Μιχάλης Ζέκκος: «Οι τραπεζικές επισφάλειες θα αυξηθούν σημαντικά»

ΜΙΧΑΛΗΣ ΖΕΚΚΟΣ (πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Τραπεζιτών Μεγάλης Βρετανίας)

Η ελληνική οικονομία θα περάσει δύσκολες στιγμές το 2009 και οι τράπεζες θα βρεθούν αντιμέτωπες με σημαντική αύξηση των επισφαλειών, εκτιμά ο πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Τραπεζιτών Μεγάλης Βρετανίας, Μιχάλης Ζέκκος. Ο κ. Ζέκκος πιστεύει ότι η Ελλάδα θα βρει τα κεφάλαια που χρειάζεται στις διεθνείς αγορές, αλλά θα τα πληρώσει πολύ ακριβότερα. Ομως ο ίδιος αναφέρει στη συνέντευξή του στην «Οικονομία» ότι η χώρα προσφέρει επενδυτικές ευκαιρίες και θα παραμείνει στο στόχαστρο των ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων (private equity), όπως συνέβη τα προηγούμενα χρόνια.

«Οι προκλήσεις για τις ελληνικές τράπεζες το 2009 θα είναι τελείως διαφορετικές σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια για 3 λόγους: Πρώτον, οι επενδύσεις των ελληνικών τραπεζών στη νοτιοανατολική Ευρώπη θα οδηγήσουν σε επισφάλειες, δεδομένης της σοβαρής οικονομικής επιβράδυνσης και της διολίσθησης των τοπικών νομισμάτων έναντι του ευρώ. Δεύτερον, η σημαντική έκθεση αρκετών τραπεζών σε ναυτιλιακά δάνεια και τρίτον, η μεγάλη εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό», τονίζει ο κ. Ζέκκος.

Ο πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Τραπεζιτών Βρετανίας στέκεται στην ιδιωτική κατανάλωση, λόγω του μεγάλου ειδικού βάρους που έχει στη διαμόρφωση του ελληνικού ΑΕΠ και συνακόλουθα στην καταναλωτική πίστη. Ο κ. Ζέκκος παρατηρεί ότι η ιδιωτική κατανάλωση ανέρχεται στο 70% του ΑΕΠ στην Ελλάδα, στα επίπεδα δηλαδή των ΗΠΑ, έναντι 55% κατά μέσον όρο στην υπόλοιπη Ευρώπη και επομένως η οικονομία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό απ’ αυτή. Ο ίδιος αναφέρει ότι η αύξηση της ιδιωτική κατανάλωσης ευνοήθηκε από τους υψηλούς ρυθμούς αύξησης των καταναλωτικής πίστης τα τελευταία χρόνια.

«Δεν είναι τυχαίο ότι η καταναλωτική πίστη ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά από αυτή της Βρετανίας, με την Ιρλανδία, Ισπανία και Ουγγαρία να ακολουθούν. Η Ελλάδα καταναλώνει περισσότερο απ’ ό,τι παράγει κι αυτό αποτυπώνεται στο μεγάλο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών», τονίζει.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ελληνική οικονομία θα περάσει δύσκολες στιγμές και, ως εκ τούτου, οι επισφάλειες των τραπεζών θα αυξηθούν σημαντικά. «Ο μέσος έλληνας καταναλωτής είναι ίσως πλούσιος με βάση τα στοιχεία ενεργητικού, π.χ. ακίνητα, αλλά είναι φτωχός σε ρευστότητα», προσθέτει.

Ερωτηθείς πώς θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί η σημερινή κατάσταση, ο κ. Ζέκκος παρατήρησε ότι δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις, καθώς το 55% των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού πάει σε τόκους και μισθούς δημόσιων υπαλλήλων και η χώρα έχει μεγάλο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ που συσσωρεύτηκε τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Πάντως, ο ίδιος εκτιμά ότι σ’ αυτή τη φάση η Ελλάδα δεν θα έχει πρόβλημα να βρει τα κεφάλαια που χρειάζεται στις διεθνείς αγορές.

«Σ’ αυτή τη φάση είναι θέμα κόστους και όχι αδυναμίας εξεύρεσης των κεφαλαίων που χρειάζεται» συμπληρώνει. Ο κ. Ζέκκος προσθέτει ότι η διεύρυνση των ελληνικών επιτοκιακών spreads έναντι της Γερμανίας φέρνει στην επιφάνεια ζητήματα όπως το υψηλό χρέος και τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.

«Όμως το τελικό κόστος δανεισμού του Δημοσίου δεν έχει αυξηθεί τόσο πολύ γιατί τα επιτόκια αναφοράς έχουν πέσει αρκετά», τόνισε. Πολλοί θεωρούν καθοριστική για τη σημερινή κρίση την στάση των μάνατζερ που επιδίωξαν βραχυπρόθεσμα υπερκέρδη και υψηλά μπόνους. Ο κ. Ζέκκος υποστηρίζει ότι «η κρίση είναι συνισταμένη πολλών παραγόντων, όπως τα χαμηλά επιτόκια και ο υπερδανεισμός, η ανεπαρκής εποπτεία των αγορών και των πιστωτικών ιδρυμάτων και η δημιουργία ενός σκιώδους τραπεζικού συστήματος που λειτουργούσε ανεξέλεγκτα. Τα μπόνους των στελεχών ίσως ήταν ένας από τους παράγοντες, αλλά δεν ήταν ο καθοριστικός». Ο κ. Ζέκκος αναφέρει ότι τα περισσότερα μπόνους ήταν συνδεδεμένα με μετοχές ή stock options (δικαιώματα προαίρεσης επί μετοχών) και, επομένως, δεν συνέφερε τους δικαιούχους τους να ρίξουν έξω τις τράπεζες ή τα hedge funds γιατί θα έχαναν οι ίδιοι.

