Μπέρναρντ Μέιντοφ: Η άνοδος και η πτώση ενός μύθου…

Η πτώση των Φαραώ

Αν δεν υπήρχε ο Μπαράκ Ομπάμα, ο Μπέρναρντ Μέιντοφ [Bernard Madoff] θα μπορούσε κάλλιστα να ανακηρυχθεί άνθρωπος της χρονιάς. Ο 70χρονος χρηματιστής, μέχρι χθες μια από τις πιο αξιοσέβαστες μορφές της Γουόλ Στριτ, πέρασε στην Ιστορία ως ο εγκέφαλος μιας μυθιστορηματικής απάτης, έχοντας ληστέψει μέσω ενός σχήματος – «πυραμίδας» το απίθανο ποσό των 50 δισ. δολαρίων από μεγαλόσχημους πελάτες, όπως η General Electric, η Citigroup και ο Στίβεν Σπίλμπεργκ.

Περισσότερο κι από το μεγαθήριo της AIG, που διασώθηκε με λεφτά των φορολογουμένων για να στείλει, το επόμενο Σαββατοκύριακο, τα μεγαλοστελέχη της να ξοδέψουν εκατομμύρια δολάρια σε ένα όργιο κραιπάλης, σε πανάκριβο θέρετρο, ή της Lehman Brothers, που έβγαλε χιλιάδες ηλικιωμένους στον δρόμο να ψάχνουν για δουλειά, αφού τα τοξικά της απόβλητα διέλυσαν τις συντάξεις τους, η πυραμίδα του Μέιντοφ συμβολίζει με τον πιο παραστατικό τρόπο τα σαθρά θεμέλια της «Νέας Οικονομίας». Ο έκπτωτος Φαραώ υπήρξε από τους πρωτεργάτες για τη δημιουργία του χρηματιστηρίου εταιρειών υψηλής τεχνολογίας NASDAQ και διετέλεσε πρόεδρός του, τη δεκαετία του ’80. Ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα βασίζεται πάνω στην πίστη, στην εμπιστοσύνη. Αν λοιπόν ο πρώην πρόεδρος του NASDAQ, ένας υπεράνω υποψίας Εβραίος χρηματιστής, στον οποίο εμπιστεύονται τα κεφάλαιά τους εβραϊκές, φιλανθρωπικές οργανώσεις, αποδεικνύεται μεγαλοαπατεώνας, τότε ποιον μπορεί να εμπιστευθεί κανείς;

Ακόμη χειρότερα: είναι πολύ δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ο Μέιντοφ διεκπεραίωνε μόνος του, επί είκοσι χρόνια, ένα τόσο πελώριο κόλπο, ότι ούτε καν οι δύο γιοι του είχαν αντιληφθεί κάτι κι ότι, όταν τον έπιασαν στα πράσα, παρέδωσαν τον πατέρα τους στο FBI, κάνοντας πέτρα την καρδιά, σε μια αντίστροφη εκδοχή της Θυσίας του Ισαάκ. Όπως είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι, από τους μεγαλόσχημους πελάτες Μέιντοφ, ουδείς είχε υποψιαστεί το παραμικρό. Λες και όλοι οι πολύπειροι διευθυντές της Γουόλ Στριτ κατάπιναν, σαν ανυποψίαστα θύματα παπατζήδων της πλατείας Βάθης, ότι ο Μέιντοφ είχε βρει τη θαυματουργή συνταγή για να τους εξασφαλίζει ασυνήθιστα υψηλές αποδόσεις, ακόμη και σε εποχές κρίσης. Το πιο πιθανό είναι ότι οι πάντες, επιχειρηματίες και «φιλάνθρωποι», είχαν μυριστεί ότι υπήρχε κάτι σάπιο, αλλά έκαναν τα στραβά μάτια υπολογίζοντας ότι ο Μέιντοφ χρησιμοποιούσε (παράνομα, βέβαια, αλλά επωφελώς για τους ίδιους) εσωτερική πληροφόρηση για να προβλέπει εκ του ασφαλούς τις διακυμάνσεις των μετοχών. Με άλλα λόγια, ήταν όλοι σιωπηρά συνένοχοι, αλλά μόνο ο Μέιντοφ, ακολουθώντας τον άγραφο νόμο της Μαφίας, την πλήρωσε.

