Ντόρα Μπακογιάννη: «Τι συζήτησα με τους Αμερικανούς»

  • Η υπουργός Εξωτερικών, Ντόρα Μπακογιάννη, μετά τις πρώτες επαφές της στην Ουάσιγκτον, εκτιμά ότι αναγνωρίζεται ο ρόλος της Ελλάδας

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις, τα επεισόδια του Δεκεμβρίου, οι απαγωγές και οι αποδράσεις κρατουμένων έχουν πλήξει την εικόνα της Ελλάδας στις ΗΠΑ, εκτιμά η υπουργός Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη η οποία στις πρώτες επαφές της στην Ουάσιγκτον μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Μπαράκ Ομπάμα με στελέχη της ελληνοαμερικανικής κοινότητας και αναλυτές στρατηγικών ιδρυμάτων επιχείρησε να πείσει για την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει το έλλειμμα ασφάλειας που διαπιστώνεται και να προχωρήσει στις δομικές αλλαγές που επιβάλλονται.

Σε συνέντευξή της στην «Κ», μετά την ολοκλήρωση των επαφών της με την ομόλογό της Χίλαρι Κλίντον, τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας του Λευκού Οίκου στρατηγό Τζόουνς, την πρέσβειρα των ΗΠΑ στα Ην. Εθνη Σούζαν Ράις, αρμόδιες επιτροπές του Kογκρέσου και τον μεσολαβητή του ΟΗΕ για το όνομα Μάθιου Νίμιτς, η κ. Μπακογιάννη εκτίμησε ότι αναγνωρίζεται πλέον πως η Ελλάδα διαδραματίζει ρόλο σε μεγάλα διεθνή ζητήματα –από τη Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια, έως τον Καύκασο– και δεν περιορίζεται μόνο στην επισήμανση των «δικών της» προβλημάτων, όπως το Κυπριακό και το Σκοπιανό. Για το όνομα της ΠΓΔΜ διαπίστωσε στασιμότητα, καθώς, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, ο Μπαράκ Ομπάμα δεν ενδιαφέρεται για το θέμα. Οπως σημείωσε και υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ο νέος πρόεδρος θα ακολουθήσει «μετρημένη προσέγγιση» σε ό,τι αφορά τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να προβληματίσει την ηγεσία της γειτονικής χώρας, καθώς απομακρύνεται η υλοποίηση του στόχου της ένταξης στο ΝΑΤΟ. Πάντως, σε μια προσπάθεια να δείξει ότι η διαδικασία παραμένει ζωντανή, ο Μάθιου Νίμιτς αναμένεται να επισκεφθεί συμβολικά την περιοχή τον Απρίλιο.

Η κ. Μπακογιάννη, που αυτή την εβδομάδα θα βρεθεί άλλες δύο φορές με την κ. Κλίντον, αύριο στη διάσκεψη δωρητών για την Παλαιστίνη και την Πέμπτη στη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ, σημειώνει ότι βρήκε κατανόηση στο θέμα της προκλητικής συμπεριφοράς της Τουρκίας στο Αιγαίο από την Αμερικανίδα υπ. Εξωτερικών η οποία κατέστησε σαφές ότι προτίθεται να συζητήσει το θέμα με την τουρκική πολιτική ηγεσία κατά την επίσκεψή της στην Αγκυρα το ερχόμενο Σάββατο. Τέλος, η επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας τονίζει ότι ακόμη δεν έχει κλείσει η επίσκεψη του πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή στην Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» από ομογενειακούς κύκλους, καταβάλλονται προσπάθειες να υπάρξει και φέτος τελετή στον Λευκό Οίκο για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου στην οποία, εάν διασφαλισθεί μια έστω και σύντομη συνάντηση με τον πρόεδρο Ομπάμα, θα επιδιώξει να παρευρεθεί και ο Ελληνας πρωθυπουργός. Ταυτόχρονα, εξετάζεται και το ενδεχόμενο συνάντησης των δύο ηγετών στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στις 3-4 Απριλίου.

— Ποια είναι η κύρια διαφορά της Χίλαρι Κλίντον και της νέας κυβέρνησης των ΗΠΑ από τους προκατόχους τους;

— Διαπίστωσα νέο πνεύμα, ειλικρινή βούληση και επιθυμία για συνεργασία, την οποία εκφράζουν και προς την Ε.Ε. συνολικά, και προς τη Ρωσία, και σε άλλες δυνάμεις. Δείχνουν βούληση αναζήτησης κοινού τόπου και σύγκλισης θέσεων. Μια μεγαλύτερη ετοιμότητα να ακούσουν.

