώην υπουργό Ζοζέπ Μπορέλ.

Ο Αλμούνια όμως απέδειξε ότι δεν ήξερε να χάνει. Δεν ήθελε να ακούσει κουβέντα για δυαρχία στο κόμμα – άλλος γενικός γραμματέας και άλλος υποψήφιος για τις εκλογές. Ετσι, με τη βοήθεια της κομματικής ηγεσίας, η οποία δεν ήθελε τον Μπορέλ, αφού δεν ήταν ο «εκλεκτός» του Γκονζάλες, άρχισε μια εκστρατεία δυσφήμισης του αντιπάλου, οδηγώντας τον τελικά σε παραίτηση.

Στις εκλογές του 2000, λοιπόν, είναι αυτός που θα οδηγήσει τους ισπανούς σοσιαλιστές σε συντριπτική ήττα από τον Αθνάρ. Ο Αλμούνια παραιτείται ταπεινωμένος. Διατηρεί ωστόσο τη βουλευτική του έδρα και περιμένει. Στο κόμμα έχει πια εκλεγεί ο Θαπατέρο, ο οποίος όταν κέρδισε τις εκλογές το Μάρτιο του 2004, στελέχωσε την κυβέρνηση με νέα και άφθαρτα πρόσωπα που δεν ταυτίζονταν με την περίοδο Γκονζάλες. Για τον έμπιστο του πρώην πρωθυπουργού δεν υπήρχε θέση στην Ισπανία.

Υπήρχε όμως στις Βρυξέλλες. Τον Απρίλιο του 2004, ο Θαπατέρο πρότεινε τον Αλμούνια ως επίτροπο Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής, βρίσκοντας έτσι έναν εύσχημο τρόπο για να τον βγάλει από τα πόδια του.

Στις Βρυξέλλες ο Αλμούνια ξεδίπλωσε το αληθινό ταλέντο του. Μεταμορφώθηκε σε έναν στυγνό γραφειοκράτη που καταλαβαίνει μόνο τη γλώσσα των αριθμών και δηλώνει πίστη μόνο στο σύμφωνο σταθερότητας.

Εκανε το ντεμπούτο του ζητώντας κυρώσεις για τρεις χώρες, την Ιταλία, την Ολλανδία και τη Βρετανία, εξαιτίας των μεγάλων δημόσιων ελλειμμάτων τους. «Τα σύμφωνα υπάρχουν για να τηρούνται» δήλωσε ορθά κοφτά σε σχέση με το σύμφωνο σταθερότητας, το «πιστεύω» του, δίνοντας το στίγμα της στάσης που θα τηρούσε. Και όποιος νομίζει ότι ο επίτροπος Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής σπάει τα νεύρα μόνο της ελληνικής κυβέρνησης, πέφτει έξω. Ας ρωτήσει, για παράδειγμα, τον συμπατριώτη του τον Θαπατέρο, ο οποίος, κατά καιρούς, ακούει τα εξ αμάξης επειδή δεν προχωρά σε μεταρρυθμίσεις στον εργασιακό τομέα. Ή, παλιότερα, τον Ρομάνο Πρόντι. Το φθινόπωρο του 2007, ο επίτροπος «τράβηξε το αφτί» του τότε ιταλού πρωθυπουργού για το έλλειμμα και το δημόσιο χρέος. «Την οικονομική πολιτική στη χώρα μου την καθορίζει η κυβέρνηση. Δεν έχω τίποτα άλλο να προσθέσω» του απάντησε κοφτά ο Πρόντι.

Ο πάλαι ποτέ «σοσιαλιστής» που το μόνο που του έχει απομείνει από εκείνη την εποχή είναι η κομματική του ταυτότητα και κάποιες ίσως φιλολογικές ανησυχίες, πιστεύει ότι «για την κρίση δεν φταίει η απελευθέρωση της οικονομίας, αλλά οι εσφαλμένοι χειρισμοί». Με τι όπλα την αντιμετωπίζει; «Ανατρέχω στους κλασικούς: Μαρξ, Ανταμ Σμιθ και φυσικά στον Κέινς» απάντησε σε πρόσφατη συνέντευξή του στην «El Pais».

