Μίκης Θεοδωράκης: «Η δημοκρατία μας είναι βαριά άρρωστη»

  • Πριν αρχίσει η συνέντευξή μας, ο Μίκης Θεοδωράκης θέλησε να κάνει μια σύντομη ανάλυση για το πώς βλέπει την κατάσταση στην Ελλάδα -πού οφείλεται η κακοδαιμονία της:

«Ο συχωρεμένος ο πατέρας μου, ένας άνθρωπος με μεγάλη πείρα, έλεγε: Η Ελλάδα είναι χωρισμένη σε τρία κομμάτια: 30% αριστεροί, 30% κεντρώοι, 30% δεξιοί. Το ότι η αριστερά είναι εκεί περίπου φάνηκε το 1958, όταν έγινε αξιωματική αντιπολίτευση με 25%, αλλά ο φόβος της δεξιάς έδωσε το 1964 το 53% στον Γεώργιο Παπανδρέου, όπως το 1974 ο φόβος των τανκς έδωσε το 54% στον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Εχουμε, όμως, το φαινόμενο ότι η δεξιά, ενώ είναι μειοψηφία, να έχει απέναντί της ένα 60% που δεν είναι μονοιασμένο. Κι εκεί είναι που ο πανέξυπνος Αν. Παπανδρέου έριξε το σύνθημα “Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά”, και με τον δικό της μπαμπούλα πήρε την αριστερά και κατάφερε να κυβερνήσει 20 χρόνια. Αλλά κι αυτός την πάτησε, όπως όλες οι εξουσίες. Η εξουσία διαφθείρει.

Το ΠΑΣΟΚ κατάφερε να πάρει μαζί του τα πιο νευραλγικά κομμάτια του ελληνικού λαού, που είναι τα συνδικάτα, οι ΔΕΚΟ, οι δημοσιογράφοι. Ο κόσμος όμως εκδικείται, ακόμα κι αυτούς που αγαπάει. Εμπιστεύτηκε την αριστερά κάποτε, χύθηκε αίμα, δεν συγχώρεσε όμως τα λάθη της. Αγάπησε τον Ανδρέα και το ΠΑΣΟΚ, αλλά δεν του συγχώρεσε τα λάθη. Εγινε όργιο οικονομικό. Μπορούσαν να κάνουν πολλά για τον τόπο, υπήρχε το πακέτο Ντελόρ, έπρεπε τότε να γίνει η αγροτική και η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, δεν κάνανε χωματερές -τα κρατάει αυτά ο κόσμος.

Από την άλλη μεριά ο Καραμανλής χτυπιέται από παντού, ακόμα και από την “Καθημερινή”, ακόμα και από τον “Ελεύθερο Τύπο” της Αγγελοπούλου. Θεωρώ ότι όταν μια κυβέρνηση έχει απέναντί της κομματικοποιημένα σε τέτοιο βαθμό τα Συνδικάτα, τις ΔΕΚΟ, τα ΜΜΕ είναι πολύ δύσκολο να κυβερνήσει. Γεγονός που καταδικάζει τη χώρα σε ουσιαστική ακυβερνησία.

Απ’ την άλλη μεριά φαίνεται ότι η Κυβέρνηση δεν έχει χάσει τους ψηφοφόρους της αλλά αντιθέτως ένα μεγάλο τμήμα τους εξακολουθεί να την στηρίζει. Η κατάσταση αυτή οδηγεί προς το παρόν σε μια ουσιαστική ακινησία.

Δύο είναι οι λύσεις: να βρει η κυβέρνηση τον τρόπο να αντιμετωπίσει την κατάσταση και να κυβερνήσει, λύση που θεωρώ σωστή και δημοκρατική ή να παραιτηθεί, πράγμα που δεν ξέρω αν θα βοηθούσε, όμως το θεωρώ τελείως αντιδημοκρατικό. Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν θα έπρεπε να συνεχιστεί η σημερινή ακινησία και τα σημερινά αδιέξοδα (για τα οποία φυσικά δεν ευθύνεται εξ ολοκλήρου η κυβέρνηση). Θύμα αυτής της κατάστασης είναι και το ΚΚΕ, που το Σύστημα έχει τη δύναμη να το κρατά στο περιθώριο. Όλα αυτά δείχνουν ότι η δημοκρατία μας είναι βαριά άρρωστη.


Μίκης Θεοδωράκης: «Κάποιοι με θέλουν μουσείο, αλλά δεν είμαι μουσείο»

Σε μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης, ο Μίκης Θεοδωράκης μιλά για την υγεία του, τα χειρότερα χρόνια του στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, τον θαυμασμό του στον Στάλιν και τον Μάο, αλλά και το διαρκές όνειρό του για μια νέα ιδεολογία κοινωνικής αλληλεγγύης

Είχα ακούσει ότι ο Μίκης Θεοδωράκης δεν είναι σε καλή κατάσταση από άποψη υγείας, τον είχα δει από την τηλεόραση σε κάποιες εκδηλώσεις, όπου με δυσκολία κινιόταν, χωρίς όμως να πάψει να είναι παρών με δηλώσεις σε τρέχοντα καίρια θέματα. Οπότε, πηγαίνοντας έπειτα από καιρούς στο σπίτι του, εκεί στου Φιλοπάππου, με θέα την Ακρόπολη, αναρωτιόμουν πώς θα τον βρω. Ενα χαμόγελο της Ρένας, της πιστής του γραμματέως, χρόνια τώρα, με προδιαθέτει θετικά.

Τον βρήκα σε άριστη, μπορώ να πω, σε σχέση με ό,τι περίμενα, κατάσταση -μισοξαπλωμένο σε μια πολυθρόνα, αλλά με άκρως ευχάριστη διάθεση. Σε σημείο που δεν αισθάνθηκα ότι έκανα κατάχρηση που έμεινα μαζί του κουβεντιάζοντας περί τις δύο ώρες, μια και άλλωστε είχαμε πολλές κοινές μνήμες.

Ακολούθησαν δύο ακόμη συναντήσεις (συμπεριλαμβανομένης και της δοκιμασίας της φωτογράφισης -«βγαίνουν ένα σωρό φωτογραφίες και τελικά μπαίνουν οι χειρότερες!», σχολίασε χαμογελώντας στωικά). Και ιδού τι προέκυψε από την κουβέντα μας στην οποία, ομολογώ, θαύμασα, μία ακόμη φορά, τη διαύγεια της σκέψης του, την παρρησία να κοινολογεί τις απόψεις του- να εκτίθεται, αν θέλετε. Η δική μου πλέον έγνοια, να κουμαντάρω τα όσα είπαμε, ώστε να βγει από τον πληθωρικό του λόγο αυτή η «εφ’ όλης της ύλης» συνέντευξη.

Προβλήματα υγείας

  • Σε τι κατάσταση, πέρα απ’ ό,τι βλέπω, σας βρίσκω;

«Από άποψη υγείας είμαστε λίγο πεσμένοι σ’ αυτή την οικογένεια, λόγω και ηλικίας -εγώ 84 χρόνων, η γυναίκα μου 83, έχει μυοπάθεια, δεν βγαίνει καθόλου έξω και, λόγω του ότι είμαστε πολύ δεμένοι, δεν βγαίνω κι εγώ, και είναι τώρα δύο χρόνια. Εχω πρόβλημα και με τα πόδια μου, δεν μπορώ να βαδίσω. Εδώ τώρα είμαι καθισμένος κι έχω δύο κουδούνια, γιατί αν δεν έρθει κάποιος δεν μπορώ να σηκωθώ».

  • Εγώ, πάντως, σας βρίσκω καλά.

«Το μυαλό μου δουλεύει κανονικότατα, κι αυτό είναι το πιο σημαντικό απ’ όλα. Εχω μια στεναχώρια για ό,τι συμβαίνει γύρω μου -εννοώ όχι μόνο στην οικογένειά μου, αλλά και στον κόσμο ολόκληρο. Μην ξεχνάς ότι εμείς ζήσαμε διαφορετικά, οι ορίζοντες, οι κεραίες μας – υποφέραμε όταν κάποιοι υπέφεραν, ακόμα κι όταν ήταν μακριά. Δεν ήμασταν συγκεντρωμένοι μόνο στον εαυτό μας».

  • Πώς περνάτε την ημέρα σας;

«Παρά τα προβλήματα υγείας, όσο μπορώ, δουλεύω. Δεν μπορώ να πω ότι έχω τη δύναμη που είχα παλιά, έχει ελαττωθεί ο χρόνος ο ωφέλιμος, είναι μία ώρα περίπου την ημέρα που κάθομαι και γράφω -πολιτικά κυρίως. Μουσική δεν γράφω, διορθώνω όμως, γίνονται εκδόσεις, έχω δύο μεγάλους γερμανικούς εκδοτικούς οίκους από τους οποίους έχω την ευτυχία να παίρνω σε DVD όπου παίζονται έργα μου. Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης έβγαλαν σε δύο τόμους τους “Δρόμους του Αρχάγγελου” (σ.σ.: η αυτοβιογραφία του που έχει πρωτοεκδοθεί σε πέντε τόμους από τον «Κέδρο») και σύντομα θα βγάλουν και “Το Χρέος” (σ.σ.: μαρτυρία από τη χούντα, που πρωτοεκδόθηκε στο εξωτερικό). Κι απ’ αυτή την άποψη περνάω καλά. Και διαβάζω, διαβάζω πολύ -είμαι βιβλιοφάγος».

  • Τι διαβάζετε;

«Κυρίως ιστορικά και πού και πού κάποιο μυθιστόρημα».

  • Αν σας ρωτούσα, τι σας λείπει περισσότερο;

«Είχα το μεγάλο δώρο να διευθύνω τη μουσική μου. Το να γράφω και να διευθύνω τη μουσική μου, ήταν από τις μεγαλύτερες χαρές μου. Εχω κάνει γύρω στις 2.000 συναυλίες και τώρα ζω με τη νοσταλγία».