«Στις δύο μεγάλες αμερικανικές επενδυτικές τράπεζες που χρεοκόπησαν, δηλαδή την Bear Stearns και την Lehman Brothers, οι εργαζόμενοι ήταν μέτοχοι με μεγάλο ποσοστό. Προφανώς, έγιναν λάθη για να πέσουν έξω οι τράπεζες, αλλά τα στελέχη και οι υπάλληλοι που πληρώνονταν μεγάλο μέρος του μπόνους σε μετοχές δεν είχαν κανένα συμφέρον να κάνουν πράγματα που στο τέλος θα έβλαπταν τους ίδιους», τονίζει.

Ερωτηθείς τι βλέπει να γίνεται με τα μπόνους από εδώ και πέρα, ο ίδιος απαντά ότι περιμένει να είναι μικρότερα, να συνδεθούν με τη μελλοντική απόδοση των τραπεζών και των εταιρειών και να έχουν πιο μακροπρόθεσμο χαρακτήρα.

«ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ Αθηνών υστερεί σε απόδοση (underperform) έναντι των μεγάλων αγορών, αλλά δεν είναι το μόνο», υποστηρίζει ο Μιχάλης Ζέκκος. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε περιόδους κρίσεων, οι διεθνείς επενδυτές δεν έχουν διάθεση να αναλάβουν μεγαλύτερο ρίσκο και οι μικρότερες χρηματιστηριακές αγορές υποφέρουν δυσανάλογα. «Είναι ένας κύκλος. Οταν η όρεξη για ρίσκο ανακάμψει, οι μικρές αγορές θα προσφέρουν μεγαλύτερες αποδόσεις από τις μεγάλες, αλλά είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς πότε θα συμβεί.
Μελέτη του ΔΝΤ δείχνει ότι η οικονομική ύφεση, ύστερα από μια μεγάλη τραπεζική κρίση είναι πολύ πιο επώδυνη και διαρκεί περισσότερο απ’ ό,τι συνήθως» τονίζει ο πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Τραπεζιτών Βρετανίας.

Στην ερώτηση τι είναι εκείνο που θα θεωρούσε καλό σημάδι και ίσως ενδεικτικό ότι η αντίστροφη μέτρηση για την έξοδο από το τούνελ της διεθνούς κρίσης ξεκίνησε, ο κ. Ζέκκος απαντά: «Η σταθεροποίηση της αγοράς ακινήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς τα ακίνητα αποτελούν το βασικότερο ενέχυρο της πραγματικής οικονομίας και της αγοράς χρεογράφων».

Ειδικότερα για τη Σοφοκλέους, ο κ. Ζέκκος παρατηρεί ότι η περιορισμένη ρευστότητα αυξάνει τη μεταβλητότητα των τιμών των μετοχών και αποθαρρύνει τις τοποθετήσεις από ξένα κεφάλαια. Με δεδομένο ότι είναι στέλεχος της Permira, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες private equity παγκοσμίως, ο κ. Ζέκκος ρωτήθηκε για τις προοπτικές επενδύσεων από private equity στην Ελλάδα.

«Οι προοπτικές δεν έχουν αλλάξει. Η Ελλάδα παραμένει μια χώρα στην οποία μπορεί να βρει κανείς ευκαιρίες. Εξάλλου αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια γίνεται τουλάχιστον μία σημαντική private equity συναλλαγή κάθε χρόνο στη χώρα, όπως της ΤΙΜ Ελλάς, της Hyatt και της Νεοχημικής», τονίζει.

«Ο κλάδος των τροφίμων και οι συναφείς μ’ αυτόν, ο κλάδος των υπηρεσιών υγείας (healthcare), οι εταιρείες κοινής ωφέλειας, είναι λιγότερο κυκλικοί κλάδοι και συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις για να τους κοιτάξει πιο στενά ένα private equity fund», σημειώνει. Ο κ. Ζέκκος παρατηρεί επίσης ότι «τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια (private equity funds) έχουν ρόλο να παίξουν, πηγαίνοντας πίσω στα θεμελιώδη, δηλαδή να επενδύουν σε εταιρείες με στόχο να τις κάνουν πιο παραγωγικές και ανταγωνιστικές και όχι απλώς για να βελτιώσουν την κεφαλαιακή τους διάρθρωση».

  • Ποιος είναι

Ο Μιχάλης Ζέκκος είναι investment executive στην Permira Advisers LLP στο Λονδίνο, μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες private equity παγκοσμίως. Στο παρελθόν έχει διατελέσει senior vice president της JP Morgan στο Λονδίνο. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακών τίτλων ΜΒΑ από το INSEAD (Γαλλία) και MSc in Economics and Finance από το Warwick Business School (Αγγλία).

Η Ενωση Ελλήνων Τραπεζιτών Μεγάλης Βρετανίας ιδρύθηκε το 1994, με σκοπό την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των ελλήνων και κυπρίων επαγγελματιών του χρηματοοικονομικού τομέα που εδρεύουν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σήμερα αριθμεί 300 μέλη στο Σίτι του Λονδίνου.

  • ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΔΗΜ. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ – 01/02/2009

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s