Είναι ωραία στην Κομισιόν και ο Αλμούνια δείχνει να βρίσκεται εκεί σαν στο σπίτι του. «Περνάω πολύ καλά στις Βρυξέλλες και σκοπεύω να παραμείνω γιατί είναι υπέροχη πόλη» δήλωσε κοφτά, βάζοντας τέλος στα σενάρια που τον ήθελαν να απεργάζεται την επιστροφή του στην πατρίδα. Προς μεγάλη χαρά πολλών Ισπανών. Και προς μεγάλη απογοήτευση πολλών άλλων…

9 ακόμα αποτυχημένοι

Δεν είναι μόνο ο Αλμούνια που «άνθισε» στις Βρυξέλλες, αφού προηγουμένως τον ξέ- βρασε η πολιτική σκηνή της χώρας του. Πολλοί άλλοι, σαν αυτόν, είχαν μια δεύτερη ευκαιρία στην Ε.Ε., η οποία αποδεικνύεται μεγάλος κάδος ανακύκλωσης για τους απανταχού επί Ευρώπης αποτυχημένους. Ακολουθούν μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα.

  • 01. Jose Manuel Durao Barroso

Ούτε δυο χρόνια δεν πρόλαβε να κλείσει ως πρωθυπουργός της Πορτογαλίας. Πρόλαβε ωστόσο να φιλοξενήσει το διαβόητο τρίο «Μπλερ-Μπους-Αθνάρ» στις Αζόρες (γεγονός για το οποίο ανταμείφθηκε με την Κομισιόν), να ταράξει τους συμπατριώτες του στη λιτότητα και να αφήσει πίσω του ένα δημόσιο έλλειμμα διπλάσιο από εκείνο που δήλωνε! Οταν αποκαλύφθηκε ο βίος και η πολιτεία του στην πρωθυπουργία, την είχε ήδη κάνει για Βρυξέλλες. Την ήττα στην κάλπη τη χρεώθηκε ο επόμενος…

  • 02. Romano Prodi

Αποδείχθηκε μακροβιότερος ως πρόεδρος της Κομισιόν παρά ως πρωθυπουργός της Ιταλίας. Στις Βρυξέλλες έκλεισε την καθιερωμένη πενταετία (1999-2004), αλλά, ένα χρόνο πριν βρεθεί εκεί, η πρώτη του κυβέρνηση κατέρρευσε στα δυο χρόνια εξαιτίας του προϋπολογισμού. Τη δεύτερη φορά, κάηκε πάλι στη διετία…

  • 03. Jacques Barrot

Και καταδικασμένους από τη δικαιοσύνη χωράει η Ε.Ε. Ο γάλλος επίτροπος Δικαιοσύνης, πρώην Μεταφορών, καταδικάστηκε το 2000 σε οχτάμηνη φυλάκιση με αναστολή για παράνομη χρηματοδότηση του κόμματός του, του κεντροδεξιού UMP. Ας είναι καλά ο πρώην πρόεδρος Ζακ Σιράκ που του απένειμε χάρη.

  • 04. Neelie Kroes

Η ολλανδή επίτροπος Ανταγωνισμού και μεγαλοεπιχειρηματίας είχε αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική από το 1989, αφού προηγουμένως είχε διατελέσει υπουργός Μεταφορών και Δημοσίων Εργων. Την «ξέθαψε» ο Μπαρόζο το 2004, προφανώς χάρη στις άριστες διασυνδέσεις της με τις πολυεθνικές.

  • 05. Benita Ferrero – Waldner

Η επίτροπος Εξωτερικών Σχέσεων και πρώην υπουργός της Αυστρίας επιχείρησε να εκλεγεί καγκελάριος το 2004. Δεν πρόλαβε όμως να φτάσει μέχρι τις προεδρικές εκλογές, γιατί ηττήθηκε στις εσωκομματικές για το «χρίσμα» του κεντροδεξιού κόμματος από τον ένα και μοναδικό αντίπαλό της.

  • 06. Chris Patten

Βουλευτής και υπουργός σε διάφορα πόστα επί Θάτσερ, οδήγησε τους Τόρις στην τελευταία εκλογική τους νίκη, αλλά ο ίδιος έμεινε εκτός βουλής. Για «αποζημίωση» τοποθετήθηκε κυβερνήτης στο Χονγκ Κονγκ το οποίο και παρέδωσε στην Κίνα το 1999. Αμέσως μετά βρέθηκε στην Κομισιόν ως αρμόδιος επίτροπος Διεθνών Σχέσεων.