Η άνοδος και η πτώση του Μέιντοφ μπορεί να διαβαστεί και σαν μεταφορά για την ίδια την αμερικανική οικονομία στο σύνολό της. Το χαρακτηριστικό κάθε πυραμίδας (ή «αεροπλανάκι», όπως το μάθαμε στην Ελλάδα) είναι ότι εξασφαλίζει κέρδη που δεν βασίζονται σε καμιά παραγωγική, επιχειρηματική δράση, όσο διαρκεί η παλίρροια που φέρνει στην πυραμίδα καινούργιους επενδυτές- θύματα.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει, εδώ και μια δεκαετία, με την Αμερική: ζει μέσα σε ένα όργιο υπερκατανάλωσης, πολύ πάνω από τις πραγματικές, παραγωγικές της δυνατότητες, χάρη στην υπερχρέωση νοικοκυριών, επιχειρήσεων και του ίδιου του κράτους, απέναντι στους Κινέζους, τους Γιαπωνέζους, τους Γερμανούς και τους άλλους αγοραστές του χρέους της. Μόνο που, όπως για τον Μέιντοφ, έτσι και για τον Θείο Σαμ, τον τελευταίο Φαραώ της ιστορίας, κάποτε η παλίρροια σταματάει και αφήνει τον ναυαγό πάνω σε κοφτερά βράχια.

Ομπάμα, ο άνθρωπος της χρονιάς

Ο Μπαράκ Ομπάμα είναι ασφαλώς ο άνθρωπος της χρονιάς. Ο πρώτος Αφροαμερικανός που εξελέγη στην ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών, εκφράζει τις ελπίδες, όχι μόνο των συμπατριωτών του, για έναν κόσμο καλύτερο από αυτόν που θα παραλάβει όταν στις 20 Ιανουαρίου θα ορκιστεί στο ύπατο αξίωμα της πατρίδας του.

Η «καυτή» ατζέντα του Μπαράκ Ομπάμα

Η οικονομία, η υγειονομική περίθαλψη, οι πόλεμοι σε Ιράκ και Αφγανιστάν, η Μέση Ανατολή και το Γκουαντάναμο απαιτούν λύσεις

The Guardian, Η Καθημερινή, Kυριακή, 28 Δεκεμβρίου 2008

Τι θα κάνετε, λοιπόν, κύριε πρόεδρε;
Καθώς στις 20 Ιανουαρίου, ο Μπαράκ Ομπάμα θα στρέφει το βλέμμα του προς τα ενθουσιώδη πλήθη, ενδεχομένως να θυμηθεί, χαμογελώντας, τη φράση-κλειδί της προεκλογικής του περιοδείας. Ηταν η υπόσχεση για «αλλαγή» αυτή που οδήγησε στον Λευκό Οίκο τον πρώτο μαύρο πρόεδρο στην Ιστορία της Αμερικής. Ο κ. Ομπάμα δεν κέρδισε απλώς με χαρακτηριστική ευκολία το Κολέγιο των Εκλεκτόρων, αλλά έχει την απόλυτη στήριξη του ελεγχόμενου από τους Δημοκρατικούς Κογκρέσου όπως και της πλειοψηφίας του υπόλοιπου κόσμου. Η εντολή που έλαβε το 2000 και το 2004 ο Τζορτζ Μπους δεν είχε τέτοιο εύρος.

Παρά ταύτα, το στοιχείο της αλλαγής θα είναι εκείνο που θα καθορίσει την πολιτική του κ. Ομπάμα για το 2009.

Στην οικονομία, ο κ. Μπους παρέλαβε ένα σαφές πλεόνασμα του προϋπολογισμού το 2001, αλλά το έλλειμμα για το 2009 αναμένεται να αγγίξει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια. Ανοικτό είναι, όμως, και το μέτωπο της εξωτερικής πολιτικής. Το 2000, η Αμερική ήταν η μοναδική υπερδύναμη, αλλά βρισκόταν σε ειρήνη με τον υπόλοιπο πλανήτη. Το 2009, τα στρατεύματα που θα παραλάβει ο κ. Ομπάμα θα δέχονται πυρά στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, ενώ η παγκόσμια ισχύς θα συνεχίσει να οδεύει στην κατεύθυνση των ταχύτατα αναπτυσσόμενων οικονομιών του «αναδυόμενου» κόσμου.

