Σάμουελ Χάντινγκτον: «Εφυγε» ο θεωρητικός της σύγκρουσης των πολιτισμών

Η θεωρία του Χάντινγκτον περί «Σύγκρουσης των πολιτισμών» κρδισε πολλούς υποστηρικτς, ωστόσο οι επικριτς του τον κατηγόρησαν ότι δωσε ιδεολογικό άλλοθι για τους πολμους που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ μετά

Η θεωρία του Χάντινγκτον περί «Σύγκρουσης των πολιτισμών» κέρδισε πολλούς υποστηρικτές, ωστόσο οι επικριτές του τον κατηγόρησαν ότι έδωσε ιδεολογικό άλλοθι για τους πολέμους που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ μετά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στους Δίδυμους Πύργους το 2001

Ο διάσημος και αμφιλεγόμενος καθηγητής του Χάρβαρντ απεβίωσε την παραμονή των Χριστουγέννων σε ηλικία 81 ετών. Οι ιδέες του προκάλεσαν συχνά θυελλώδεις αντιδράσεις. Ο συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Σύγκρουση των πολιτισμών» Σάμουελ Χάντινγκτον, ένας από τους διασημότερους και πιο αμφιλεγόμενους πολιτικούς επιστήμονες της εποχής μας, έφυγε από τη ζωή παραμονές Χριστουγέννων, σε ηλικία 81 ετών.

Οπως ανακοίνωσε το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, στο οποίο ο Χάντινγκτον δεν σταμάτησε να διδάσκει παρά μόνο το 2007 -έπειτα από 58 συνεχόμενα χρόνια παρουσίας στα αμφιθέατρα-, ο Αμερικανός καθηγητής απεβίωσε στο σπίτι του στη Μασαχουσέτη στις 24 Δεκεμβρίου, αφήνοντας πίσω του μια πλούσια κληρονομιά 17 βιβλίων και 90 επιστημονικών άρθρων.

Αγαπημένα θέματα του πολιτικού επιστήμονα, του οποίου οι ιδέες προκαλούσαν συχνά θυελλώδεις αντιδράσεις, αποτελούσαν η αμερικανική πολιτική, ο εκδημοκρατισμός, η στρατιωτική πολιτική, η στρατηγική αλλά και η αναπτυξιακή πολιτική.

Το σημαντικότερο, βέβαια, έργο στη βιβλιογραφία του Χάντινγκτον και αυτό με το οποίο ο συγγραφέας απέκτησε παγκόσμια φήμη, πυροδοτώντας παράλληλα σφοδρή πολεμική, είναι το δοκίμιο «Σύγκρουση των πολιτισμών και ο ανασχηματισμός της παγκόσμιας τάξης», το οποίο κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 1996 και μεταφράστηκε σε 39 γλώσσες.

  • Η θεωρία του

Εχοντας προαναγγείλει στην πραγματικότητα το θέμα τρία χρόνια πριν με άρθρο του στην επιθεώρηση Foreign Affairs, ο Χάντινγκτον υποστήριξε μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του πως η μεταψυχροπολεμική εποχή θα χαρακτηρίζεται από μια «σύγκρουση πολιτισμών».

Σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα, η πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989 σηματοδότησε το τέλος της ιδεολογικής αντιπαράθεσης και άνοιξε τον δρόμο για μια νέα μορφή σύγκρουσης, στην οποία θα πρωταγωνιστούν οι πολιτισμοί τους οποίους διαχωρίζει κυρίως βάση θρησκευτικών γραμμών.

Οπως υποστηρίζει στο βιβλίο του ο Χάντινγκτον, σημαντική επιρροή στον πλανήτη έχουν στην πραγματικότητα οι εξής πολιτισμοί: ο δυτικός, ο λατινοαμερικανικός, ο ορθόδοξος (χώρες που συσπειρώνονται γύρω από τη Ρωσία), ο αφρικανικός, ο μουσουλμανικός, ο ινδουιστικός, ο ιαπωνικός, ο βουδιστικός και ο σινικός.

Παρά το γεγονός ότι η θεωρία του Χάντινγκτον κέρδισε πολλούς υποστηρικτές, κυρίως μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους στις 11 Σεπτεμβρίου του 2001, οι επικριτές του καταγγέλλουν ότι ο πολιτικός επιστήμονας «κινδυνολογεί» και τον κατηγορούν για την επιμονή του να προαναγγέλλει μια «αναπόφευκτη» σύγκρουση των πολιτισμών.

Εξίσου σοβαρό για όσους διαφωνούν με τις θεωρίες του Χάντινγκτον είναι το γεγονός ότι, παρότι ο ίδιος δήλωνε ότι υποστήριζε τους Δημοκρατικούς, το βιβλίο του αποτέλεσε ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία στα χέρια των νεο-συντηρητικών που κατέκλυσαν τον Λευκό Οίκο επί της θητείας του Τζορτζ Μπους. Οπως δεν παύουν να επισημαίνουν ότι το διάσημο δοκίμιο του Χάντινγκτον έδωσε ιδεολογικό άλλοθι στους καταστροφικούς πολέμους που διεξήγαγε η Ουάσινγκτον μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Γεννημένος στις 18 Απριλίου του 1927 στη Νέα Υόρκη, ο Σάμουελ Φίλιπς Χάντινγκτον αποφοίτησε από το αμερικανικό πανεπιστήμιο του Γέιλ σε ηλικία 18 ετών, ενώ άρχισε να διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ όταν ήταν μόλις 23 ετών. Από το 1977 μέχρι το 1978 διετέλεσε σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του πρώην Αμερικανού προέδρου Τζίμι Κάρτερ.

Το τελευταίο βιβλίο του Χάντινγκτον κυκλοφόρησε το 2004 και έχει τίτλο «Ποιοι είμαστε; Προκλήσεις στην Εθνική Ταυτότητα της Αμερικής».

  • ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΑΡΘΡΑ – ΣΤΑΘΜΟΙ

Η κρίση της Δημοκρατίας (1975), έκθεση που προκάλεσε σοκ στην τότε κοινή γνώμη, καθώς έκανε λόγο για «επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού εξαιτίας της ανανέωσης του δημοκρατικού πνεύματος της δεκαετίας του 60

Το Τρίτο Κύμα: Εκδημοκρατισμός στα τέλη του 20ού αιώνα (1991)

Σύγκρουση των Πολιτισμών (άρθρο 1993 και βιβλίο 1996)

Ποιοι Είμαστε; – Προκλήσεις στην Εθνική Ταυτότητα της Αμερικής (2004)

ΜΕΛΙΝΑ ΧΑΡΙΤΑΤΟΥ, ΕΘΝΟΣ, 29/12/2008

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s