  • 07. Neil Kinnock

Ο Κίνοκ, προτού γίνει επίτροπος Μεταφορών επί Σαντέρ και αργότερα επί Πρόντι, ήταν επικεφαλής των Εργατικών κατά τη μεγαλύτερη περίοδο του θατσερισμού (1983-1992), χωρίς όμως ποτέ να νικήσει τη «Σιδηρά Κυρία». Παραιτήθηκε από την ηγεσία του κόμματος το 1992 όταν έχασε ξανά τις εκλογές, ενώ θεωρούσε ότι είχε τη νίκη εξασφαλισμένη.

  • 08. Peter Mandelson

Ο σημερινός αναπλητωτής πρωθυπουργός της Βρετανίας και εμπνευστής της φιλοσοφίας του «New Labour» παραιτήθηκε δυο φορές από τα υπουργικά του αξιώματα επί Μπλερ, επειδή το όνομά του ενεπλάκη σε οικονομικά σκάνδαλα. Το 2004, τρία χρόνια μετά τη δεύτερη παραίτησή του, διορίστηκε επίτροπος Εμπορίου στη μεγάλη «Κολυμπήθρα του Σιλωάμ», από όπου επέστρεψε πέρυσι «καθαγιασμένος».

  • 09. Edith Cresson

Η θητεία της πρώτης -και μοναδικής μέχρι στιγμής- πρωθυπουργού της Γαλλίας στέφθηκε με πλήρη αποτυχία. Ούτε ένα χρόνο καλά καλά δεν άντεξε στην πρωθυπουργία. Το 1995 ο Μιτεράν την έστειλε στην Κομισιόν ως επίτροπο Επιστημών, Ερευνών και Ανάπτυξης. Εκεί όμως η Κρεσόν έγινε το επίκεντρο των σκανδάλων που τέσσερα χρόνια αργότερα προκάλεσαν την ομαδική παραίτηση της επιτροπής Σαντέρ.

Γιώργος Παπακωνσταντίνου: «Δεν ζητάμε περίοδο χάριτος»

«Η εικόνα της χώρας στην Ε.Ε. είναι πολύ κακή και η αφετηρία εξαιρετικά δυσμενής». Ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου, στην πρώτη συνέντευξή του μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, παραδέχεται ότι «έχουμε μια δύσκολη διαπραγμάτευση με τους εταίρους μας» και χαρακτηρίζει «δικαιολογημένη τη δυσπιστία τους, αφού αθετήθηκε ό,τι υποσχέθηκε η κυβέρνηση της Ν.Δ. τα τελευταία χρόνια».

* Αισιοδοξεί, πάντως, ότι «θα καταφέρουμε να πείσουμε την Ε.Ε., γιατί, διαφορετικά, τα ελλείμματα θα αυξηθούν και η κρίση θα γίνει οξύτερη».

* Υπογραμμίζει ότι «ήρθε η ώρα για συγκεκριμένα βήματα αναδιανομής του πλούτου». Και υποστηρίζει πως αυτό θα επιτευχθεί «με τη μείωση του φορολογικού βάρους για τους ασθενέστερους. Κανείς δεν θα εξαιρεθεί, ούτε η Εκκλησία ούτε, βεβαίως, οι off shore εταιρείες».

* Στο 10% το έλλειμμα, σύμφωνα με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος. Η πολιτική που είχατε σχεδιάσει είχε υπολογίσει αυτό το μέγεθος;

– Η οικονομική πολιτική που έχουμε σχεδιάσει στοχεύει στο να ξαναδώσει ζωή στην οικονομία, να την αναθερμάνει, έτσι ώστε να αυξηθούν και τα φορολογικά έσοδα, να κατανείμει δικαιότερα τον πλούτο και τα φορολογικά βάρη, έτσι ώστε να ανακουφιστούν τα μεσαία και φτωχά στρώματα. Είναι μια πολιτική απολύτως αναγκαία για την οικονομία και την κοινωνία μας, είτε έχουμε 8%, 10% ή 12% έλλειμμα. Διαφορετικά, η ύφεση θα βαθύνει και τα ελλείμματα θα αυξηθούν κι άλλο.

* Και το νοικοκύρεμα;

– Παράλληλα, φυσικά, θα ξεκινήσει και μια σοβαρή προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής, τόσο από την πλευρά των εσόδων όσο και από την πλευρά των δαπανών.

