Νόαμ Τσόμσκι: «Ερευνα για βασανιστήρια θα ενέπλεκε και Δημοκρατικούς»

Ο Νόαμ Τσόμσκι, ο καθηγητής που θεωρείται ο μεγαλύτερος εν ζωή διανοούμενος στον κόσμο, και συγκαταλέγεται στα πρώτα δέκα ονόματα με τις περισσότερες παραπομπές (Μαρξ, Λένιν, Σέξπιρ, Αριστοτέλης, Βίβλος, Πλάτωνας, Φρόιντ, Τσόμσκι, Χέγκελ και Κικέρων), μιλά στην «Κ.Ε.» σχολιάζοντας τις 100 πρώτες μέρες του Ομπάμα στην εξουσία.

  • Οι πρώτες 100 μέρες του Ομπάμα στον Λευκό Οίκο ολοκληρώθηκαν. Θα ήθελα να κάνετε μια σύντομη αξιολόγηση της πολιτικής του έως τώρα.

– Από την ημέρα της ανάληψης της εξουσίας, η πρωταρχική ανησυχία του Ομπάμα -και δικαιολογημένα- είναι η οικονομική κρίση. Το οικονομικό πακέτο που διαμόρφωσε ήταν λογικό, αν και έπρεπε να ήταν μεγαλύτερο, κάτι που φυσικά μπορεί να μην το είχε επιτρέψει το Κογκρέσο. Οσον αφορά τα σχέδια «διάσωσης», είναι δύσκολο να διαφωνήσει κάποιος με τους πρώην επικεφαλής οικονομολόγους της Παγκόσμιας Τράπεζας (Τζόζεφ Στίγκλιτς) και τους Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (Σάιμον Τζόνσον), που έχουν επισημάνει ότι αυτά σχεδιάστηκαν από τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς για τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς. Επισήμανε, λοιπόν, ο Τζόνσον: «Καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης, η κυβέρνηση έχει επιδείξει ιδιαίτερη προσοχή να μην ενοχλήσει τα συμφέροντα των χρηματοοικονομικών οργανισμών ή να αμφισβητήσει τις βασικές αρχές του συστήματος που μας έφερε ώς εδώ». Οσον αφορά την αντιμετώπιση της κρίσης στην αυτοκινητοβιομηχανία, ο Ομπάμα εμφάνισε πολύ σκληρή θέση, περνώντας ουσιαστικά ένα μεγάλο μέρος της υπό εθνικοποίηση, που σημαίνει ότι οι αμερικανοί πολίτες πληρώνουν το κόστος αλλά δίχως να έχουν λόγο για οτιδήποτε γύρω από την αναδόμηση, αναδιοργάνωση ή διαχείριση της αυτοκινητοβιομηχανίας. Στα δικαιώματα του ανθρώπου, ο Ομπάμα, όπως ήταν αναμενόμενο, έδωσε εντολή να κλείσει ο τόπος βασανιστηρίων του Γκουαντάναμο, αλλά επιδιώκει να ανατρέψει δικαστικές αποφάσεις που επεκτείνουν τα δικαιώματα habeas corpus στο Μπαγκράμ του Αφγανιστάν, όπου υπάρχουν πολύ περισσότεροι φυλακισμένοι. Στις διεθνείς σχέσεις, ο Ομπάμα έχει δηλώσει ότι διατηρεί το καθεστώς της συμφωνίας δυνάμεων που η κυβέρνηση Μπους αναγκάστηκε να δεχτεί στο Ιράκ, επεκτείνει αισθητά την πολιτική του 2004 του Μπους για την κλιμάκωση του πολέμου στο Αφγανιστάν και επιταχύνει τις στρατιωτικές επιθέσεις στο Πακιστάν, που, εκτός της προφανούς παρανομίας τους, είναι μια πολιτική σε λάθος δρόμο. Για το ισραηλινο-παλαιστινιακό θέμα, ο Ομπάμα έχει δείξει ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να απορρίπτουν τη διεθνή συναίνεση για τη διευθέτηση του προβλήματος στη βάση της δημιουργίας δύο κρατών. Σε άλλα ζητήματα έχουν γίνει πολύ αργά βήματα που ίσως να οδηγήσουν κάπου, αλλά είναι πολύ δύσκολο να προβλέψουμε τι μπορεί να συμβεί.

  • Σε μεγάλο βαθμό, η εξωτερική πολιτική του Ομπάμα επιδεικνύει ένα τελείως διαφορετικό ύφος από αυτό του Μπους. Πόσο σημαντικό είναι αυτό;

– Ο τόνος και το ύφος είναι διαφορετικά και αυτός είναι ο λόγος, νομίζω, που η Ευρώπη αντιμετωπίζει ευφορία τον Ομπάμα. Αλλά υπάρχουν λίγες ουσιαστικές διαφορές ανάμεσα στην εξωτερική πολιτική του Ομπάμα και του Μπους. Η εξωτερική πολιτική του Ομπάμα στις πολεμικές ζώνες στη Μέση Ανατολή αποτελεί συνέχεια της πολιτικής του Μπους. Οι ΗΠΑ στηρίζουν τις πολιτικές, οικονομικές, στρατιωτικές και ιδεολογικές πολιτικές του Ισραήλ ανεξάρτητα από τις συνέπειες που έχουν. Σίγουρα θα έχει πολλές ευκαιρίες ο Ομπάμα και αν δεν τις εκμεταλλευτεί, το μέλλον θα είναι δυσοίωνο.

  • Επικρατεί κάποια αισιοδοξία με την τοποθέτηση του Τζορτζ Μίτσελ ως ειδικού απεσταλμένου για τη Μ. Ανατολή και υπάρχει φυσικά και ο Ρίτσαρντ Χόμπρουκ, για Αφγανιστάν και Πακιστάν.