  • Οπότε μπορούμε να πούμε ότι τα καλύτερα χρόνια ήταν…

«Η δεκαετία του ’60 -και για εμένα και για τον τόπο».

  • Αυτή η έξαρση, σε όλα τα επίπεδα…

«Ναι. Επίσης ήταν οι συναυλίες στο εξωτερικό, στη διάρκεια της δικτατορίας και μετά. Ηταν ένα λουτρό ψυχικό. Εζησα καταστάσεις, δεν έχω παράπονο. Αν έχω ένα παράπονο είναι ότι η σπορά μας, μολονότι πιστεύω ότι τίποτα δεν πάει χαμένο, κυρίως η σπορά των νεκρών, γιατί αν κρατάει κάτι την Ελλάδα είναι αυτή η σπορά, αλλά και η δική μας η σπορά -καλλιτεχνών, πνευματικών ανθρώπων, επιστημόνων, αγροτών- για να έχουμε μια δημοκρατία σαν τη σημερινή, δεν πέρασε στη νέα γενιά, κι αυτό με στεναχωρεί».

  • Υπάρχει ενδεχομένως η άποψη ότι αυτό θα γινόταν από μόνο του, νομοτελειακά.

«Πού είναι η νέα γενιά αυτή τη στιγμή να διαμαρτυρηθεί για το ΝΑΤΟ, για αυτή την ασχήμια που γίνεται, όπου 5-10 μεγάλοι επιβάλλουν τη θέλησή τους στους μικρούς λαούς και τους υποχρεώνουν να ξοδεύουν δισεκατομμύρια για πολεμικές δαπάνες; Πού είναι ν’ αγωνιστεί, όπως αγωνιζόταν παλιότερα, για το 114, το 15% για την παιδεία, το Κυπριακό, το Βιετνάμ, την ειρήνη; Το πανεπιστήμιο, που άλλοτε ήταν πρωτοπόρο, πού είναι τώρα;»

Πόλεμος απ’ την αριστερά

  • Κάτι ανάλογο αναφέρατε και σε ένα άρθρο σας στην «Ε» τον Μάιο του 1998.

«Δεν έχει αλλάξει τίποτα. Ενώ δώσαμε αυτή την προσφορά, όπως έκαναν οι παλιότεροι, αυτά για τα οποία αγωνιστήκαμε δεν ολοκληρώθηκαν. Να θυμίσω μόνο τι κάναμε πριν απ’ τη χούντα στον Πειραιά μ’ ένα δήμαρχο της ΕΔΑ, τον Κυριακάκο. Με τη βοήθειά του, επειδή από το κράτος δεν μπορούμε να περιμένουμε τίποτα, ξεκινήσαμε, σε διάλογο με φοιτητές και με άλλους δήμους, τη δημιουργία Πολιτιστικού Κέντρου, ορχήστρα με 60 άτομα, χορωδία με 80, σεμινάρια, Λαϊκό Ωδείο, Εβδομάδα Λαϊκής Μουσικής στον Λυκαβηττό…».

  • Κι έρχεται η δικτατορία και τα κάνει ρημαδιό.

«Και πέφτει η δικτατορία και κάνω τις ίδιες προτάσεις σ’ έναν άλλο δήμαρχο του Πειραιά, της αριστεράς, και τον βλέπω μουτρωμένο. Και τι μου λέει; “Δεν έχεις καταλάβει ότι εμείς έχουμε σχέδιο να σε πολεμήσουμε;”»

  • Ποιος ήταν αυτός ο δήμαρχος;

«Ενα δεύτερης κατηγορίας στέλεχος που τον κάνανε δήμαρχο γιατί συμφώνησαν όλοι οι αριστεροί».

  • Προφανώς είχε ενοχλήσει αυτό το «Καραμανλής ή τανκς».

«Που είχα πει πολύ πιο πριν, με είχανε μάλιστα υποψήφιο στις εκλογές της Ενωμένης Αριστεράς το 1974, αλλά κάτι είχαν μαζί μου. Κι άρχισε ένας πόλεμος…»

  • Ενοχλούσε, υποθέτω, το γεγονός ότι είχατε μια αυτονομία, ένα λόγο πέρα από «γραμμές».

«Μου φερθήκανε φριχτά. Να φανταστείς, η κόρη μου πήγαινε στη σχολή Σταυράκου, κι όταν έμαθαν ποια είναι, πήγαν η ΚΝΕ και το ΠΑΣΟΚ και της είπαν έξω από δω. Και η κοπέλα δεν σπούδασε εκεί που ήθελε, τη διώξανε. Εγώ τότε ήθελα να φύγω από την Ελλάδα».

  • Για να πάτε πού;

«Δεν με ήθελε ούτε η κυβέρνηση, ούτε η αριστερά, και, κοντά σ’ αυτά, μια μέρα, καθώς ήμουν στο αυτοκίνητό μου, με φτύνει ένας κνίτης».

Τα χειρότερά του χρόνια

  • Ηταν τότε που τους είχατε αποκαλέσει γενίτσαρους;

«Είχαν στρέψει τους νέους εναντίον μου. Ηρθε τότε ένας σουηδός δημοσιογράφος να μου πάρει συνέντευξη και του λέω, “υπάρχει καμιά θέση εκεί στη χώρα σου, έστω μαέστρος σε μια επαρχιακή ορχήστρα”; Αυτός τα ‘χασε, το ‘κανε πρωτοσέλιδο, το πήραν και οι δικοί μας, και μου τηλεφωνεί ο Ράλλης, για να μου πει ότι θύμωσε ο Καραμανλής, και ότι μου δίνουνε το ανακατασκευασμένο θέατρο Λυκαβηττού. Με παίρνει κι ο Καραμανλής, που βέβαια δεν ήταν αυτός που ξέραμε πριν τη δικτατορία, του λέω ότι θέλω να φύγω, γιατί δεν μπορώ πια να κυκλοφορήσω, και μου λέει: “Μήπως μπορώ εγώ;”. Και μου δίνουν το θέατρο Λυκαβηττού και κάνω τον Μουσικό Αύγουστο του 1977».

  • Αυτό απαντάει στο ερώτημα που ήθελα να σας κάνω για τα χειρότερά σας χρόνια.

«Η κορύφωση των παθών μου ήταν η συμμετοχή μου στην κυβέρνηση Μητσοτάκη -αυτό ήταν το χειρότερο».

  • Οταν σας έκανε υπουργό άνευ χαρτοφυλακίου -άνευ τίποτα, δηλαδή. Πώς το δεχτήκατε;

«Ο Μητσοτάκης ήταν ένας άνθρωπος με τον οποίο, ενώ προδικτατορικά οι σχέσεις μας ήταν τεταμένες, όταν βρεθήκαμε στο Παρίσι μου ζήτησε να συναντηθούμε. Πήγαμε σε μια καφετέρια, πρώτη φορά μαζί, και μου λέει ότι ήθελε να γραφτεί στο Πατριωτικό Μέτωπο, σαν απλό μέλος. “Εχω μεγάλη οικογένεια”, μου είπε, “και αν το Μέτωπο θέλει, θα πάω στην Κρήτη να κάνω αντάρτικο”».

  • Ακούγεται σαν καλαμπούρι.

«Του είπα ότι δεν μπορεί να γίνει. Με συγκινείς, αλλά πολιτικά δεν στέκει. “Αυτή είναι η προσωπική μου τραγωδία”, μου λέει τότε, “εμένα που υπήρξα βενιζελικός”. Μείναμε σύμφωνοι, όμως, να έχουμε μια επαφή, γιατί ο Μητσοτάκης ήταν ο καλύτερα πληροφορημένος Ελληνας του Παρισιού: Είχε τον Μπακογιάννη στο Μόναχο, τον Λαμπρία στο Λονδίνο, τον Μαθιόπουλο στην Κολονία και ήξερε τι ακριβώς γινόταν με τη χούντα. Είδα έναν άνθρωπο πανέξυπνο, πολύ μορφωμένο, με μυαλό τόσο αναλυτικό, όσο και συνθετικό, και μια μνήμη φοβερή. Είχε πολλά προσόντα».

  • Αλλά δεν έπεισε σε τίποτα. Φαίνεται, όμως, ότι έπεισε εσάς. Πώς έγινε και, πήγατε μαζί του;

«Είχε προηγηθεί το σκάνδαλο Κοσκωτά, που δεν ήταν μόνο ένα σκάνδαλο οικονομικό, ήταν και σκάνδαλο Τύπου και μην ξεχνάς ότι τα πρώτα πυρά εναντίον του Παπανδρέου ξεκίνησαν από εφημερίδες που τον υποστήριζαν, όπως η δική σας. Ο Ανδρέας ήταν ένας άνθρωπος εγωκεντρικός και τα πρότυπά του ποια ήταν; Ο Καντάφι, ο Ασαντ, ο Σαντάμ Χουσέιν. Λοιπόν, ο Ανδρέας συνέλαβε αυτή τη μονοκρατορία με πολιτικά και εκλαϊκευτικά μέσα. Μολονότι είχε το μονοπώλιο της ΕΡΤ, τον ενοχλούσε ότι υπήρχαν δικές του εφημερίδες που του έκαναν κριτική. Δεν το ήθελε αυτό, ήθελε ένα είδος πολιτισμένης δικτατορίας -γι’ αυτό κι εγώ ξεσηκώθηκα».

  • Και βρεθήκατε με τον Μητσοτάκη.

«Είχε προηγηθεί η συμφιλίωση αριστεράς-δεξιάς με τις κυβερνήσεις Τζαννετάκη και Ζολώτα, η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου, μ’ εμένα απ’ έξω. Κι εκεί, το 1989, όταν ο Μητσοτάκης διεκδικούσε την πρωθυπουργία, αποφάσισα να τον ενισχύσω. Και τότε μου είπε ότι πρέπει να μπω στο υπουργικό συμβούλιο. Του είπα ότι αυτό είναι αδύνατο, αυτό τον καιρό γράφω μια όπερα, δουλεύω 18 ώρες το εικοσιτετράωρο, τι να πάω να κάνω; Γραφειοκρατία;»

Υπουργός άνευ… τίποτα

  • Τελικά, όμως, ενδώσατε.

