Το πολιτικό φαινόμενο Χέλμουτ Σμιτ

https://i1.wp.com/www.welt.de/multimedia/archive/00335/Helmut_Schmidt_2007_335951g.jpg

Ο Χέλμουτ Σμιτ κλείνει τα 90 χρόνια του

Ο Χέλμουτ Σμιτ, ο πρώην καγκελάριος της πάλαι ποτέ Δυτικής Γερμανίας, συμπληρώνει σήμερα το 90ό έτος της ηλικίας του. Στη Γερμανία, η αφορμή των γενεθλίων του σοσιαλδημοκράτη πολιτικού, γίνεται πηγή αναλύσεων για το τι είδους πολιτικούς άνδρες γεννάει η δική μας εποχή. Στο Βερολίνο εγκαινιάστηκε μία έκθεση με θέμα την πολιτική του καριέρα ως καθρέφτη της μεταπολεμικής πορείας της Γερμανίας.

Του Κωστα Θ. Καλφόπουλου, Η Καθημερινή, 23/12/2008

Είναι ο τελευταίος απόγονος μιας δυναστείας Ευρωπαίων πολιτικών, που ούτε η πολιτική ούτε η Ευρώπη μπορεί πλέον να αναδείξει. Ο «one man party», (FAZ), αλλά με την αμφισημία της λέξης, κόμμα και εορταστική συνάθροιση. Κάθε εμφάνισή του ξεκινάει από μία προϋπόθεση: να μπορεί να καπνίζει. Ακόμα και στο περιοδικό της Zeit, στο οποίο «κρατάει» την τελευταία σελίδα, το τσιγάρο δεν λείπει ούτε από τον τίτλο ούτε από τη φωτογραφία. Σε μία από τις πρόσφατες τηλεοπτικές εμφανίσεις του στη γερμανική τηλεόραση (ARD), με τη Ζάντρα Μάισμπεργκερ, η μεγαλύτερη παύση προέκυψε όταν είχε αδειάσει το πακέτο του.

  • Πριν και μετά τον Πόλεμο

Ο Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (1918) είναι η προσωποποίηση του πολιτικού, της πολιτικής, της πόλης. Για τον βέρο «χανζεάτη» Σμιτ (ένα από τα τρία «σήματα κατατεθέντα» του Αμβούργου, μαζί με τον Χανς Αλμπερς και τον Ούβε Ζέελερ), η πολιτική, όπως κι η νικοτίνη, είναι στο αίμα του. Οι Αμβουργέζοι πίνουν Alsterwasser (μπίρα αναμεμιγμένη με λεμονάδα) στο όνομά του, κυρίως οι παλαιότεροι, όταν ως «υπουργός Εσωτερικών» έσωσε την πόλη από τη μεγάλη πλημμύρα του 1962, κινητοποιώντας άμεσα τον κρατικό μηχανισμό και τον στρατό.

Η βιογραφία του είναι συνυφασμένη με τη Γερμανία πριν και μετά τον Πόλεμο, πριν και μετά το Τείχος. Από το 1937 μέχρι το 1945, όταν περνά την πύλη ενός στρατοπέδου αιχμαλώτων του αγγλικού στρατού, ο Σμιτ δεν θα βγάλει τη στολή της Βέρμαχτ, έχοντας υπηρετήσει, μεταξύ άλλων, στο Ανατολικό και Δυτικό Μέτωπο. Από το πρώτο θα παραλάβει έναν «σιδηρούν σταυρόν δευτέρας τάξεως», το δεύτερο, αν δεν τον προστάτευε ένας ανώτερός του, παρ’ ολίγον να τον στείλει στρατοδικείο, λόγω κάποιων δυσμενών σχολίων του για τον Γκέρινγκ.

Θα σπουδάσει οικονομία και παράλληλα θα στρατευτεί πολιτικά στις γραμμές της SPD, με αφετηρία τον Σοσιαλιστικό Γερμανικό Φοιτητικό Σύνδεσμο (SDS).