* Η εκτίναξη του ελλείμματος και ο έλεγχος της Ε.Ε. θα σας υποχρεώσουν σε αναβολή της υλοποίησης των υπεσχημένων;

– Δεν υπάρχει αμφιβολία πως θα έχουμε μια δύσκολη διαπραγμάτευση με τους κοινοτικούς εταίρους μας. Αιτία είναι η δικαιολογημένη δυσπιστία τους, καθώς αθετήθηκε συστηματικά ό,τι υποσχέθηκε το ελληνικό κράτος διά της επίσημης κυβέρνησής του, τα τελευταία χρόνια.

* Πώς θα αλλάξετε το κλίμα;

– Φιλοδοξούμε να το αλλάξουμε με ένα αξιόπιστο σχέδιο εξόδου από την κρίση και σταδιακού ελέγχου των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, καθώς και με συνέπεια λόγων και πράξεων. Δεν θα χρειαστεί να καταβάλουμε καμία προσπάθεια για να πείσουμε πως η συνταγή που μέχρι τώρα εφαρμόστηκε απέτυχε παταγωδώς. Στόχος μας είναι, όμως, να πείσουμε πως το σχέδιό μας είναι αφενός συμβατό με τις γενικές κατευθύνσεις της Ε.Ε. και αφετέρου απολύτως αναγκαίο για την ελληνική οικονομία. Διαφορετικά, τα ελλείμματα θα αυξηθούν και η κρίση θα γίνει οξύτερη. Και αυτό δεν το θέλει καμία πλευρά.

* Αρα, ο δανεισμός της χώρας είναι προ των πυλών;

– Είμαστε μια χώρα με τεράστια ελλείμματα και της οποίας το χρέος αυξήθηκε πάνω από 100 δισ. ευρώ τα τελευταία πέντε χρόνια. Αποτελεί εθνική προτεραιότητα να θέσουμε υπό έλεγχο τα ελλείμματα αυτά, να τα μειώσουμε σταδιακά, και προοδευτικά να μπούμε σε μια πορεία μείωσης του χρέους. Θα το πετύχουμε δίνοντας ξανά ζωή στην οικονομία, έτσι ώστε να παράγει φορολογικά έσοδα, βάζοντας μαχαίρι στην προκλητική κρατική σπατάλη και τη φοροδιαφυγή. Το κύριο ζήτημα δεν είναι αν δανείζεσαι ή όχι, αλλά για ποιο σκοπό δανείζεσαι, τι κάνεις με αυτά τα χρήματα. Αυτό που ζήσαμε τα τελευταία χρόνια είναι πρωτοφανές: κατακόρυφη αύξηση του δανεισμού με μείωση των δημόσιων επενδύσεων και παράλληλη υποβάθμιση του κοινωνικού κράτους. Μια πραγματική και τεράστια σπατάλη πόρων, της οποίας το βάρος θα φέρουμε για πολλά χρόνια.

* Το 1981 η πρώτη κίνηση της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ ήταν μια γενναία αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των ασθενέστερων. Κάτι ανάλογο πρέπει να γίνει και σήμερα;

– Η αναδιανομή του πλούτου είναι στην καρδιά του προγράμματος κάθε προοδευτικής κυβέρνησης και συνιστά μια πάγια διαχωριστική γραμμή μας με τις συντηρητικές δυνάμεις. Η διακυβέρνηση της Ν.Δ. απέδειξε τη βαθιά αυτή διαφορά, με τη μείωση του φορολογικού βάρους για τα υψηλά εισοδήματα. Πράγματι, ήλθε η ώρα να κάνουμε συγκεκριμένα βήματα αναδιανομής του πλούτου.

* Πώς θα το πετύχετε;