• Θα κρίνουν τη θητεία του

Ο τρόπος με τον οποίο ο κ. Ομπάμα θα ανταποκριθεί σ’ αυτές τις εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους συνθήκες θα κρίνει και την επιτυχία της θητείας του. Ο άνθρωπος που κατηγορήθηκε ότι «πήγαινε ανέκαθεν με τα νερά όλων» θα κληθεί να κάνει τις πρώτες του επιλογές. Ορισμένες εξ αυτών μπορεί να απογοητεύσουν την παράταξη που τον ανέδειξε και κάποιες άλλες ακόμα και τους πιο φανατικούς του οπαδούς στο διεθνές στερέωμα.

Είναι αυτονόητο ότι η οικονομία θα βρεθεί στο επίκεντρο της πρώτης χρονιάς του κ. Ομπάμα στον Λευκό Οίκο. Είναι γεγονός ότι ο πρώτος μαύρος πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ήδη υποσχεθεί πολλά σε πολλούς. Ακόμα και αν υπήρχε άφθονο χρήμα στα ταμεία της χώρας, ο κ. Ομπάμα θα ήταν υποχρεωμένος να επικεντρωθεί στα βασικά, όπως οι περικοπές στη φορολογία των μεσαίων τάξεων και το σχέδιο για το υγειονομικό σύστημα. Εχοντας σαφώς μικρότερο προϋπολογισμό, η εκπλήρωση των παραπάνω αποκτά ζωτική σημασία. Στο ζήτημα της υγειονομικής περίθαλψης, κάποιες εκ των υπό συζήτηση στο Κογκρέσο μεταρρυθμίσεις φαντάζουν πιο αποτελεσματικές από τις δικές του. Στο μεταξύ, τα άδεια ταμεία τού προσφέρουν την ιδανική δικαιολογία προκειμένου να «γλιτώσει» από τις πιο «φουσκωμένες» υποσχέσεις του. Εντούτοις, είναι δεδομένο ότι θα υπάρξει δυσαρέσκεια, κυρίως στο εσωτερικό των Δημοκρατικών. Οσο η οικονομία θα βρίσκεται σε ύφεση, το Κογκρέσο θα πιέζει υπέρ της άσκησης πολιτικής προστατευτισμού, στο οποίο ο κ. Ομπάμα οφείλει να προβάλει αντίσταση. Θα υπάρξουν, επίσης, πολλές συζητήσεις περί ρυθμίσεων στην αγορά. Πολλές φίλα προσκείμενες στους Δημοκρατικούς περιφέρειες ανέμεναν για μεγάλο χρονικό διάστημα την άφιξη ενός δικού τους ανθρώπου στον Λευκό Οίκο. Τα εργατικά συνδικάτα θα απαιτήσουν αλλαγές στο εργατικό δίκαιο, οι δικηγόροι νέους νόμους περί υπευθυνότητας και οι πράσινοι θα κηρύξουν την έναρξη νέων περιβαλλοντικών εκστρατειών. Ολοι οι προαναφερόμενοι ενδέχεται να καθυστερήσουν την οικονομική ανάκαμψη.

Ωστόσο, οι νεαροί και φιλόδοξοι πρόεδροι πολλές φορές «εκτροχιάζονται» εξ αρχής για κάποιες ασήμαντες αφορμές. Το ζήτημα των «ομοφυλοφίλων στο στράτευμα» δημιούργησε ουκ ολίγα προβλήματα στον Μπιλ Κλίντον το 1993. Ο κ. Ομπάμα πρέπει να ανησυχεί κυρίως διότι σε καμία απολύτως φάση της πολιτικής του σταδιοδρομίας δεν ξέφυγε από την πάγια γραμμή των Δημοκρατικών. Ως εκ τούτου θα κληθεί από νωρίς να πει «όχι» στους Δημοκρατικούς αν δεν θέλει να προδώσει τους ανεξάρτητους ψηφοφόρους, οι οποίοι πίστεψαν στην προεκλογική του δέσμευση ότι θα αντιπροσωπεύει ολόκληρη τη χώρα.