«Τελικά, μου λέει, “το βρήκα. Θα έχεις μια θέση επιτελική, θα γίνεις υπουργός Επικρατείας. Θα γίνει μια επιτροπή όπου θα είναι οι υπουργοί Πολιτισμού και Παιδείας και εγώ, αλλά εσύ θα έχεις τον πρώτο λόγο σε θέματα πολιτισμού και παιδείας” -και με έπεισε. Θα ήταν, πρόσθεσε, μια θέση τιμητική, αμέσως μετά τον πρωθυπουργό. Αν θυμάσαι, η κυβέρνηση εκείνη άργησε να συγκροτηθεί. Κάποια στιγμή με παίρνει νύχτα στο τηλέφωνο και μου λέει, “αύριο ορκιζόμαστε”. Πήγα εκεί μπροστά και περίμενα. Κι έρχεται η στιγμή να υπογράψουμε. Πρώτος ο Μητσοτάκης -λέω θα’ μαι αμέσως μετά. Αλλά ήταν άλλοι, όλοι οι άλλοι, και στο τέλος “κύριε Θεοδωράκη, η σειρά σας”, μου λέει ο γραμματέας. “Τι γίνεται;”, ρωτάω τον Μητσοτάκη. “Εγινε κάποιο λάθος”, μου λέει. “Σε μία βδομάδα θα τακτοποιηθεί”. Η βδομάδα κράτησε ένα χρόνο!».

  • Ωσπου παραιτηθήκατε. Τελικά, ο Μητσοτάκης σας ενέπαιξε;

«Δεν με ενέπαιξε, γιατί όχι μόνο ήθελε να μείνω και να γίνει αυτό που μου υποσχέθηκε, αλλά και να στελεχώσει τη Ν.Δ. με νομάρχες, γενικούς γραμματείς, ακόμα και υπουργούς από την αριστερά. Αλλά οι δυνάμεις οι αντίθετες ήταν μεγάλες, δεν μπορούσε να το κάνει».

  • Οταν μπήκε στην κουβέντα ο Μητσοτάκης, είπατε ότι η συμμετοχή σας στην κυβέρνησή του ήταν η κορύφωση των παθών σας -αυτά που είπατε εννοούσατε;

«Εννοούσα ότι η αριστερά και το ΠΑΣΟΚ, βλέποντας το θέμα πολιτικά, αλλά και συναισθηματικά, θεώρησαν τη συμμετοχή μου στην κυβέρνηση Μητσοτάκη ως προδοσία, κι αυτό είχε ως συνέπεια μια συμπεριφορά απέναντί μου ανελέητη. Οι περισσότεροι φίλοι μου χάθηκαν, τα έντυπα της αριστεράς με αντιμετώπιζαν με υποτίμηση, σαρκασμό και ειρωνεία. Από την άλλη μεριά οι δεξιοί, που με είχαν για αρχικομμουνιστή, δεν μπορούσαν να χωνέψουν ότι είμαι μαζί τους. Και βρέθηκα στο απόλυτο κενό, σ’ ένα ψυχολογικό χάος, που δεν το είχα μόνο εγώ, αλλά και η οικογένειά μου. Ηταν μια πολύ τραγική εμπειρία».

  • Παλιότερα, με το «Καραμανλής ή τανκς» είχατε εμφανιστεί ως υπερασπιστής του Καραμανλή. Αργότερα δείξατε μια συμπάθεια στον Ανδρέα Παπανδρέου. Θα μπορούσατε να εκδηλώσατε ανάλογα αισθήματα για τους δύο συνεπώνυμους διαδόχους τους;

«Βρίσκω και στους δύο αυτούς νέους καλά στοιχεία. Και οι δύο έχουν ένα προτέρημα, που είναι η μετριοπάθεια -σημαντικό για έναν πολιτικό σήμερα. Είναι νωρίς, όμως, να κρίνω τα μεγέθη. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Ανδρέας Παπανδρέου είναι ιστορικά επιβεβαιωμένοι, αυτοί οι δύο κρίνονται τώρα».

  • Πώς εκτιμάτε τα γεγονότα του περασμένου Δεκεμβρίου;

«Βρίσκω ότι δεν ήταν μια κοινωνική εξέγερση με συγκεκριμένα αιτήματα. Εκφραζε μια δικαιολογημένη δυσφορία, μια απαισιοδοξία και μια ανασφάλεια -όλα αυτά συγκροτούν μια μαζική ψυχολογία, αλλά για να μετατραπεί σε μαζική εξέγερση χρειάζεται να υπάρχει κάποια ιδεολογία, κάποιος στόχος, κάποιο κόμμα- αυθόρμητα, έχει πει και ο Λένιν, δεν γίνονται αυτά. Γεννήθηκε αυθόρμητα, εντάθηκε με το θάνατο του παιδιού και ξεθύμανε. Τώρα οι μορφές που πήρε με τα σπασίματα και τις βιαιοπραγίες, αυτά τα θεωρώ ύποπτα γιατί δεν συνηθίζουνε οι Ελληνες να τα κάνουν. Κάποιοι θέλουν να περάσει στο εξωτερικό μια εικόνα τελείως παραμορφωμένη. Δεν μπορώ, δηλαδή, να καταλάβω από πού ξεκινούν αυτοί οι κουκουλοφόροι, οι ένοπλοι, οι επαναστάτες, οι γιάφκες που ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια».

  • Και για τις καταλήψεις και το πανεπιστημιακό άσυλο;

«Το άσυλο, για το οποίο τόσο πολύ έχει αγωνιστεί η γενιά η δική μας – να μπορούν οι φοιτητές να εκφράζονται ελεύθερα, χωρίς παρεμβάσεις της πολιτείας και των κατασταλτικών αρχών, έχει καταλυθεί από μειοψηφίες με ακραίες πολιτικές θέσεις, που εκτός του ότι καταστρέφουν, καταπιέζουν τους άλλους και νομίζω καταστρέφουν τη μόρφωση, κι αυτό το θεωρώ επίσης ύποπτο. Το άσυλο πρέπει να ξαναβρεί το σωστό του προορισμό».

  • Είναι και οι καταλήψεις στα σχολεία.

«Θεωρώ ότι η δημόσια εκπαίδευση, που είναι η μόνη που έχει απομείνει στα μεσαία και στα λαϊκά στρώματα, ώστε να μπουν στην αγορά και ν’ αντιμετωπίσουν από θέση ισχύος τα παιδιά των ανωτέρων τάξεων που σπουδάζουν στο εξωτερικό, θα ‘πρεπε, αφού τα ποσά για την παιδεία είναι απαράδεκτα, να προστατεύεται κυρίως από τους καθηγητές, τους γονείς και τους μαθητές. Θα ‘λεγα, αν ήταν στο χέρι μου, στους γονείς να πηγαίνουν κάθε τόσο στα σχολεία και να τα φροντίζουν, σα να είναι το σπίτι τους».

  • Και κάτι για τον ελεύθερο χρόνο σας: Σε συνέντευξή της, παλιότερα στο «Εψιλον», η κόρη σας η Μαργαρίτα έλεγε ότι βλέπετε ανελλιπώς τη «Λάμψη».

«Την έβλεπα στο Βραχάτι. Ετυχε να παίζεται την εποχή που έγραφα τις όπερές μου. Αυτό σήμαινε ότι σηκωνόμουν στις έξι το πρωί και δούλευα 14 ώρες, οπότε σε κάποιο διάλειμμα έπρεπε το μυαλό μου να φύγει από τη μουσική, γιατί ήταν πολύ κουραστικό, και τότε αναζητούσα κάτι που θα μου αποσπούσε την προσοχή, και ήταν η “Λάμψη” ή κάποια ταινία, αλλά και πάλι μετά βίας έβγαζα το κεφάλι μου από τη μουσική».

  • Σε μια άλλη συνέντευξη είχε πει ότι δεν θα είχε αντίρρηση η ορχήστρα που φέρει το όνομά σας να έπαιζε τραγούδια σας στην εκπομπή της Πάνια.

«Κατανοώ τη Μαργαρίτα, και αναλογιζόμενος τα όσα έχει ζήσει, έχει κάθε λόγο να μιλάει έτσι προκλητικά».

Ζητούνται τραγουδιστές

  • Πιστεύετε ότι τα τραγούδια σας είναι δυνατό να περάσουν από καλλιτέχνες και σ’ έναν κόσμο που δεν έχει καμιά ιδεολογική και αισθητική σχέση μ’ αυτά;

«Το πρόβλημα το δικό μου ήταν να βρω καλές φωνές, και μην ξεχνάς ότι τον Μπιθικώτση τον πήρα από τον “Κήπο του Αλλάχ”, και τα ελληνικά του δεν τα καταλάβαινα γιατί ήταν πολύ αργκό. Ο Καζαντζίδης ήταν, επίσης, είδωλο ενός κόσμου που τα έσπαζε. Είδα τη φωνή τους».

  • Δεν είναι το ίδιο.

«Το ίδιο είναι. Δεν έγραψα τα τραγούδια μου για να τραγουδηθούν από έναν μόνο τραγουδιστή. Αυτό που μ’ ενδιαφέρει είναι να ειπωθούν καλά. Κι ενώ έχω πολλούς τραγουδιστές του λυρικού μου έργου, έχω πολύ λίγους του λαϊκού. Πρόσφατα βρήκα τη Γλυκερία κι έκανα μαζί της τραγούδια, όπως και με τον Πασχάλη Τερζή, με τον οποίο θα ήθελα να κάνω έναν ολόκληρο δίσκο, γιατί τον θεωρώ σπουδαίο λαϊκό τραγουδιστή. Είναι κάποιοι που με θεωρούν και με θέλουν μουσείο. Εγώ δεν είμαι μουσείο. Θέλω ανθρώπους ζωντανούς που να ‘χουν απήχηση στον κόσμο.