-Ο Χόλμπρουκ έχει «πλούσιο» παρελθόν στη βαρβαρότητα, όχι τόσο στη Γιουγκοσλαβία όσο νωρίτερα, στις ινδονησιακές αγριότητες στο Ανατολικό Τιμόρ, όπου ήταν επικεφαλής του τμήματος του υπουργείου Εξωτερικών για την Ανατολική Ασία και τον Ειρηνικό στην κυβέρνηση Κάρτερ. Ο Τζορτζ Μίτσελ είναι ο καλύτερος από όσους διόρισε ο Ομπάμα. Είναι από τους πιο ευπρεπείς και έχει καλό ιστορικό. Πέτυχε κάτι σημαντικό στη Βόρεια Ιρλανδία, αλλά εκεί φυσικά υπήρχε ένας στόχος. Ο στόχος ήταν οι Βρετανοί να θέσουν σε τέλος στη χρήση της βίας ως απάντηση στον τρόμο του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού (IRA) και να εστιάσουν στις νόμιμες ενστάσεις και διαμαρτυρίες που ήταν η πηγή του τρόμου. Ο Μίτσελ πέτυχε αυτό το στόχο. Η Βρετανία έριξε την προσοχή της στα αίτια του τρόμου του IRA και ο τρόμος τερματίστηκε. Αλλά δεν υπάρχει τέτοιο σχέδιο για το ισραηλινο-παλαιστινιακό πρόβλημα. Υπάρχει φυσικά λύση και μοιάζει αρκετά με αυτήν των Βρετανών. Το Ισραήλ θα σταματήσει τα εγκλήματα που διαπράττει με τη στήριξη των ΗΠΑ στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και προφανώς η αντίδραση σ’ αυτά θα σταματήσει. Αλλά αυτό δεν είναι στην ημερήσια διάταξη, συνεπώς δεν ξέρω τι ακριβώς στοχεύει να πετύχει ο Τζορτζ Μίτσελ.

  • Παίζει «κρυφτό» η κυβέρνηση του Ομπάμα με το ζήτημα της κατηγορίας ότι ο Μπους και η συμμορία του επικροτούσαν τα βασανιστήρια κρατουμένων;

– Αμφιβάλλω αν μπορεί να υπάρξει σοβαρή έρευνα για το θέμα των βασανιστηρίων για τον απλό λόγο ότι θα ενέπλεκε και τους δημοκρατικούς ηγέτες. Οι Δημοκρατικοί είχαν πληροφορηθεί τα περισσότερα πράγματα που συνέβαιναν με τους κρατούμενους που θεωρούνταν ύποπτοι για τρομοκρατικές ενέργειες. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη, καταλαβαίνουμε πως οι θεσμοί είναι σπανίως διατεθειμένοι να διεξαγάγουν έρευνες στους κόλπους τους ή να επιτρέψουν σε άλλους να κάνουν κάτι τέτοιο. Υπάρχει τεράστιο αρχείο γι’ αυτά τα θέματα, που συμπεριλαμβάνει και διεθνή δικαστήρια. Επιπλέον, μια σοβαρή έρευνα θα αποκάλυπτε μια μακροχρόνια και δικομματική εμπλοκή στη χρήση των βασανιστηρίων και πολύ λίγοι είναι αυτοί που θέλουν να δημοσιεύσουν αυτό το αρχείο. Το μόνο πράγμα που μου έχει προκαλέσει έκπληξη μέχρι τώρα είναι ότι η Νάνσι Πελόζι (μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος και πρόεδρος της Βουλής) είναι υπέρ μιας τέτοιας έρευνας. Σε μια σοβαρή διερεύνηση, πιθανώς να αντιμετώπιζε την κατηγορία της συνεργίας.

  • Αναλογιζόμενος όσα είχατε πει για την έρευνα του Γουότεργκεϊτ, είμαι σίγουρος ότι δεν βρίσκετε χρήσιμη μια έρευνα για τα βασανιστήρια. Είναι έτσι;

– Το Γουότεργκεϊτ είναι ένα καλό παράδειγμα για το πώς οι έρευνες εστιάζονται σε μικρά εγκλήματα, ενώ διαγράφουν πολύ σοβαρότερα κακουργήματα. Ακόμα και δίχως έρευνα είναι λογικό να υποθέσουμε ότι το Γκουαντάναμο ήταν χώρος βασανιστηρίων. Για ποιον άλλο λόγο, εκτός από το να τους βασανίσουν, έστελναν τους κρατούμενους εκεί, που ήταν μακριά από το χέρι του νόμου; Τα τελευταία 60 χρόνια, θύματα σε όλο τον κόσμο έχουν υποφέρει από το «υπόδειγμα βασανισμού».

  • Ο Αρλεν Σπέκτερ μεταπήδησε στο Δημοκρατικό Κόμμα. Πόσο σημαντική είναι αυτή η κίνηση;

– Αρκετά σημαντική. Φέρνει τους Δημοκρατικούς πιο κοντά σε ένα Κογκρέσο που δεν θα έχει να φοβηθεί κωλυσιεργία και σίγουρα θα οδηγήσει το κόμμα των Ρεπουμπλικάνων στο να εξετάσει πώς θέλει να αναδιαμορφωθεί: Με ευρύτερη απήχηση στην επικρατούσα κοινή γνώμη ή ως ένας στενός ιδεολογικός χώρος;

  • Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 10 Μαΐου 2009

One response to “Νόαμ Τσόμσκι: «Ερευνα για βασανιστήρια θα ενέπλεκε και Δημοκρατικούς»

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s