Αν οι προσδοκίες όσον αφορά την εσωτερική πολιτική είναι πολύ υψηλές για τον κ. Ομπάμα, τι να πει κανείς γι’ αυτές που αφορούν την εξωτερική του πολιτική; Για μια ακόμα φορά η βάση των Δημοκρατικών θα αποτελέσει το σημαντικότερο εμπόδιο. Οι υποστηρικτές του κόμματος περιμένουν με ανυπομονησία μια άμεση και ομαλή αποχώρηση από το Ιράκ. Αυτό ακριβώς είχε υποσχεθεί ο κ. Ομπάμα, πλέον όμως φέρεται να έχει κατανοήσει πλήρως ότι μια βιαστική αποχώρηση θα έχει καταστροφικές συνέπειες για το Ιράκ και για το κύρος της Αμερικής στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα, θα κληθεί να πείσει τους εξαντλημένους ψηφοφόρους για τη σημασία του πολέμου στο Αφγανιστάν. Η πιθανότητες της Δύσης να επικρατήσει έναντι των Ταλιμπάν και των συμμάχων τους προϋποθέτει ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στο Αφγανιστάν.

Υπάρχει, βέβαια, και το ζήτημα των συμμάχων. Στον υπόλοιπο πλανήτη, ο νεαρός πρόεδρος συμβολίζει ήδη την Αμερική, όπως αυτή θα έπρεπε να είναι. Μόνο και μόνο επειδή δεν είναι ο «μισητός» Μπους μπορεί να καταφέρει αρκετά. Το άμεσο κλείσιμο των φυλακών του Γκουαντάναμο θα συνιστούσε μια καλή αρχή. Τα υπόλοιπα, ωστόσο, για τα οποία ελπίζει η διεθνής κοινότητα, όπως μια συνθήκη για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, θα καθυστερήσουν πολύ. Η ειρήνη στη Μέση Ανατολή δεν θα γίνει πραγματικότητα από τη μια μέρα στην άλλη μόνο και μόνο επειδή το δεύτερο όνομα του νέου προέδρου των ΗΠΑ είναι Χουσεΐν. Θα απαιτηθούν επίπονοι συμβιβασμοί και ο κ. Ομπάμα οφείλει να ξεκαθαρίσει άμεσα τα σχέδιά του. Επιπλέον, πρέπει να ζητήσει μεγαλύτερη συμμετοχή από τους συμμάχους της Αμερικής. Αποτελεί ντροπή ότι ελάχιστοι σύμμαχοι βοηθούν τις ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και ο κ. Ομπάμα πρέπει να το φωνάξει δυνατά.

Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ θα κριθεί, επίσης, από τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσει στις εξελίξεις. Υπάρχουν ακρετοί ταραξίες, όπως το Ιράν, που θα θελήσουν να δοκιμάσουν τις αντοχές του. Παρά ταύτα, καθώς θα αναζητήσει λύσεις για όλα αυτά τα ζητήματα, ο κ. Ομπάμα πρέπει να στραφεί στο μέλλον και ιδιαίτερα σε κάτι πολύ συγκεκριμένο.

• «Κλειστές λέσχες»

Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα κρίνουν τη θητεία του ανάλογα με την επιτυχία της προσπάθειας που οφείλει να καταβάλει προκειμένου να πείσει τις αναδυόμενες δυνάμεις να αποδεχτούν την παγκόσμια τάξη και να συνασπιστούν πίσω από τις αξίες της Δύσης. Αν ο κ.Ομπάμα υπηρετήσει δύο θητείες –δηλαδή αποχωρήσει από τον Λευκό Οίκο το 2017– η Βραζιλία, η Ινδία και η Κίνα θα έχουν ήδη αποκτήσει σημαντικότερους ρόλους στο διεθνές πολιτικό στερέωμα. Σήμερα, καμιά τους δεν αποτελεί μέλος της Ομάδας των Οκτώ και μόνον η Κίνα διαθέτει θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Αν η Αμερική δεν βρει τρόπους προκειμένου η Κίνα και η Ινδία να ενταχθούν στην παρούσα δομή της παγκόσμιας εξουσίας, οι δύο αυτές χώρες θα επιχειρήσουν να δημιουργήσουν τις δικές του «κλειστές λέσχες».

