Οι 6 ερωτήσεις στον Νoam Chomsky

Οι 6 ερωτήσεις στον Νoam Chomsky

Από τη Μαρίνα Ζιώζιου, HOMME, ΗΜΕΡΗΣΙΑ

1 Είστε πολυγραφότατος.

Ποια ανάγκη σας ικανοποιείτε με τη συγγραφή; Στον τομέα των ανθρώπινων ζητημάτων, οι λόγοι είναι ίδιοι με αυτούς που έχω όταν κάνω συνεντεύξεις και ομιλίες, και γι’ αυτόν το λόγο περνώ πολλές ώρες της ημέρας απαντώντας σε e-mails και σχόλια. Αυτοί είναι οι λόγοι που γράφω και σε εσάς. Τα θέματα αυτά έχουν μεγάλη σημασία για τους ανθρώπους και πιστεύω ότι θα έπρεπε να λέγονται πολλά γι’ αυτά, αλλά γενικά αποκρύπτονται ή παραποιούνται μέσα σ’ αυτό το δογματικό σύστημα, το οποίο παραμένει εθνικιστικό με την έννοια του Orwell. Στους άλλους τομείς, το κίνητρο είναι καθαρά η πνευματική ανάγκη.

2 Πιστεύετε ότι η κρίση στο τραπεζικό σύστημα των Η.Π.Α. θα εξομαλυνθεί με την υπερψήφιση από το κογκρέσο του πακέτου βοήθειας προς αυτό;

Κανείς δεν ξέρει. Σε κάθε περίπτωση, αυτός είναι ο λανθασμένος τρόπος για να προχωρήσουμε. Οπως επισήμανε ο νομπελίστας Joseph Stiglitz, οι πολίτες θα δώσουν τα χρήματα, αλλά αν δεν υπάρξει βέτο, οι τράπεζες θα πάρουν τα χρήματα για λογαριασμό τους ή για συγχωνεύσεις, όπως φαίνεται ότι κάνουν τώρα, ή για δάνεια σε δανειολήπτες που έχουν κυβερνητική εγγύηση. Με το βέτο εννοούσε δικαίωμα βέτο για την κυβέρνηση, το οποίο σημαίνει σε μια δημοκρατία δικαίωμα βέτο για όλους τους πολίτες. Ο δημόσιος ρόλος θα μπορούσε να επεκταθεί πολύ παραπάνω, κατά τη γνώμη μου, αλλά τέτοια ζητήματα είναι εκτός ατζέντας ?ακόμη και το δικαίωμα ψήφου.

3 Κατά τη γνώμη σας, η πρόσφατη οικονομική κρίση στις Η.Π.Α. αποτελεί προάγγελο μιας γενικευμένης παγκόσμιας κρίσης και πτώχευσης του καπιταλισμού;

Είναι ήδη πολύ μεγαλύτερη η κρίση. Η άμεση αιτία της οικονομικής κρίσης, όχι όμως και η κύρια, ήταν η φούσκα των ακινήτων. Αλλά ίσως τα μισά από τα τοξικά προϊόντα που κυκλοφόρησαν υποστηρίχθηκαν και από τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Και η Ευρώπη έχει και αυτή τη δική της κρίση, των ακινήτων.

Η κρίση έχει επεκταθεί σε πολλές χώρες του κόσμου. Ομως, οι ασιατικές χώρες, οι οποίες είχαν πάρει προστατευτικά μέτρα από τη φιλελεύθερη οικονομία και από το «σύμφωνο της Ουάσινγκτον», είναι σχετικά άτρωτες. Δεν μπορεί να υπάρξει επιδείνωση του καπιταλισμού επειδή δεν υπάρχει καπιταλισμός, εκτός από τον Τρίτο Κόσμο, όπου επιβάλλεται στον ντόπιο πληθυσμό από εξωτερικές δυνάμεις μια διαδικασία που διαρκεί από τα πρώτα χρόνια του Δυτικού ιμπεριαλισμού.

Οι αναπτυγμένες χώρες έχουν κρατικό καπιταλισμό. Στις Η.Π.Α., για παράδειγμα, η αναπτυγμένη οικονομία βασίζεται παρά πολύ στον δυναμικό δημόσιο τομέα για καινοτομία και ανάπτυξη καθώς και για μοίρασμα του ρίσκου και του κόστους, ενώ τα κέρδη ιδιωτικοποιούνται. Υπάρχουν βέβαια και διαφοροποιήσεις. Ο Ronald Reagan, ο οποίος θεωρείται υπέρμαχος των αγορών, ήταν ο πιο προστατευτικός Πρόεδρος στη μεταπολεμική ιστορία και αύξησε την εξάρτηση της οικονομίας από το δημόσιο τομέα με πολλούς τρόπους.