— Αναφέρατε τη Ρωσία. Δεν ενοχλεί πλέον η ενεργειακή συνεργασία Αθήνας – Μόσχας;

— Αντίθετα, θα έλεγα ότι ήταν ιδιαίτερα θετικά τα λόγια που άκουσα για την ελληνική προεδρία του ΟΑΣΕ και την αναζήτηση λύσης στο πρόβλημα με τη Γεωργία, σε συνεργασία με τη Ρωσία βεβαίως, για τις προσπάθειες που καταβάλλει η ελληνική κυβέρνηση για να βρεθεί μια βάση συνεργασίας και διαλόγου σε συνέχεια των προτάσεων Μεντβέντεφ.

— Να επανέλθω στην ενεργειακή συνεργασία με τη Ρωσία. Την επικροτεί η κυβέρνηση Ομπάμα;

— Στο ενεργειακό είχα την ευκαιρία να παρουσιάσω τη στρατηγική της Ελλάδας, η ορθότητα της οποίας επιβεβαιώθηκε. Παρότι έχουμε μια καθορισμένη και σταθερή στρατηγική σχέση με τη Ρωσία, έχουμε επενδύσει και στον αγωγό από το Αζερμπαϊτζάν και είχα την ευκαιρία να ενημερώσω τους συνομιλητές μου για τις συζητήσεις που είχαμε πρόσφατα με τον Αζέρο πρόεδρο Αλίεφ. Προβληματισμός αναπτύχθηκε όσον αφορά τον ρόλο της Τουρκίας, η οποία είχε δεσμευθεί ότι θα συνεργαζόταν στη μεταφορά αερίου, αλλά τελευταία ακούγονται διάφορες θέσεις από την Αγκυρα που χρήζουν περαιτέρω διευκρινίσεως.

— Συζητήθηκε πιθανή επίσκεψη του πρωθυπουργού, είτε τον Μάρτιο είτε αργότερα;

— Είναι ένα από τα θέματα που είναι πάντα στην ατζέντα, αλλά είναι ακόμη νωρίς για να δώσουμε ένα χρονικό όριο σε σχέση με μια επίσκεψη του πρωθυπουργού.

Οι τουρκικές προκλήσεις

— Πώς αντέδρασε η κ. Κλίντον όταν ενημερώθηκε για τις τουρκικές προκλήσεις της τελευταίας περιόδου στο Αιγαίο;

— Με ουσιαστική κατανόηση. Εμείς θέσαμε το θέμα με την ευρύτερη έννοια. Πως υπάρχουν κάποιες συμπεριφορές της Τουρκίας, οι οποίες δημιουργούν ευρύτερο προβληματισμό και αυτή η αύξηση της έντασης στο Αιγαίο είναι ένα δείγμα αυτής της πολιτικής που προκαλεί προβληματισμό στην Ελλάδα. Εξηγήσαμε ότι παραμένουμε σταθεροί στην υποστήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας, αλλά η στάση αυτή δεν βρίσκει ανταπόκριση και αυτό μας προβληματίζει.

— Η κ. Κλίντον θα μεταφέρει την ανησυχία και των ΗΠΑ για το θέμα όταν θα επισκεφθεί την Τουρκία;

— Αυτό που κατάλαβα είναι ότι κατανοεί απολύτως τις ανησυχίες μας και σε μια επαφή που θα έχει με την τουρκική κυβέρνηση φαντάζομαι θα τις μεταφέρει. Αυτό, φυσικά, είναι δικό τους θέμα. Εγώ παρουσίασα την κατάσταση όπως είναι, όπως την αντιλαμβάνεται η Ελλάδα.

— Πώς αντιμετωπίζεται η Ελλάδα από την κυβέρνηση Ομπάμα;

— Αντιμετωπίζεται ως αξιόπιστος συνομιλητής, ως στρατηγικός εταίρος. Η Ελλάδα αξιοποιεί τη δραστηριότητά της των τελευταίων τριών ετών σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη Μέση Ανατολή μέχρι τον Καύκασο. Στην πλειοψηφία των συζητήσεων εκείνοι ενδιαφέρονταν για τις απόψεις μας, για τον ρόλο που παίζουμε στο ένα ή στο άλλο θέμα. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται ευρύτερα αποδεκτή, εντός και εκτός Ελλάδος, η πεποίθησή μας πως δεν θα πρέπει στις συζητήσεις μας για την εξωτερική πολιτική να περιοριζόμαστε αποκλειστικά και μονοδιάστατα στα αμιγώς ελληνικού ενδιαφέροντος ζητήματα. Αλλωστε, τα εθνικά συμφέροντα προωθούνται καλύτερα όταν μας αντιμετωπίζουν ως κράτος που μπορεί και πρέπει να έχει ευρύτερους ρόλους.