Το θέμα δεν είναι απλώς θεσμικό. Η Κίνα αισθάνεται ιδιαίτερα άβολα όσον αφορά το δυτικό σύστημα αξιών. Η οικονομική κρίση σε συνδυασμό με την εξασθένηση του αμερικανικού κύρους έχει ενθαρρύνει τα μέλη του κομμουνιστικού καθεστώτος που πιστεύουν ότι ο δυτικός καπιταλισμός και η δημοκρατία είναι πλέον «ξεπερασμένα μοντέλα». Ο νέος πρόεδρος, λοιπόν, είναι υποχρεωμένος να «ξαναπουλήσει» όλα αυτά τα οποία εκπροσωπεί η Αμερική. Ο δρόμος θα είναι μακρύς, αλλά ο κ. Ομπάμα πρέπει να αρχίσει άμεσα να ασχολείται και με αυτό το ζήτημα.

Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: «Ας καταργήσουμε τον θρησκευτικό όρκο»

Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος υποστηρίζει ότι έχει ήδη επέλθει ο διαχωρισμός Εκκλησίας – Κράτους

Συνέντευξη στον Νικο Παπαχρηστου, Η Καθημερινή, Kυριακή, 28/12/2008

«Η κατάργηση του θρησκευτικού όρκου δεν δημιουργεί πρόβλημα στην Εκκλησία», διαμηνύει, μεταξύ άλλων, με συνέντευξή του στην «Κ» ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, και αυτή του η τοποθέτηση για το ενδεχόμενο κατάργησης του θρησκευτικού όρκου αναμένεται να πυροδοτήσει έντονες συζητήσεις εντός και εκτός Εκκλησίας.

Στη συνέντευξή του, ο προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας υποστηρίζει ότι έχει ήδη επέλθει ο διοικητικός διαχωρισμός της Εκκλησίας από το κράτος και πως κάποιοι «ιδεολογικοί κύκλοι» θέτουν το ζήτημα στοχεύοντας στην «εξουδετέρωση της πνευματικής επιρροής της Εκκλησίας στην ελληνική κοινωνία». Πάντως, προσθέτει, αν η Πολιτεία επιθυμεί μια τέτοια εξέλιξη, τότε δεν έχει παρά να αναλάβει τις σχετικές πρωτοβουλίες και να θέσει το ζήτημα στην κρίση του ελληνικού λαού.

Σχολιάζοντας τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, ο κ. Ιερώνυμος χαρακτηρίζει ως πληγή στο σώμα της Δημοκρατίας τον θάνατο του 15χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και εκτιμά πως η «εξέγερση» των νέων οφείλεται στην απληστία και την ασυνέπεια που επέδειξαν οι μεγαλύτερες γενιές. Σπεύδει ωστόσο να καταδικάσει τις πράξεις βίας που σημειώθηκαν κατά τις πρόσφατες διαδηλώσεις. Αναφορικά με τις οικονομικές δραστηριότητες της μονής Βατοπεδίου, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών δηλώνει ότι «τραυμάτισαν το κύρος των ποιμένων της Εκκλησίας». Επαναλαμβάνει, τέλος, πως η Εκκλησία της Ελλάδος επιθυμεί να αξιοποιήσει την περιουσία της για την ανακούφιση του ταλαιπωρημένου ανθρώπου.

«Αντιθρησκευτικό ιδεολόγημα»

«Η κατάργηση του θρησκευτικού όρκου δεν δημιουργεί πρόβλημα στην Εκκλησία. Αντιθέτως, είναι συνέπεια της διδασκαλίας της, σύμφωνα με την οποία το «ναι» πρέπει να είναι «ναι» και το «όχι», «όχι». Αλλωστε, υπάρχει και η προτροπή της Αγίας Γραφής: «μη ομόσαι όλως»», λέει στην «Κ» ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος ερωτηθείς αν η Εκκλησία θα έπρεπε να επανεξετάσει το ζήτημα του θρησκευτικού όρκου που δίνουν πολιτικοί και κρατικοί λειτουργοί.