  • Τελειώνοντας, αν σας ρωτούσα αν κάνατε πράγματα για τα οποία έχετε μετανιώσει;

«Για καίριες επιλογές δεν έχω μετανιώσει, γιατί τις έκανα με καθαρό μυαλό και συνείδηση, και νομίζω ότι δικαιώθηκα από την ιστορία».

  • Μια ευχή για τον εαυτό σας;

«Καλό και ήσυχο τέλος».

  • Και για τον τόπο;

«Καλή και ανήσυχη αρχή -για ένα νέο ξεκίνημα». *

Λούκα Κατσέλη: «Θα σπάσουμε τα κυκλώματα»

«Θα σπάσουμε τα κυκλώματα»

Αυστηρό έλεγχο στη χρηματοδότηση δημόσιων οργανισμών (π.χ. νοσοκομείων) και ΟΤΑ προαναγγέλλει η υπεύθυνη Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ Λούκα Κατσέλη, μιλώντας για κυκλώματα που πρέπει να σπάσουν. Απαντώντας στην ερώτηση «πού θα βρείτε τα λεφτά;», υπόσχεται περιορισμό της σπατάλης του Δημοσίου και φορολόγηση των μεγάλων εισοδημάτων, της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, των συναλλαγών με offshore εταιρίες και της εκκλησιαστικής περιουσίας που αξιοποιείται εμπορικά.

  • Ασκείτε έντονη κριτική στην κυβέρνηση για τα μέτρα στην οικονομία, εν μέσω κρίσης. Ποια μέτρα δεν θα λαμβάνατε εσείς, αν είχατε την ευθύνη της ελληνικής οικονομίας;

Δεν θα αφήναμε για πέντε χρόνια να εξαντληθούν τα αναπτυξιακά αποθέματα της ελληνικής οικονομίας. Δεν θα επιτρέπαμε το όργιο σπατάλης και κακοδιαχείρισης στα δημόσια οικονομικά.

Δεν θα αφήναμε την αγορά ανεξέλεγκτη και την ακρίβεια να θερίζει. Δεν θα επιτρέπαμε τα μεσαία και χαμηλά κοινωνικά στρώματα να φθάσουν στο σημερινό οικονομικό αδιέξοδο. Επομένως, δεν θα είχαμε αφήσει την πραγματική οικονομία αθωράκιστη εν μέσω μιας σφοδρής οικονομικής κρίσης.

Οσον αφορά στη διαχείριση της κρίσης, δεν θα δίναμε λευκή επιταγή αξίας 28 δισ. ευρώ προς τις τράπεζες, αλλά θα εξασφαλίζαμε μέσω Ειδικού Ταμείου Αναχρηματοδότησης και αναμορφωμένου ΤΕΜΠΜΕ ότι η ρευστότητα θα διοχετευόταν στις επιχειρήσεις που την έχουν πραγματικά ανάγκη.

Δεν θα παγώναμε μισθούς και συντάξεις ούτε θα επιβάλλαμε έκτακτες εισφορές σε εργαζόμενους. Αντίθετα, θα υλοποιούσαμε τη δέσμη μέτρων που έχουμε καταθέσει από το Φεβρουάριο στη Βουλή, για στήριξη της πραγματικής οικονομίας και δημοσιονομική εξυγίανση.

  • Ο κ. Βενιζέλος, την περασμένη Κυριακή, είπε ότι μία κυβέρνηση μόνη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την κρίση. Συμφωνείτε;

Συμφωνώ απολύτως με τη διαπίστωση ότι για την αντιμετώπιση και την υπέρβαση της οικονομικής κρίσης απαιτούνται ευρύτερες κοινωνικές συναινέσεις και συνεργασίες. Από την κοινή όμως αυτή διαπίστωση μέχρι την υιοθέτηση της λογικής της κυβέρνησης της Ν.Δ., ότι συναίνεση σημαίνει εφαρμογή ενός «προγράμματος λιτότητας», όπου το λογαριασμό τον πληρώνει ο πιο αδύνατος, μας χωρίζει πολύς δρόμος.

  • Η κυβέρνηση σας κατηγορεί ότι το πρόγραμμά σας ενέχει νέους φόρους. Τι απαντάτε;

Νέους φόρους, και μάλιστα στα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, επιβάλλει συνεχώς, από το 2004 και μετά, η Νέα Δημοκρατία. Για να αναπληρώσει έσοδα που χάθηκαν από τη μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες των φορολογικών συντελεστών προς όφελος μεγάλων επιχειρήσεων και τραπεζών, την κατάργηση του φόρου μεγάλης ακίνητης περιουσίας και την προώθηση πλήθους φοροαπαλλαγών και χαριστικών ρυθμίσεων προς όφελος ολίγων και εκλεκτών. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη: Οσοι έχουν μεγαλύτερη φοροδοτική ικανότητα πρέπει να επωμίζονται αναλογικά μεγαλύτερα βάρη, γι’ αυτό θα υιοθετήσουμε μια ενιαία τιμαριθμοποιημένη φορολογική κλίμακα για όλα τα εισοδήματα, ανεξαρτήτως πηγής προέλευσης, με προοδευτικούς φορολογικούς συντελεστές. Για τον ίδιο λόγο υιοθετούμε την κατάργηση του ΕΤΑΚ και τη φορολόγηση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, από την οποία δεν εξαιρείται κανένας, ούτε η εκκλησιαστική περιουσία που αξιοποιείται εμπορικά.

  • Πού θα βρείτε τότε εσείς πόρους;

Το πρόγραμμά μας είναι πλήρως κοστολογημένο. Πόροι θα προέλθουν από τον περιορισμό της σπατάλης στο δημόσιο τομέα, τη στοχευμένη ανακατανομή των δημοσίων δαπανών, την αποτελεσματική φορολόγηση των μεγάλων εισοδημάτων και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, τη φορολόγηση των συναλλαγών με εξωχώριες εταιρίες και την κατάργηση όλων των χαριστικών φοροαπαλλαγών και ρυθμίσεων και την ενεργοποίηση των κοινοτικών πόρων. Μεσοπρόθεσμα, από το «μέρισμα ανάπτυξης» που θα προκύψει από την εφαρμογή της συνολικής δέσμης μέτρων για τη στήριξη και αναθέρμανση της οικονομίας.

  • Ο περιορισμός της σπατάλης ακούγεται σαν ευχολόγιο…

Μπορεί, αλλά δεν είναι. Ενα μόνο παράδειγμα αρκεί: Στη Γερμανία ένα στεντ για αγγειοπλαστική επέμβαση καρδιάς πωλείται 800-1.000€. Στην Ελλάδα η τιμή υπερβαίνει τα 4.500€! Το κόστος αυτό το πληρώνουν τα ασφαλιστικά ταμεία και οι Ελληνες φορολογούμενοι. Υπάρχουν κυκλώματα που πρέπει να σπάσουν. Γι’ αυτό προτείνουμε μεταξύ άλλων:
– Χρηματοδότηση βάσει «Προϋπολογισμού Προγραμμάτων» σε κάθε υπουργείο, δημόσιο οργανισμό και ΟΤΑ, με ξεκάθαρη αποτίμηση μετρήσιμων στόχων και ποσοτικών και ποιοτικών αποτελεσμάτων.
– Εισαγωγή σύγχρονου ελεγκτικού συστήματος, με υπηρεσίες εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου και εφαρμογή διπλογραφικού συστήματος παντού.
– Καθιέρωση διαφανών και ξεκάθαρων διαδικασιών για τις προμήθειες του Δημοσίου.
– Ριζική αλλαγή και αναδιοργάνωση της φορολογικής διοίκησης και του συστήματος ελέγχων.
– Κωδικοποίηση και απλούστευση της φορολογικής νομοθεσίας, με σταδιακή κατάργηση του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων και μείωση στο ελάχιστο όλων των γραφειοκρατικών διαδικασιών στη συμπλήρωση και υποβολή δηλώσεων και στην πληρωμή φόρων, τελών και δασμών.

  • Σας προβληματίζει, ως κομματικό επιτελείο πλέον και όχι μόνο προσωπικά, πως σε όλες τις δημοσκοπήσεις ο βαθμός εμπιστοσύνης στο ΠΑΣΟΚ είναι χαμηλός;

Δυστυχώς τα όσα συνέβησαν στην πολιτική ζωή του τόπου επί κυβερνήσεως Ν.Δ. με τα σκάνδαλα, την απαξίωση του πολιτικού ήθους και την αδιαφανή και αναποτελεσματική λειτουργία των θεσμών, έχουν κλονίσει την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος στο σύνολό του. Οι πολίτες ολοένα και περισσότερο στρέφονται προς το ΠΑΣΟΚ επιζητώντας μια εναλλακτική, σοβαρή και υπεύθυνη διακυβέρνηση της χώρας. Καθώς οι θέσεις και οι προτάσεις μας γίνονται ευρύτερα γνωστές, ο βαθμός εμπιστοσύνης των πολιτών προς το ΠΑΣΟΚ βελτιώνεται δραματικά. Με τον ίδιο όμως ρυθμό αυξάνονται οι προσδοκίες και οι απαιτήσεις για συνέπεια λόγων και έργων, προσεκτική επιλογή στελεχών και χρηστή διοίκηση, ώστε να υλοποιηθεί με συνέπεια το πρόγραμμά μας για βιώσιμη ανάπτυξη, με κοινωνική συνοχή και αποκατάσταση της λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών.