Ενώ ο Reagan καταπάτησε όλες τις αρχές της αγοράς, αυτή η πρακτική είναι ο κανόνας και υπάρχει επί αιώνες στον αναπτυγμένο κόσμο. Ομως, ένας ιδιαίτερος τύπος του κρατικού καπιταλισμού έχει ήδη επιδεινωθεί. Το αμερικανικό επενδυτικό τραπεζικό μοντέλο πιθανότατα δεν θα ανακάμψει και είναι πολύ πιθανό ότι, για το δικό τους συμφέρον, οι επικεφαλής της οικονομίας θα εφαρμόσουν έναν κυβερνητικό μηχανισμό ρύθμισης για τα κεφάλαια της οικονομίας. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η οικονομική κρίση που είναι στην επικαιρότητα είναι μόνο μία από τις πολλές που υπάρχουν. Υπάρχει, επίσης, μια αυξανόμενη κρίση στην παραγωγική οικονομία, ενώ υποβόσκει μια σοβαρή κρίση στον τομέα της υγείας, που είναι ιδιωτικοποιημένος και επομένως εξαιρετικά ανεπαρκής και ακριβός.

4 Η διάδοση των οπτικοακουστικών μέσων στους τομείς της γνώσης και της επικοινωνίας, πιστεύετε ότι θα δημιουργήσουν στο μέλλον σοβαρούς κινδύνους για τους παραδοσιακούς τρόπους γραφής και ανάγνωσης των βιβλίων;

Υπάρχουν δείγματα γι’ αυτό – ελπίζω ότι θα αντιστραφούν. Είναι θέμα επιλογής, όχι αναγκαιότητας.

5 Το γεγονός ότι το έργο σας έχει μεταφραστεί σε τόσες γλώσσες και η συνείδηση ότι απευθύνεται σε ένα διεθνές κοινό, αισθάνεστε να επηρεάζει το γράψιμό σας;

Ελαφρώς. Αν ξέρω ότι το έργο μου θα μεταφραστεί, προσπαθώ να μην χρησιμοποιώ πολύ ιδιαίτερες αγγλικές εκφράσεις και ιδιωματισμούς. Και μερικές φορές επιλέγω διάφορα θέματα. Υπάρχουν μερικές φορές και άλλα προβλήματα. Για παράδειγμα, αν ένα βιβλίο πρόκειται να κυκλοφορήσει στην Αγγλία, οι εκδότες ορισμένες φορές επιμένουν να ελεγχθεί το βιβλίο από δικηγόρους ώστε να είναι σύμφωνο με κάποιους εξωφρενικούς αγγλικούς νόμους περί συκοφαντίας, το οποίο αποτελεί σοβαρό περιορισμό της ελευθερίας του λόγου. Επίσης, κάποιες άλλες φορές δεν έχω συμφωνήσει να μεταφραστεί ένα βιβλίο εάν οι αρχές επιμένουν σε αλλαγές ή αφαιρέσεις για να συμφωνεί με τις απαιτήσεις του καθεστώτος.

6 Πιστεύετε ότι ο συγγραφέας οφείλει με το έργο του να υπηρετεί συνειδητά ένα συγκεκριμένο όραμα που του το υπαγορεύει η οποιαδήποτε ιδεολογική του τοποθέτηση ή, αντίθετα, ότι η συγγραφική λειτουργία αποτελεί αυτή καθαυτήν ένα μέσον κοινωνικής παρέμβασης και προβολής μιας διαφορετικής κλίμακας αξιών και ποιοτήτων;

Σίγουρα, δεν υπάρχει αναγκαιότητα να καθοδηγείσαι από την ιδεολογία, αλλά αν ο όρος πολύ γενικά συμπεριλαμβάνει μια γενική άποψη για τον κόσμο και συμπεριλαμβάνει επίσης τις ανθρώπινες σχέσεις, είναι αναπόφευκτο. Σχετικά με το δεύτερο μέρος της ερώτησης, δεν υπάρχει μια γενική απάντηση. Εξαρτάται.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s