  • Στασιμότητα στο Σκοπιανό

— Γιατί δεν συζητήθηκε το Σκοπιανό;

— Για το Σκοπιανό μιλήσαμε λίγο μόνο με τον υφυπουργό Μπερνς, και αυτό στο πλαίσιο της συζήτησης για τα Βαλκάνια, όπου αναφερθήκαμε στη κατάσταση που επικρατεί στη Βοσνία, στο Κόσοβο και στη Σερβία. Με ρώτησαν τι περιμένουμε να γίνει με το όνομα, και τους είπα ότι δεν είμαι αισιόδοξη, ιδιαίτερα μετά τις προκλητικές ενέργειες της κυβέρνησης Γκρούεφσκι, που επιβεβαιώνουν την επιμονή τους στην αδιαλλαξία και στα φαντάσματα του βαλκανικού εθνικισμού. Ηταν σαφές ότι καταλάβαιναν τι τους έλεγα. Η Ελλάδα έχει σταθερή θέση και είναι αποφασισμένη να επιμείνει στις διαπραγματεύσεις με στόχο να βρεθεί λύση.

— Ποιος ήταν ο σκοπός της συνάντησης με τον κ. Νίμιτς;

— Κάναμε μια ανασκόπηση αυτών των εξελίξεων και της τελευταίας συνάντησης των διαπραγματευτών στη Νέα Υόρκη. Καταλήξαμε στην κοινή διαπίστωση πως υπάρχει στασιμότητα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπεται η προσπάθεια, συνεχίζεται.

— Τι ήταν αυτό που κυρίως απασχολούσε την κ. Κλίντον και τους υπόλοιπους συνομιλητές σας;

— Στις συναντήσεις αυτές φάνηκε ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον μια προβληματική χώρα, η οποία δεν έχει να συνεισφέρει αλλά εκφράζει μόνο παράπονα και καταθέτει αιτήματα. Είναι μια χώρα η οποία μπορεί ενδεχομένως να συμβάλει σε συγκεκριμένα ζητήματα, όπως στη Γεωργία, όπου δεν μπορούμε να ζητήσουμε από τους Ρώσους να άρουν την αναγνώριση της Αμπχαζίας και της Ν. Οσετίας, αλλά ούτε και οι Ρώσοι μπορούν να περιμένουν από εμάς να αλλάξουμε τη θέση μας. Αρα, πρέπει να βρούμε με ρεαλισμό μια λύση σε τεχνικό επίπεδο, προς όφελος όλων.

  • «Εχει πληγεί η εικόνα της χώρας στις ΗΠΑ»

— Πόσο έχει πληγεί η εικόνα της Ελλάδας από τα επεισόδια, τις απαγωγές, τις αποδράσεις και φυσικά τις τρομοκρατικές επιθέσεις; Ανησυχούν οι ΗΠΑ για την τρομοκρατία;

— Η εικόνα της Ελλάδας έχει πληγεί. Για λόγους ευγενείας σε μένα δεν το έθεσαν, επειδή έχω προσωπική εμπειρία με την τρομοκρατία. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να βελτιωθεί η εικόνα, και θα την καταβάλουμε. Αυτό επεδίωξα με την ομιλία μου στο ίδρυμα Brookings. Τώρα με τη νέα κυβέρνηση στις ΗΠΑ θα ακολουθήσουμε μια νέα στρατηγική προσέγγισης με αντίστοιχου κύρους ερευνητικά ιδρύματα.

— Αμερικανοί αξιωματούχοι, αλλά και μέσα ενημέρωσης, θεωρούν ότι υπάρχει θέμα.

— Βεβαίως υπάρχει θέμα. Δεν μπορούμε να κλείσουμε τα μάτια στα προβλήματα. Γνωρίζουν, όμως, ότι υπάρχει ήδη συνεργασία και ότι εμείς δεν θα χάσουμε χρόνο. Θα ζητήσουμε τη συνεργασία όλων σε αυτή την υπόθεση, γιατί είμαστε αποφασισμένοι να μην αφήσουμε το φαινόμενο να εξελιχθεί.

— Ακόμη και πολλοί Ελληνοαμερικανοί έχουν ενοχληθεί, και παρότι καλοπροαίρετα στηρίζουν την εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση, δεν κρύβουν την απογοήτευσή τους από την κυβέρνηση της Ν.Δ.

— Οντως είναι ανήσυχοι. Σε όλους όσους συνάντησα είπα ότι το πρόβλημα που έχουμε αντιμετωπίζεται και ότι είμαστε αποφασισμένοι να το πολεμήσουμε όσο πιο γρήγορα. Γι’ αυτό, άλλωστε, θα προχωρήσουμε και στις απαραίτητες αλλαγές.

— Επί εποχής Χρυσοχοΐδη οι ΗΠΑ και άλλες χώρες είχαν διαπιστώσει μια σοβαρή προσπάθεια με έντονο το στοιχείο της αξιοκρατίας. Συζητήσατε για τις αλλαγές που προτίθεστε να κάνετε;

— Πώς θα μπορούσαν να ανοίξουν σε μένα συζήτηση για θέματα εσωτερικής πολιτικής; Δεν είναι στο επίπεδο του υπουργού Εξωτερικών που θα συζητηθούν τέτοια θέματα.

  • Συνέντευξη στον Αθανασιο Ελλις, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01/03/2009

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s