  • Δίδυμες εκλογές βλέπετε και ποιος είναι ο πραγματικός πήχυς των ευρωεκλογών για εσάς; Μία νίκη, για παράδειγμα, του ΠΑΣΟΚ με λιγότερο από τρεις μονάδες κλονίζει την κυβέρνηση και τον κ. Καραμανλή, όπως και δημοσίως το ΠΑΣΟΚ έχει πει ότι επιδιώκει;

Το αν θα υπάρξουν δίδυμες εκλογές το γνωρίζει μόνο ο κ. Καραμανλής. Αυτό όμως το οποίο μπορώ να σας πω με σιγουριά είναι ότι η οικονομία δεν αντέχει άλλο το κόστος της αποσπασματικής, πελατειακής και αναποτελεσματικής κυβερνητικής πολιτικής. Η εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ στις ευρωεκλογές πρέπει να δώσει ένα ηχηρό, διπλό μήνυμα: Για μεν την Ευρώπη, ότι απαιτείται μια εναλλακτική, προοδευτική, ευρωπαϊκή πολιτική για την προώθηση της ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής. Για δε την Ελλάδα, ότι υπάρχει εναλλακτική διέξοδος από το αδιέξοδο στο οποίο έχει οδηγήσει τη χώρα η κυβέρνηση της Ν.Δ.

  • Του Γιάννη Καμπουράκη, Ελεύθερος Τύπος, Σάββατο, 18.04.09

Κώστας Μαρκόπουλος: «Να μην πάμε σε εκλογές με τραυματίες»

«Να μην πάμε σε εκλογές με τραυματίες»

Κατηγορηματικά αποκλείει τις δίδυμες εκλογές στις 7 Ιουνίου ο κ. Κώστας Μαρκόπουλος, χαρακτηρίζοντας αυτό το ενδεχόμενο εν μέσω κρίσης «πανευρωπαϊκή πρωτοτυπία». Ο υπουργός Τουριστικής Ανάπτυξης θεωρεί ότι οι ευρωεκλογές θα είναι ντέρμπι και δεν θα προκαλέσουν εσωκομματικό πρόβλημα στη Ν.Δ. Τάσσεται όμως εμμέσως πλην σαφώς εναντίον της συμμετοχής στα ψηφοδέλτια όσων έχουν εμπλακεί σε σκάνδαλα, λέγοντας ότι δεν πας στον πόλεμο με τραυματισμένους στρατιώτες. Και σχολιάζοντας την άποψη του κ. Ρουσόπουλου, ότι χωρίς τον κ. Κ. Καραμανλή η Ν.Δ. θα συρρικνωθεί, κάνει λόγο για «ευφυολογήματα όσων άντλησαν δύναμη από τον ίδιο τον Καραμανλή, χωρίς προσωπικό στίγμα στο χώρο της Κεντροδεξιάς…».

  • Κύριε υπουργέ, είστε αισιόδοξος για τις αντοχές του τουρισμού, όμως οι εκπρόσωποι των φορέων τα βλέπουν μαύρα. Πόσο μεγάλη υπολογίζετε ότι θα είναι τελικά η μείωση των αφίξεων;

Δεν συμμερίζομαι σε καμία περίπτωση και τις καταστροφικές προοπτικές που ορισμένοι επιθυμούν να παρουσιάσουν. Στην Ελλάδα του 2009 θα συμβεί ό,τι και σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Η παγκόσμια τουριστική κίνηση θα είναι μειωμένη. Το 40% πτώσης των «καταστροφολόγων» του Ιανουαρίου, έγινε 20% στο τέλος Μαρτίου. Ο υπουργός Τουρισμού δεν κάνει καμία πρόβλεψη. Ισως… γιατί γνωρίζει καλύτερα και περισσότερα απ’ όλους.

  • Υπάρχει ένα ζήτημα ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, καθώς οι τιμές στη χώρα μας εμφανίζουν πολύ μικρότερη μείωση από εκείνες άλλων χωρών. Πού την αποδίδετε; Θα υπάρξει μείωση του ΦΠΑ για τουριστικές επιχειρήσεις;

Περιμένουμε με ενδιαφέρον την κεφαλαιοποίηση σε τιμές όλων των μέτρων που έχουν ληφθεί. Δηλαδή η μείωση των εμμέσων φόρων (τέλος παρεπιδημούντων, ΕΤΑΚ, μηδενισμός των τελών στα περιφερειακά αεροδρόμια), η αύξηση των επιδοματικών πολιτικών από το κράτος (επιδότηση εργασίας για 2 μήνες στα ξενοδοχεία, ΤΕΜΠΜΕ, αναπτυξιακός νόμος). Ολα αυτά στοχεύουν στη μείωση των τιμών, η οποία έγινε μεγαλοπρεπώς για τους ξένους tour operators, αλλά είναι ακόμα δειλή για τον εσωτερικό τουρισμό. Αν αυτά δεν αποδώσουν, τότε πώς η μείωση κατά 2% ή 3% του ΦΠΑ θα ρίξει τις τιμές και θα αυξήσει τον τουριστικό τζίρο; Με τι όπλα ο υπουργός Τουριστικής Ανάπτυξης καλείται να πιέσει τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας για μείωση του ΦΠΑ, δηλαδή των εσόδων του κράτους;

  • Λόγω της ισχνής πλειοψηφίας της Ν.Δ. υπάρχει μια έντονη ρευστότητα στο πολιτικό σκηνικό, όπου κυριαρχεί η εκλογολογία. Αυτό επηρεάζει τον τουρισμό μας;

Ασφαλώς, όχι. Η εκλογολογία δεν κάνει κακό στον τουρισμό. Η εκλογολογία διαλύει την κοινωνική συνοχή και αποπροσανατολίζει τα κόμματα. Ο στόχος τώρα είναι η διαχείριση της κρίσης. Δεν είναι η πολιτική αυταρέσκεια για τη Νέα Δημοκρατία. Δεν είναι η εξουσιολαγνεία του ΠΑΣΟΚ. Στόχος τώρα είναι η στήριξη του Καραμανλή για το εθνικό του χρέος.

  • Η Ελλάδα είχε πάντοτε τη φήμη ενός ασφαλούς προορισμού. Αυτή η εικόνα έχει πληγεί από τα γεγονότα του Δεκεμβρίου. Πιστεύετε ότι έβλαψαν τον τουρισμό μας; Θα έπρεπε να είχαν γίνει κάποια πράγματα διαφορετικά;

Ο Δεκέμβριος ευθύνεται για τη μεγάλη πτώση του τουρισμού τον Ιανουάριο. Ωστόσο, τίποτε διαφορετικό δεν θα μπορούσε να γίνει. Ας δεχθούμε με ανακούφιση ότι θυσιάσαμε ελάχιστο ποσοστό από την εικόνα της χώρας για να μη χάσουμε ζωές… Χειρότερα πράγματα είχαν συμβεί στο Παρίσι… Το πληρώσαμε, όμως το ξεπεράσαμε. Το Μάρτιο, η Ελλάδα ήταν η μεγάλη κερδισμένη μεταξύ των χωρών της Μεσογείου. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο, έκανε το μεγαλύτερο άλμα.

  • Πολλοί συνάδελφοί σας εξέφρασαν την άποψη ότι ο κ. Παυλίδης θα έπρεπε να παραιτηθεί. Συμφωνείτε; Και αν ναι, σας ενόχλησαν όσα είπε στη Βουλή, στη συζήτηση για τη σύσταση Προανακριτικής;

Καθένας που αισθάνεται αθώος δικαιούται να υπερασπιστεί τον εαυτό του και να πει περίπου ό,τι νομίζει. Ο κ. Παυλίδης επέλεξε να μην παραιτηθεί. Ανέλαβε μεγάλη ευθύνη απέναντι στην παράταξη…

  • Σε περίπτωση που θα παραπεμφθεί τελικά ο κ. Παυλίδης, μπορεί να βασίζεται η κυβερνητική πλειοψηφία σε έναν υπόλογο; Και αν όχι, σημαίνει αυτό εκλογές;

Υπόλογος δεν σημαίνει ένοχος. Σας θυμίζω ότι το 1989 ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν υπόλογος το πρωί στο Ειδικό Δικαστήριο και το βράδυ επικεφαλής των κομματικών οργάνων της Χαριλάου Τρικούπη. Μερικές φορές η Ιστορία είναι πολύ πικρή.

  • Τις τελευταίες μέρες αναζωπυρώθηκε η συζήτηση στη Ν.Δ. να απομακρυνθούν από τα ψηφοδέλτια όσοι «έβλαψαν την παράταξη». Εσείς τι λέτε;

Δεν είμαστε μπροστά σε εκλογές. Εκλογές σημαίνει «πόλεμος» εξουσίας. Πάνε στον πόλεμο με τραυματισμένους στρατιώτες στην πρώτη γραμμή; Ασφαλώς όχι.

  • Βλέπετε πιθανό να γίνουν δίδυμες εκλογές τον Ιούνιο. Και αν γίνουν μόνο ευρωεκλογές, πού βάζετε τον πήχη ώστε να μην υπάρξει εσωκομματικό πρόβλημα;

Δίδυμες εκλογές αποκλείονται. Θα ήταν πανευρωπαϊκή πρωτοτυπία να κάνουμε εκλογές εν μέσω κρίσης. Οι πολίτες δεν θέλουν εκλογές. Θέλουν τολμηρή πολιτική διαχείριση. Η κυβέρνηση λειτουργεί πολιτικά. Το ΠΑΣΟΚ πελαγοδρομεί σε σκανδαλοθηρικές αναζητήσεις. Γι’ αυτό πιστεύω ότι οι ευρωεκλογές είναι ντέρμπι και δεν θα δημιουργήσουν κανένα εσωκομματικό πρόβλημα.

  • Θεωρείτε ότι όσα διέρρευσαν περί κούρασης του πρωθυπουργού έβλαψαν την παράταξη; Συμμερίζεστε την άποψη ότι έχουν γίνει πολλά επικοινωνιακά λάθη; Υπάρχουν ευθύνες;

Η Νέα Δημοκρατία χρειάζεται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση γι’ αυτά που κάνει, γι’ αυτά που σχεδιάζει. Η Νέα Δημοκρατία ακόμα και σήμερα, στην πιο δύσκολη συγκυρία, δεν πιέζεται από το ΠΑΣΟΚ. Καταπιέζεται από προσωπικές συμπεριφορές κι απ’ τον κακό της εαυτό.