Το 1959, στο Δυτικό Βερολίνο, ως ειδικός του κόμματος για αμυντικά θέματα, θα αντιπαραθέσει στη μαχητική αγκιτάτσια της Ουλρίκε Μαρί Μάινχοφ τη ρητορική του δεινότητα, στο πλαίσιο ενός διήμερου για τον αφοπλισμό. Δεκαεπτά χρόνια αργότερα, ως καγκελάριος, θα ενημερωθεί για τον θάνατό της στο Στάμχαϊμ.

https://i0.wp.com/www.km.bayern.de/blz/eup/04_05/images/Page_08_Image_0001.jpg

Πολύ πριν η γερμανική σοσιαλδημοκρατία χάσει την παράδοση και την αίγλη της, ήταν μέλος μιας άτυπης κομματικής τρόικας, στην κορυφή ο Μπραντ, στη βάση του τριγώνου ο Χέλμουτ Σμιτ κι ο Χέρμπερτ Βένερ. «Η προτεσταντική ηθική και το πνεύμα του καπιταλισμού» συμβαδίζουν με τον πολιτικό ρεαλισμό μέχρι το 1974, όταν η γερμανική οικονομία κλυδωνίζεται και οι «άουτομπαν» ερημώνουν με την πετρελαϊκή κρίση. Η προσφυγή στον Kέινς δεν θα αποφέρει πάντως τα προσδοκώμενα αποτελέσματα: η οικονομική ύφεση τραυματίζει βαριά και τη Γερμανία.

  • Εριξε το βάρος στην Ευρώπη

Οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει στην εξωτερική πολιτική θα μεταφέρουν το κέντρο βάρους από την Ostpolitik του προκατόχου του, στην Ευρώπη, ορισμένες σχεδιάζονται από κοινού με τον στενό του φίλο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν. Οι κρίσιμες κι επώδυνες αποφάσεις που πήρε τον Οκτώβριο του 1977, σ’ έναν καταιγισμό εξελίξεων γύρω από το «γερμανικό φθινόπωρο», έριξαν πάντως μια ανεξίτηλη σκιά, σχετικά με την «υπόθεση Σλάιερ». Μία εκδοχή θέλει τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, με τον οποίο τον συνδέει προσωπική φιλία και ένας πρόλογος στη γερμανική μονογραφία του Εθνάρχη (από τον Παύλο Τζερμιά), να συνηγορεί, παρά την απόφαση του Εφετείου, στην έκδοση του Ρολφ Πόλε, ως ένα από τα ανταλλάγματα για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ.

Οπως κάθε ηγεμόνας, δεν έχρισε διαδόχους, αντίθετα, άφησε επιγόνους, οι οποίοι αποδείχτηκαν κατώτεροι των περιστάσεων ή των προσδοκιών. Ουδέποτε αποσύρθηκε από την πολιτική, με την έννοια του απόμαχου και ουδέποτε επανήλθε, με την έννοια της «εφεδρείας».

  • Γερμανός «παλαιάς κοπής»

Ήθελε να γίνει πολεοδόμος, έμελλε, όμως, ως πολιτικός άνδρας (Staatsmann), να σφραγίσει αμετάκλητα τη μεταπολεμική πολιτική ιστορία της Γερμανίας και της Ευρώπης. Γερμανός «παλαιάς κοπής» και μαχητικός ευρωπαϊστής, οι απόψεις του έχουν την «αβάσταχτη ελαφρότητα» της σοφίας. Παραμένει πολέμιος των global players, της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας και του εκδημοκρατισμού της Κίνας.

Ως συνεκδότης, συμμετέχει ακόμα στις συσκέψεις της Zeit. Προτιμά την Γκρέις Κέλι από τη Μέριλιν Μονρόε. Το αγαπημένο του τραγούδι παραμένει το «Φεγγάρι» (Der Mond ist aufgegangen), του ρομαντικού Ματίας Κλάουντιους. Από το 1942 είναι παντρεμένος με τη Χανελόρε (Λόκι) Γκλάζερ. Το μόνο που στενοχωρεί τον φιλότεχνο και μουσικόφιλο Σμιτ, όπως δήλωσε πρόσφατα, είναι ότι δεν μπορούν πια να παίζουν μαζί μουσική, όπως παλιά. Σήμερα, 23 Δεκεμβρίου, θα σβήσει ένα κεράκι, γιορτάζοντας τα ενενήντα του χρόνια.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s