– Θα το πετύχουμε με τη φορολογική πολιτική, με άμεσα μέτρα που θα αποτυπωθούν στο φορολογικό νομοσχέδιο για τη μείωση του φορολογικού βάρους για τους ασθενέστερους από τη μια και τη δίκαιη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου. Οι δεσμεύσεις μας θα τηρηθούν: κατάργηση του ΕΤΑΚ, που επιβαρύνει εκατομμύρια Ελληνες, και αντικατάστασή του με προοδευτικό φόρο επί της περιουσίας, από τον οποίο κανείς δεν θα εξαιρείται, ούτε η Εκκλησία. Φορολόγηση των μεγάλων κληρονομιών και φορολόγηση των μερισμάτων με τον ίδιο τρόπο όπως τα εισοδήματα από εργασία. Πιο προοδευτική και τιμαριθμοποιημένη φορολογική κλίμακα. Δραστική καταπολέμηση της προκλητικής φοροδιαφυγής κάθε είδους, συμπεριλαμβανομένων των off shore εταιρειών. Η αναδιανομή, όμως, δεν αφορά μόνο τη φορολογική πολιτική και το σκέλος των εσόδων του κράτους, αλλά και τις δαπάνες. Στόχος μας είναι και πάλι η ανακούφιση της μεσαίας τάξης και των ασθενέστερων με την επέκταση του κοινωνικού κράτους και με καλύτερες υπηρεσίες προς τους πολίτες.

* Το 44% είναι ψήφος προσδοκίας στο ΠΑΣΟΚ ή ψήφος θυμού εναντίον της Νέας Δημοκρατίας;

– Αν το 33% της Ν.Δ. είναι ψήφος απόρριψης και θυμού, το 44% που έλαβε το ΠΑΣΟΚ είναι αναμφισβήτητα ψήφος προσδοκίας και ελπίδας. Θα έλεγα, μάλιστα, πως η προσδοκία αυτή είναι πολυσυλλεκτική και υπάρχει ακόμη και σε πολλούς έλληνες πολίτες που δεν μας ψήφισαν. Αυτό καθιστά την ευθύνη μας ακόμη μεγαλύτερη. Οφείλουμε να τιμήσουμε την εμπιστοσύνη όσων μας ψήφισαν αλλά και να κερδίσουμε αυτήν όσων δεν μας ψήφισαν. Θα κυβερνήσουμε χωρίς διαιρέσεις και διαχωρισμούς.

* «Καμία αναμονή ή αυταπάτη από τη “νέα” κυβέρνηση των επιχειρηματιών». Αυτό ήταν το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη» την Τετάρτη και η αφορμή είναι η δήλωση του προέδρου του ΣΕΒ ότι πήρατε εντολή «για ισχυρή διακυβέρνηση που απαιτούν οι καιροί και η οριακή κατάσταση του τόπου». Καμία περίοδος χάριτος, λοιπόν, από ένα κομμάτι του πολιτικού συστήματος.

– Δεν ζητάμε καμία περίοδο χάριτος. Οφείλουμε καθημερινά να αποδεικνύουμε με πράξεις πως θέτουμε σε εφαρμογή τα όσα έχουμε υποσχεθεί στους έλληνες πολίτες. Νομίζω πως τα δείγματα γραφής των ολίγων πρώτων ημερών στέλνουν προς την κοινωνία ένα σαφές μήνυμα αλλαγής, που αφορά κατ’ αρχήν την ίδια την αντίληψη περί της εκτελεστικής εξουσίας. Δεν ξεχνάμε ότι προερχόμαστε από την κοινωνία. Αντλούμε δύναμη από αυτήν και αποστολή μας είναι να την υπηρετήσουμε με βαθιές τομές και αλλαγές στην οικονομία και το κράτος. Δεν ζητάμε καμία περίοδο χάριτος, αλλά ζητάμε μια στοιχειώδη καλή πίστη. Νομίζω πως μας την παρέχει η ελληνική κοινωνία, που παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις πρώτες μας κινήσεις. Χαρακτηρισμοί όπως αυτός που αναφέρατε -περί «κυβέρνησης των επιχειρηματιών»- είναι εκτός κλίματος και, σε τελευταία ανάλυση, προσβάλλουν τους Ελληνες που μας τίμησαν με την ψήφο τους.

* Είστε ο νέος τσάρος. Φοβάστε τους «μπολσεβίκους»;

– Πρέπει να σας πω ότι μάλλον αισθάνομαι μουζίκος. Εξάλλου, όπως γνωρίζετε, η λέξη «μπολσεβίκος» προέρχεται από τη λέξη «πλειοψηφία» στα ρωσικά. Εμείς είμαστε, λοιπόν, «πλειοψηφικοί», γιατί εκφράζουμε τα συμφέροντα των πολλών. Της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών και όχι των ολίγων. Και αυτή είναι η δύναμή μας.