  • Αν αποχωρήσει ο κ. Καραμανλής, υπάρχει θέμα συρρίκνωσης, όπως είχε πει ο κ. Ρουσόπουλος. Και υπάρχει στέλεχος που θα μπορούσε να κρατήσει τη Ν.Δ. ενωμένη;

Πολλές υποθετικές ερωτήσεις χωρίς αντικείμενο. Ο Καραμανλής ξεπερνάει στις δημοσκοπήσεις τις εκλογικές επιδόσεις της Νέας Δημοκρατίας. Είναι πρώτος σταθερά. Διεμβολίζει απόλυτα τον, πέραν της Νέας Δημοκρατίας, χώρο και δεν γνωρίζω κανέναν στη Ν.Δ. με τέτοιες επιδόσεις. Ολα τα υπόλοιπα είναι ευφυολογήματα όσων άντλησαν δύναμη από τον ίδιο τον Καραμανλή, χωρίς προσωπικό στίγμα στο χώρο της Κεντροδεξιάς…

  • Του Παναγή Γαλιατσάτου, Ελεύθερος Τύπος, Σάββατο, 18.04.09

ΝΟΑΜ ΤΣΟΜΣΚΙ: «Το ΔΝΤ είναι κάτι σαν τμήμα του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ»

  • «Αν μπορούμε να δούμε πέραν της ρητορικής διαφοράς, η εξωτερική πολιτική του Μπαράκ Ομπάμα δεν διαφέρει απ’ αυτήν του Μπους»

Ο ομότιμος καθηγητής του ΜΙΤ και ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές της εποχής μας μιλάει στην «Κ.Ε.»: Για την πρόσφατη σύνοδο της G20 και το ΔΝΤ, για τον Μπαράκ Ομπάμα και την εξωτερική πολιτική του και ειδικότερα για τις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας. Επίσης για την πιθανότητα καταδίκης από το αμερικανικό Κογκρέσο της γενοκτονίας των Αρμενίων, αλλά και για την στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν.

*Πώς αξιολογείτε την έκβαση της συνόδου κορυφής της ομάδας των «20» που έγινε πρόσφατα στο Λονδίνο;

-Λίγο πριν από αυτές τις συνεδριάσεις η «Financial Times» έγραψαν ότι ένας σημαντικός στόχος των συμμετεχόντων θα ήταν να δώσουν την εντύπωση ότι υπάρχει ομοφωνία ανάμεσά τους προκειμένου να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη στις παγκόσμιες αγορές και τους επενδυτές. Δημιούργησαν αυτή την εντύπωση, αλλά αμφιβάλλω αν πέτυχαν πραγματικά. Σχεδόν κάθε πρόταση χαρακτηρίστηκε «εθελοντική» -που σημαίνει ότι οι συμμετέχοντες δεν κατάφεραν να υπερπηδήσουν τις διαφορές τους. Σ’ αυτό που ουσιαστικά συμφώνησαν ήταν στη χορήγηση άνω του ενός τρισ. δολαρίων στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, με το ήμισυ της χρηματοδότησης να ρέει προς τις πλούσιες χώρες της «ομάδας των 7». Ούτε εδώ προέκυψε, λοιπόν, κάτι το διαφορετικό από το αναμενόμενο: Το ΔΝΤ είναι λίγο πολύ μέρος του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, αν και ο γενικός διευθυντής του είναι Ευρωπαίος. Στο παρελθόν ο ρόλος του ήταν καταστροφικός. Υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι τώρα θα αλλάξει;

* Τι μας λέει η αποτυχία συναίνεσης για την κατάσταση της πολιτικής ισχύος στην εποχή της παγκοσμιοποίησης;

-Η σημερινή κρίση είναι η μεγαλύτερη που έχουμε δει από τη Μεγάλη Υφεση του ’30, γι’ αυτό δεν πρέπει να εκπλήσσει η αποτυχία συναίνεσης στη σύνοδο κορυφής των «20». Ακόμη και μέσα στις ίδιες τις ΗΠΑ η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Ομπάμα επικρίνεται αυστηρά από σημαντικούς ειδήμονες, ανάμεσα στους οποίους είναι η Elizabeth Warren, καθηγήτρια Νομικής στο Χάρβαρντ, που διορίστηκε επικεφαλής ομάδας του Κογκρέσου για τον έλεγχο του προγράμματος αντιμετώπισης των λεγόμενων τοξικών τίτλων. Ο Simon Johnson, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος για το ΔΝΤ, αλλά και άλλες εξέχουσες προσωπικότητες είναι επίσης επιφυλακτικές. Δεν υπάρχει γενική συναίνεση. Στην Ευρώπη, οι συνθήκες είναι κάπως διαφορετικές, επειδή οι παροχές του κράτους πρόνοιας καλύπτουν ένα μέρος των αναγκών που στοχεύει να καλύψει το πακέτο στήριξης του Ομπάμα. Αν κοιτάξουμε πέρα από τη Δύση, οι ανησυχίες εκεί είναι επίσης αρκετά διαφορετικές.

* Στην Πράγα, ο Ομπάμα επανέλαβε τη στήριξη των ΗΠΑ για ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε.

-Ο Ομπάμα επανέλαβε τη θέση των ΗΠΑ, που ισχύει εδώ και πολλά χρόνια. Οι ΗΠΑ ανέκαθεν ανησυχούσαν ότι η Ευρώπη, καθοδηγούμενη από τη Γαλλία και τη Γερμανία, θα κινηθεί προς έναν ανεξάρτητο δρόμο στις διεθνείς υποθέσεις, εφαρμόζοντας ίσως μια «γκολικού» χαρακτήρα πολιτική. Η Ουάσιγκτον έχει επιδιώξει να μετριάσει τη δύναμη της Γαλλίας και της Γερμανίας φέρνοντας στους κόλπους της Ε.Ε. χώρες πιο δεκτικές στις αμερικανικές πιέσεις. Η Τουρκία υποτίθεται ότι είναι μία απ’ αυτές, παρά την πρόσφατη σύγκρουση που προκάλεσε η απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να ακολουθήσει τις επιθυμίες του 95% του πληθυσμού της και να αποφύγει τη συμμετοχή στην αμερικανική εισβολή του Ιράκ -μια κίνηση που προκάλεσε θυμό στην Ουάσιγκτον.

* Η Τουρκία αντιτάχθηκε στην εισβολή στο Ιράκ, αλλά τώρα δείχνει κάτι περισσότερο από πρόθυμη για συνεργασία με την Ουάσιγκτον, προσδοκώντας διπλωματικό και ίσως στρατιωτικό ρόλο στην περιοχή. Σε τι στόχευε η επίσκεψη του Ομπάμα;

-Ο Ομπάμα θέλει, φυσικά, να ξεπεράσει τις διαφορές με έναν σύμμαχο που οι ΗΠΑ έχουν σε ιδιαίτερη εκτίμηση εξαιτίας του στρατηγικού ρόλου που κατέχει στη Μέση Ανατολή. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αναπτύξουν εκεί ένα νέο σύστημα ελέγχου για τη διασφάλιση των πηγών ενέργειας και η Τουρκία είναι στις προτιμήσεις των ΗΠΑ. Ισως αξίζει να θυμόμαστε ότι έως την πτώση της δικτατορίας ακόμη και η Ελλάδα εθεωρείτο από το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ τμήμα της Εγγύς Ανατολής και όχι της Ευρώπης. Αλλωστε, τα ουσιαστικά κίνητρα της αμερικανικής επέμβασης στον εμφύλιο πόλεμο στο τέλος της δεκαετίας του ’40 είχαν να κάνουν με την ανησυχία της Ουάσιγκτον για τον έλεγχο και τη διανομή του εφοδιασμού ενέργειας στη Μεσόγειο. Η Τουρκία παίζει τώρα σημαντικό ρόλο ως πιστός συνεργάτης των ΗΠΑ και είναι μια σημαντική στρατιωτική βάση στην περιφέρεια της πετρελαιοπαραγωγού περιοχής. Και επίσης ένας στενός σύμμαχος του Ισραήλ από το 1958. Η επίσκεψη του Ομπάμα επαναβεβαιώνει το ρόλο της και την ιδιαίτερη σχέση της με τις ΗΠΑ.

* Η κοινή γνώμη στην Τουρκία ήταν ανέκαθεν ενάντια στους ιμπεριαλιστικούς στόχους των ΗΠΑ. Θα είναι διαφορετικά τα πράγματα αυτή τη φορά;

-Στην Τουρκία δεν υπήρξε σχεδόν καμία λαϊκή στήριξη για την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, και την ίδια στάση κατέγραψε και ένα πρόσφατο γκάλοπ για το Αφγανιστάν. Μόνο στο Ισραήλ και στην Ινδία υπήρχε λαϊκή στήριξη για την επέμβαση στο Αφγανιστάν. Στη Λατινική Αμερική, που έχει άφθονη εμπειρία με τις αμερικανικές επεμβάσεις, η στήριξη κυμάνθηκε από 2% (Μεξικό) ώς 16% (στον Παναμά, μια χώρα που έχει στενές διασυνδέσεις με τις ΗΠΑ). Συνεπώς, η στάση της κοινής γνώμης στην Τουρκία δεν είναι ασυνήθιστη και αμφιβάλλω αν θα τροποποιηθεί εφόσον δεν αλλάζει σημαντικά η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ -και δεν βλέπω να αλλάζει. Αν μπορούμε να δούμε πέραν της ρητορικής διαφοράς (αλλά και να ξεχωρίσουμε την πρώτη από τη δεύτερη θητεία του Μπους), η εξωτερική πολιτική του Ομπάμα δεν διαφέρει από αυτή του Μπους.