«Ως προς τους πρωτεργάτες των σκανδάλων και των οικονομικών καταχρήσεων οποιαδήποτε μορφή όρκου δεν γίνεται φραγμός, όταν ο έσω άνθρωπος έχει ισοπεδωθεί», τονίζει αναφερόμενος σε εκείνους που, καίτοι ορκίστηκαν επί του Ευαγγελίου, ενεπλάκησαν σε οικονομικής ή άλλης φύσεως σκάνδαλα.

«Η προσπάθεια της κατάργησης του θρησκευτικού όρκου, όπως επιδιώκεται σήμερα, δεν υποκρύπτει ενδιαφέρον για τη συνέπεια και την ειλικρίνεια, αλλά έχει γίνει και αυτή ένα αντιθρησκευτικό ιδεολόγημα», εκτιμά ο κ. Ιερώνυμος. Αναφερόμενος σε όσους ανακινούν το θέμα των σχέσεων κράτους – Εκκλησίας, ο κ. Ιερώνυμος κάνει λόγο για «ορισμένους ιδεολογικούς κύκλους» οι οποίοι «υπηρετούν άλλες σκοπιμότητες και αποσκοπούν κυρίως στην εξουδετέρωση την πνευματικής επιρροής της Εκκλησίας στην ελληνική κοινωνία και επιδιώκουν έναν επαχθή χωρισμό Εκκλησίας και Πολιτείας, που σημαίνει ασφαλώς παραβίαση και αθέτηση υποσχέσεων εις βάρος της πρώτης αλλά και συμβατικών υποχρεώσεων». Πάντως, για άλλη μια φορά ο Αρχιεπίσκοπος ρίχνει το γάντι και διαμηνύει στην Πολιτεία πως «εάν επιθυμεί έναν τέτοιου είδους χωρισμό είναι στη διακριτική της ευχέρεια -αν όχι υποχρέωσή της- να το θέσει στην κρίση του ελληνικού λαού και εκείνος ας αποφασίσει ό,τι θέλει».

«Απληστία και ασυνέπεια των μεγάλων…»

«Το τραγικό γεγονός του θανάτου του 15χρονου Αλέξη ανήκει πια στα γεγονότα εκείνα που σημαδεύουν την ανθρώπινη ζωή και γίνονται μια πληγή στο σώμα της αγάπης, της ελευθερίας του προσώπου και της καλώς εννοούμενης δημοκρατίας» λέει στη «Κ» ο Αρχιεπίσκοπος και ξεκαθαρίζει ότι για όσα συμβαίνουν σήμερα οι ευθύνες ανήκουν στις μεγαλύτερες γενιές. «Ξεχάσαμε βασικές αρχές μας και γίναμε άτομα που περιφρονούν την ιδιότητα του προσώπου. Ετσι ο ατομοκεντρισμός μας, η φιλαυτία, ο αμοραλισμός, όπως ήταν φυσικό, έφεραν την απληστία, την περιφρόνηση του άλλου, την αδικία, τον αγώνα του «φαίνεσθαι» και όχι του «είναι», την ασυνέπεια με τα «ξύλινα τα λόγια τα μεγάλα» της προπαγάνδας. Η νέα γενιά είναι φυσικό και λόγω ηλικίας και λόγω συνθηκών να διαμαρτύρεται. Δεν μπορεί όμως να καταστρέφει. Οι βίαιες πράξεις φανερώνουν αποπροσανατολισμό, ανελευθερία και κληρονομιά «πρoπατορικών αμαρτημάτων» ημών των μεγαλυτέρων». Ποια όμως μπορεί να είναι η συμβολή της Εκκλησία στην κρίση που διέρχεται σήμερα η ελληνική κοινωνία; «Να πείσει, κατά την άποψή μου, κάθε καλοπροαίρετο ότι καμία αλλαγή δεν επιτυγχάνεται γύρω μας αν δεν προηγηθεί η εσωτερική αλλαγή του καθένας μας, η αγαθή αλλοίωση. Και ακόμη ότι όραμα και ελπίδα ανατέλλουν εκεί που υπάρχει παράδειγμα και αυτοθυσία».