  • Στον ΤΑΣΟ ΠΑΠΠΑ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2009

Συνεντεύξεις υποψηφίων στην “Ημερησία”

«Τα υπουργικά βιλαέτια δεν είναι απόρθητα»

Κώστας Σκανδαλίδης, Υποψήφιος βουλευτής ΠΑΣΟΚ στην Α’ Αθηνών
Ψήφο εμπιστοσύνης δίνει στις αλλαγές που ανακοίνωσε ο Γ. Παπανδρέου στη δομή της κυβέρνησης ο K…» “Η” 3/10

«Η αυτοδυναμία δεν είναι οχυρό αλαζονείας»

Ανδρέας Λοβέρδος, Υποψήφιος βουλευτής ΠΑΣΟΚ στη Β’ Αθηνών
H ευρεία αυτοδυναμία είναι ο στόχος μας, δηλώνει ο Aνδρέας Λοβέρδος στην «H» και προσθέτει πως…» “Η” 3/10

«Η λύση είναι αναδιανομή του πλούτου»

Μιχάλης Καρχιμάκης, Υποψήφιος του ΠΑΣΟΚ στον νομό Λασιθίου
Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη…» “Η” 3/10

«Η αλλαγή πορείας αποτελεί, πλέον, καθολικό αίτημα»

Χρήστος Παπουτσής, υποψήφιος βουλευτής ΠΑΣΟΚ στην Α’ Αθήνας
Δεν γνωρίζουμε ακόμα τα πραγματικά…» “Η” 3/10

«Αναλαμβάνω τις ευθύνες μου και στα εύκολα και στα δύσκολα»

«Αναλαμβάνω τις ευθύνες μου και στα εύκολα και στα δύσκολα»  Ντόρα Μπακογιάννη, Υπουργός Εξωτερικών, υποψήφια στην Α΄Αθηνών. Ετοιμη να αναλάβει τις ευθύνες που της αναλογούν την επομένη των εκλογών δηλώνει η Ντόρα Μπακογιάννη, η οποία παράλληλα διευκρινίζει ότι στηρίζει με όλες τις…» “Η” 3/10

«Οι πρώτες 100 ημέρες δείγμα της φερεγγυότητάς μας»

Εύη Χριστοφιλοπούλου υποψήφια ΠΑΣΟΚ στην περιφέρεια Αττικής
Δεν δεχόμαστε μομφές από μία κυβέρνηση που αποδείχθηκε με συγκεκριμένα στοιχεία ότι δανειζόταν κρυφά, χωρίς να ενημερώσει…» “Η” 3/10

Καταργήσαμε τα ασφαλιστικά «παραμάγαζα»

Φάνη Πάλλη Πετραλιά, Υπουργός Απασχόλησης, υποψήφια στη Β’ Αθηνών
Η ασφαλιστική μεταρρύθμιση έδωσε απάντηση στα προβλήματα του ασφαλιστικού συστήματος, τονίζει η υπουργός…» “Η” 3/10

Πρόκληση για όλους τα «καθαρά» ψηφοδέλτια

Φ. Πιπιλή, υποψήφια Ν.Δ. Α’ Αθηνών
Με τα stage έχουν αδειάσει πολλές καρέκλες από τις καφετέριες των αέργων. Δίνουν ευκαιρία για εμπειρία και μόρια…» “Η” 3/10

Νέα εποχή, νέα πρόσωπα

Αθηνά Δρέττα, υποψήφια ΠΑΣΟΚ στη Β’ Αθηνών
Tη διεύρυνση του χώρου όπου συμπίπτουν τα αποτελέσματα της οικονομικά εύστοχης και της κοινωνικά ευαίσθητης πολιτικής θέτει ως βασική…» “Η” 3/10

«Προτεραιότητα το νοικοκύρεμα των δημοσιονομικών»

Χρ. Τεντόμας, υποψήφιος Ν.Δ. Α’ Αθηνών
Δύσκολη η απόφαση του K. Kαραμανλή για την επιβολή έκτακτων μέτρων, αλλά αναγκαία για το νοικοκύρεμα των δημοσιονομικών, τονίζει ο Xρήστος…» “Η” 3/10

«Θα είμαστε σκληροί με τους “παραέχοντες”»

Σοφία Σακοράφα, υποψήφια του ΠΑΣΟΚ στη Β’ Αθηνών
Η οικονομία δεν είναι μόνο νούμερα, είναι κυρίως πολιτικές επιλογές και πολιτική βούληση. Και η δική μας βούληση είναι να…» “Η” 2/10