* Οι Ταλιμπάν έχουν υπό τον έλεγχό τους ένα σημαντικό μέρος του Αφγανιστάν. Τι εναλλακτικές έχουν οι ΗΠΑ εκτός από το να απομακρυνθούν από την περιοχή ή να διεξαγάγουν έναν ολοκληρωτικό πόλεμο;

– Υπάρχει ένα σημαντικό ειρηνευτικό κίνημα στο Αφγανιστάν, που απαιτεί ένα τέλος στη βία και τη συμφιλίωση μεταξύ Αφγανών, συμπεριλαμβανομένων και των Ταλιμπάν. Δεν ξέρουμε ακριβώς το σχετικό μέγεθός του, αλλά μπορεί να αποτελεί την πλειοψηφία του πληθυσμού. Ακόμη και στις καθεστωτικές πολιτικές επιθεωρήσεις, για παράδειγμα στην επιθεώρηση «Foreign Affairs», οι κορυφαίοι ειδικοί προτρέπουν για μια διπλωματική διευθέτηση του προβλήματος, που θα περιλαμβάνει τις περιφερειακές δυνάμεις, φυσικά το Ιράν αλλά και την Ινδία, την Κίνα, και άλλες δυνάμεις, οι οποίες έχουν ζωτικά συμφέροντα στο Αφγανιστάν και δεν είναι ευχαριστημένες με το γεγονός ότι δημιουργείται μια βάση του ΝΑΤΟ εκεί. Αυτές οι ιδέες προσφέρουν εποικοδομητικές εναλλακτικές προτάσεις στο σχέδιο του Ομπάμα για επέκταση της πολιτικής του Μπους -δηλαδή κλιμάκωση των πολεμικών δραστηριοτήτων, ακόμα και στο Πακιστάν, όπου οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι φρικιαστικές.

* Η αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων, την οποία ο Ομπάμα είχε δηλώσει πως θα υποστηρίξει, αναμένεται να έρθει προς ψήφιση στο Κογκρέσο. Θα την στηρίξει ο Λευκός Οίκος;

– Αμφιβάλλω αν θα ήθελε η εκτελεστική εξουσία να προκαλέσει ζημιά στις σχέσεις με την Τουρκία. Επιπλέον, είναι δύσκολο να μην εντυπωσιαστείς από την υποκρισία. Υπάρχει κάποιο ψήφισμα που να καταδικάζει τα τεράστια εγκλήματα των ΗΠΑ,την εξάλειψη του γηγενούς πληθυσμού και τη δουλεία; Σκέφτεται κανείς σοβαρά ένα τέτοιο ψήφισμα; Οχι, αλλά αποτελεί πάντα ανακούφιση να καταδικάζουμε τα εγκλήματα κάποιου άλλου.

  • Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 19 Απριλίου 2009

Π. ΜΠΕΓΛΙΤΗΣ: «Θα διαλυόταν η Ε.Ε. με τις προτάσεις Αλαβάνου»

  • «Δεν θεωρώ το ΚΚΕ προοδευτικό κόμμα. Εκτός από τη μαύρη βίβλο της δεξιάς υπάρχει, στο παρελθόν, και η μαύρη βίβλος του ΚΚΕ».

*Ο βουλευτής Κορινθίας του ΠΑΣΟΚ Π. Μπεγλίτης συνεχίζει την αντιπαράθεση με τον Περισσό. Δεν χαρίζεται, όμως, ούτε και στον ΣΥΡΙΖΑ. Χαρακτηρίζει τις 5 προτάσεις Αλαβάνου προς το ΠΑΣΟΚ «βολονταριστικές και ισοπεδωτικές».

* Αν το ΚΚΕ «χρησιμοποιεί τη νομιμότητα για να καταργήσει το Σύνταγμα», όπως λέει ο κ. Πάγκαλος, όταν θα γίνετε κυβέρνηση, θα… το θέσετε εκτός νόμου;

– Μπορούμε να διαβεβαιώσουμε τους συναγωνιστές μας ότι δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος. Το ΚΚΕ έχει να φοβάται μόνο από το ίδιο… Από την πρακτική και τη συμπεριφορά του, που δείχνουν ότι αναζητά τη δικαιολόγηση της ύπαρξής του στο παρελθόν, επικαλούμενο το μαρτυρολόγιο μιας άλλης εποχής. Ομως εκτός από τη δεξιά έχει και το ΚΚΕ τη «μαύρη βίβλο» του για κείνη την περίοδο. Το ΚΚΕ σήμερα δεν έχει να προσφέρει τίποτα στην κοινωνία. Μπλοκάρει, δεσμεύει και καθιστά όμηρους πολίτες που αναζητούν διέξοδο. Είναι ένα κόμμα βαθιά συντηρητικό. Η άποψή του ότι «η μόνη νομιμότητα είναι το δίκιο του εργάτη» φοβάμαι ότι υπονομεύει ουσιαστικά όλο το δημοκρατικό κεκτημένο που δημιουργήθηκε μετά το 1974.

* Τις πέντε προτάσεις Αλαβάνου πώς τις είδατε;

– Δεν εξετάζω την ειλικρίνεια των προθέσεων. Επί της ουσίας όμως εγκλωβίζουν τους πολίτες, σε μια περίοδο που απαιτείται στρατηγική υπέρβασης της κρίσης. Αν εφαρμόζονταν, θα σήμαιναν τη διάλυση της έστω προβληματικής, αρχιτεκτονικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ολοι αναγνωρίζουμε την ανάγκη εμπλουτισμού του Συμφώνου Σταθερότητας. Η κατάργησή του, όμως, όπως προτείνει ο κ. Αλαβάνος, ισοδυναμεί με τη διάλυση της ευρωζώνης, δηλαδή με τη διάλυση του ευρώ. Ποιος λογικός άνθρωπος μπορεί στην Ελλάδα να υποστηρίξει κάτι τέτοιο; Θεωρώ ότι οι προτάσεις του έχουν ένα βολονταριστικό, ισοπεδωτικό χαρακτήρα.

* Αρα, μονόδρομος για σας η αυτοδυναμία…

– Είναι στρατηγική επιλογή του ΠΑΣΟΚ η αυτοδυναμία, η οποία, ωστόσο, δεν θα μας περιχαρακώσει στη μονοπωλιακή αντίληψη της εξουσίας. Η αυτοδυναμία θα μας επιτρέψει να δημιουργήσουμε συνθήκες για ευρύτερες συνεννοήσεις με τις όμορες δυνάμεις. Θα επιζητήσουμε αυτή τη συνεργασία ακόμη και με αυτοδυναμία.

* Η αυτοδυναμία, όμως, φέρνει αλαζονεία.

– Στο παρελθόν είχαμε αυτές τις παθογένειες. Είδαμε μεγαλοϊδεατισμό από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ και μικρομεγαλισμό από την πλευρά της αριστεράς. Θέλω να πιστεύω ότι έχουμε μάθει από το αρνητικό παρελθόν μας και θα εξαρτηθούν πολλά από τους μηχανισμούς ελέγχου που θα διαμορφώσουμε.

* Πάλι στη δίνη των σκανδάλων…

– Πρέπει να αναδείξουμε την ανάγκη κάθαρσης, την ανάγκη να μην παραγραφούν τα σκάνδαλα.

* Αυτό σημαίνει και πρόταση για παραπομπή του Αρ. Παυλίδη;

– Θα ήταν πρόωρο να το πούμε, αν θέλουμε να είμαστε σοβαροί. Θα δούμε τα στοιχεία και στο τέλος θα τα αξιολογήσουμε. Οι πρωτοβουλίες μας δεν διακατέχονται από το σύνδρομο του ’89. Αν συναινέσουμε όμως σε συμψηφισμό ή κουκούλωμα, θα είναι αδύνατον να κυβερνήσουμε την επόμενη της εκλογικής νίκης μας.

* Ο Γ. Παπανδρέου κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι απουσιάζει από τη διεθνή σκηνή.

– Η εξωτερική πολιτική τα τελευταία χρόνια λειτουργεί όπως ένα εκκρεμές: από την απόλυτη ακινησία του δόγματος Μολυβιάτη στην επικοινωνιακή και ρηχή υπερκινητικότητα της κ. Μπακογιάννη και τις στιγμιαίες φωτογραφικές συναντήσεις του κ. Καραμανλή. Είναι ασπόνδυλη, δεν έχει στόχους και στρατηγική.

  • Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 19 Απριλίου 2009

Φ. ΜΑΝΟΥΣΗΣ: Ο γαλάζιος εφοπλιστής που άνοιξε πόλεμο με τον κ. Παυλίδη

  • Πώς ο καθηγητής μέσης εκπαίδευσης εξελίχθηκε σε παράγοντα του δημόσιου βίου

  • Οι φιλίες με στελέχη της ΝΔ, οι επιχειρηματικές δραστηριότητες και οι τηλεοπτικές περιπέτειες

ΔΥΟ ΠΑΛΙΟΙ φίλοι, οι κκ. Φ. Μανούσης και Αρ. Παυλίδης, βρίσκονται σε μετωπική σύγκρουση και ο ένας μιλάει εναντίον του άλλου με βαρείς χαρακτηρισμούς μετά τις καταγγελίες του πρώτου περί δωροδοκίας συνεργατών του πρώην υπουργού. Η δεκαετία του 1990 που οι κκ. Μανούσης και Παυλίδηςείχαν στενές σχέσεις έχει ξεχαστεί. Οι φίλοι έχουν γίνει εχθροί αλλά πολλοί στη ΝΔ θυμούνται τους στενούς δεσμούς που είχαν τόσο οι ίδιοι μεταξύ τους όσο και με άλλα στελέχη της ΝΔ, όπως οι πρώην βουλευτές Α΄ και Β΄ Θεσσαλονίκης κκ. Σ. Κούβελας και Κ. Ζαχαράκης. Η πληροφορία ότι ο επίτιμος πρόεδρος της ΝΔ και πρώην πρωθυπουργός κ. Κ. Μητσοτάκηςσυναντήθηκε με τον κ. Παυλίδη την περασμένη Πέμπτη επανέφερε στη μνήμη πολλών την περίοδο 1990-1993, όταν ο κ. Μανούσης, έναςαπλός καθηγητής μέσης εκπαίδευσης από τη Νίκαια, άρχισε να εξελίσσεται σε παράγοντα του δημόσιου βίου.

Η ανέλιξη του γιου της μοδίστρας και του δασκάλου ήταν πολύ γρήγορη στην τριετία της ΝΔ 1990-1993, ενώ η ανοδική του πορεία συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση και επί των μετέπειτα κυβερνήσεων του ΠαΣοΚ. Ο 60χρονος Φ. Μανούσης, γέννημα-θρέμμα Πειραιώτης, βρίσκεται από το μεγάλο λιμάνι στο άλλο λιμάνι, αυτό της Θεσσαλονίκης, στα μέσα της δεκαετίας του 1980.

Ο καθηγητής μέσης εκπαίδευσης, με πτυχίο μηχανολόγου – ηλεκτρολόγου από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, κ. Μανούσης συνδέεται στενά με τον κ. Κούβελα, ισχυρό στέλεχος της ΝΔ επί προεδρίας Κ. Μητσοτάκη, που τον καλεί το 1985 στη Θεσσαλονίκη.

  • Στέλεχος του Δήμου Θεσσαλονίκης

Ο κ. Κούβελας μόλις έχει κερδίσει τον Δήμο Θεσσαλονίκης και ο κ. Μανούσης ορίζεται τον Ιανουάριο του 1986 γενικός γραμματέας του δήμου. Η πόρτα στην πολιτική έχει ανοίξει για τον χαμηλών τόνων κ. Μανούση που αρχίζει να γίνεται κεντρικό πρόσωπο στη συμπρωτεύουσα για το κομματικό σύστημα της ΝΔ. Εκεί, και λόγω της θέσεώς του, αναπτύσσει φιλικούς δεσμούς με πολλά πρόσωπα, όπως με τον κ. Ζαχαράκη, που φέρεται να είναι από αυτούς που είχαν ενημερώσει το Μέγαρο Μαξίμου για την υπόθεση Παυλίδη. Οι μετοχές του ανεβαίνουν σιγά σιγά και πολλοί θυμούνται την ικανότητά του να στήνει γέφυρες με συνδικαλιστές, ακόμη και από τον χώρο του ΠαΣοΚ. Λόγω της ικανότητάς του να ελίσσεται είχε καταφέρει να εξασφαλίσει εργασιακή ειρήνη από τον τότε σκληρό «πασοκικό» σύλλογο εργαζομένων στον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Αλλοι τον θυμούνται για τις αναζητήσεις του εκείνη την περίοδο στον χώρο των ΜΜΕ. Εξάλλου ήταν αυτός που διαδραμάτισε κυρίαρχο ρόλο στο να προχωρήσει ο κ. Κούβελας στην ίδρυση του δημοτικού ραδιοφωνικού σταθμού FΜ 100 και στη συνέχεια του δημοτικού τηλεοπτικού σταθμού ΤV100. Η θέση του ως προέδρου της Δημοτικής Επιχείρησης Πληροφόρησης τον βοηθάει στα σχέδιά του, υιοθετώντας το μοντέλο του τότε δημάρχου Αθηναίων και μετέπειτα προέδρου της ΝΔ κ. Μ. Εβερτ που ίδρυσε τον Ρ/Σ Αθήνα 9,84. Στόχος της ΝΔ, μετά την επικράτηση, το 1985, στους τρεις βασικούς δήμους, στη Θεσσαλονίκη με τον κ. Κούβελα, στην Αθήνα με τον κ. Εβερτ και στον Πειραιά με τον κ. Ανδρ. Ανδριανόπουλο, ήταν να επιβάλει τη λειτουργία δημοτικών σταθμών για να αντιμετωπίσει, όπως έλεγαν τότε, την προπαγάνδα του ΠαΣοΚ από την ΕΡΤ, αφού ιδιωτική ραδιοφωνία και τηλεόραση δεν υπήρχε τότε.

  • Οι δουλειές στη Μακεδονία

Στη Θεσσαλονίκη και κατ΄ επέκταση στη Βόρεια Ελλάδα ο κ. Κούβελας είναι πανίσχυρος. Ετσι ενισχύεται και ο κ. Μανούσης, με αποτέλεσμα πολλοί να μιλούν για τη δυναμική του διδύμου που, όπως λέγεται, σχεδίασε έργα τα οποία δεσμεύουν ακόμη και τη σημερινή διοίκηση του δήμου. Παράλληλα ο κ. Μανούσης αναπτύσσει και άλλες δραστηριότητες εισερχόμενος στον χώρο των κατασκευών και δραστηριοποιούμενος στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και σε Χαλκιδική και Σαμοθράκη.

Η νίκη της ΝΔ τον Ιούνιο του 1989 φέρνει τον κ. Κούβελα στην Αθήνα αφού τοποθετείται υπουργός ΠΕΧΩΔΕ και ταυτόχρονα ο κ. Μανούσης αναλαμβάνει γενικός γραμματέας του υπουργείου, στην κυβέρνηση υπό τον κ. Τζ. Τζαννετάκη, θέση στην οποία παραμένει και επί Οικουμενικής με πρωθυπουργό τον Ξενοφώντα Ζολώτα.

  • Η περιπέτεια του Νew Channel

Τα επιχειρηματικά σχέδια δεν σταματούν για τον κ. Μανούση, που θεωρεί ότι μπορεί να βοηθήσει την παράταξή του από άλλο πόστο. Διαπιστώνοντας ότι υπάρχει νομοθετικό κενό, εξασφαλίζει μια τηλεοπτική συχνότητα. Ιδρύει τον τηλεοπτικό σταθμό Νew Channel φιλοδοξώντας να τον καταστήσει σημείο αναφοράς για τον χώρο της ΝΔ και, όπως έλεγαν τότε πολλοί Νεοδημοκράτες, θέλοντας να έχει μια τηλεοπτική γαλάζια «Πράβντα». Δεν έλειψαν όμως και καταγγελίες από δημοτικούς συμβούλους της αντιπολίτευσης στη Θεσσαλονίκη για την τύχη πολλών μηχανημάτων του ΤV100. Ο κ. Μανούσης βρέθηκε στο στόχαστρο αλλά οι καταγγελίες δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ, παραμένοντας απλώς σε επίπεδο παραφιλολογίας για το στήσιμο του σταθμού. Η νέα επιχειρηματική προσπάθεια του κ. Μανούση δεν κατάφερε να αποδώσει τα αναμενόμενα και το κόστος ήταν πολύ μεγάλο. Το κανάλι δεν ήταν εμπορικό και η γρήγορη πτώση της ΝΔ από την εξουσία το 1993 δυσχέρανε τις προσπάθειες του κ. Μανούση, ειδικά μετά την αποδυνάμωση και του άλλοτε ισχυρού πολιτικού του φίλου, του κ. Κούβελα.

Η επάνοδος του ΠαΣοΚ στην εξουσία φέρνει νέους παίκτες στο προσκήνιο και ο κ. Μανούσης αναζητεί αγοραστή για το κανάλι, τον οποίο θα βρει στο πρόσωπο του κ. Μιχ. Ανδρουλιδάκη, το 1999, την εποχή που το Χρηματιστήριο Αθηνών ήταν στο απόγειό του.

  • Η είσοδος στην ακτοπλοΐα

Η εξαγορά του σταθμού κοστίζει το 2000 περίπου 5,5 δισ. δρχ. (περίπου 16 εκατ. ευρώ), τα μισά εκ των οποίων επενδύει ο κ. Μανούσης στην ακτοπλοΐα και τα άλλα στο χρηματιστήριο, που δεν αποδείχθηκε, όπως λέγεται, ιδιαίτερα επικερδής επιλογή. Με τα χρήματα αυτά ο κ. Μανούσης εξαγοράζει, ύστερα από συνεχείς αυξήσεις κεφαλαίου, την εταιρεία ΣΑΟΣ, που ήταν τότε στο χείλος της χρεοκοπίας. Στον χώρο της ακτοπλοΐας εμφανίστηκε το 2003, ως ιδιοκτήτης της ΣΑΟΣ, με έδρα τη Σαμοθράκη, με την ελπίδα να γιγαντώσει την εταιρεία που ιδρύθηκε ως ΕΠΕ το 1975 και διέθετε μόλις ένα μικρό καραβάκι που συνέδεε τη Σαμοθράκη με την Αλεξανδρούπολη και την Καβάλα.

  • Ο στόλος και οι επιδοτήσεις

Το επιχειρηματικό δαιμόνιο οδηγεί τον κ. Μανούση σε επιθετικές κινήσεις εξαγοράς πλοίων μετά το 2003, με την προσδοκία να διαδραματίσει κυρίαρχο ρόλο στις άγονες γραμμές του Αιγαίου. Βασικός στόχος του ήταν να πάρει την πρωτοκαθεδρία από τον βασικό παίκτη επί σειρά ετών, τον εφοπλιστή κ. Γερ. Αγούδημο, που ανήκει- όπως λένε στο λιμάνι- στον χώρο του ΠαΣοΚ.

Η επιστροφή της ΝΔ στην εξουσία το 2004 ήταν το καλύτερο που μπορούσε να συμβεί στον φιλόδοξο κ. Μανούση, η εταιρεία του οποίου επί αρκετό καιρό ήταν μεταξύ των βασικών δικαιούχων κρατικών επιδοτήσεων. Η ρήξη με τον παλαιό φίλο του, τον κ. Παυλίδη- ήταν πλέον υπουργός Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής-, ξεκίνησε το 2005 με την- κατά τον κ. Μανούση- «παράνομη» κατακύρωση της γραμμής Καβάλα- Λήμνος- Σάμος σε ανταγωνιστή του. Σύμφωνα με τον κ. Μανούση, δεν ανετέθη στον ίδιο, αν και τα πλοία του ήταν μικρότερης ηλικίας από το «Πηνελόπη», το οποίο ανήκε σε offshore εταιρεία συμφερόντων του κ. Αγούδημου και δεν έπρεπε να γίνει δεκτή η προσφορά της επειδή το σκάφος είχε σημαία Μπαχαμών που άλλαξε μετά την ανάθεση.

  • Α. ΡΑΒΑΝΟΣ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 12 Απριλίου 2009