Το Βατοπέδι πλήγωσε

Ο κ. Ιερώνυμος αναγνωρίζει ότι η «υπόθεση Βατοπέδι» τραυμάτισε τους εκπροσώπους της Εκκλησίας, αλλά σπεύδει να επισημάνει πως θα πρέπει να αποφεύγονται οι ισοπεδωτικές γενικεύσεις. «Είναι ανθρώπινη αδυναμία η γενίκευση και η ισοπέδωση. Ενα κακό γεγονός μπορεί να καλύψει δέκα άλλα αγαθά. Εξ άλλου, όταν υπάρχουν παράλληλα παραδείγματα στον πολιτικό βίο, δεν αποκεφαλίζουμε τη δημοκρατία, αλλά ζητούμε μέτρα και τρόπους για να θεραπευτεί η ασθένεια» σημειώνει ο Αρχιεπίσκοπος και προσθέτει: «Ασφαλώς ο θόρυβος και όσα μέχρι τώρα είδαν το φως της δημοσιότητας, όπως ασφαλώς παρουσιάσθηκαν, για τις οικονομικές δραστηριότητες της μονής Βατοπεδίου τραυμάτισαν το κύρος των ποιμένων της Εκκλησίας γενικότερα και πλήγωσαν πολλούς ανθρώπους. Προσωπική μου άποψη είναι πως για την αντικειμενική κρίση θα πρέπει να περιμένουμε τα πορίσματα των αρμοδίων οργάνων».

H περιουσία

Από την πρώτη στιγμή της εκλογής του ο κ. Ιερώνυμος κατέστησε σαφές πως η περιουσία της Εκκλησίας θα αξιοποιηθεί για την ανάπτυξη του κοινωνικού έργου της. «Στο θέμα της διαχειρίσεως της εκκλησιαστικής περιουσίας έχουν γίνει πολλά λάθη στο παρελθόν», τονίζει στην «Κ» ξεκαθαρίζοντας πως η Εκκλησία της Ελλάδος έχει δικαίωμα ως νομικό πρόσωπο να αξιοποιήσει την περιουσία της, η οποία άλλωστε προστατεύεται από το Σύνταγμα της χώρας. «Η εκκλησιαστική περιουσία παίρνει νόημα μόνον όταν οι πόροι από την αξιοποίησή της επιστρέφουν ως διακονία στην κάλυψη των αναγκών του λαού. Είναι ανάγκη σήμερα, η ποιμαίνουσα Εκκλησία να εγκαταλείψει τις επιδιώξεις για φαραωνικά έργα και να αντιμετωπίσει τα φαινόμενα του νεοπλουτισμού με άλλα έργα, εκείνα που διακονούν τα προβλήματα του σύγχρονου ταλαιπωρούμενου ανθρώπου».

Ηδη ο Αρχιεπίσκοπος ανακοίνωσε ότι η Ιερά Σύνοδος θα διαθέσει ποσό ύψους 8 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία τεσσάρων ιδρυμάτων για ηλικιωμένους, παιδιά με νοητική στέρηση, άτομα με αυτισμό και για την επανένταξη απεξαρτημένων ατόμων. «Στη σημερινή Ελλάδα, υπό τις επικρατούσες συνθήκες, κρίνω αδήριτη την ανάγκη της συνεργασίας της Εκκλησίας με την Πολιτεία, τα πολιτικά κόμματα, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους ενδιαφερόμενους φορείς, για την επιτυχημένη αντιμετώπιση πολλών προβλημάτων» καταλήγει ο κ. Ιερώνυμος.

Τα επάνω και τα κάτω του Αλέξη Τσίπρα

Ο πρόεδρος του ΣΥΝ κ. Αλ. Τσίπρας για πρώτη φορά από την εκλογή του στην ηγεσία του κόμματος πρέπει να διαχειριστεί μια δύσκολη συγκυρία καθώς τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ στις δημοσκοπήσεις παρουσιάζουν σημαντική κάμψη

▅ Από την «εκτόξευση» του ΣΥΡΙΖΑ μετά την εκλογή του στην ηγεσία του ΣΥΝ ως τη δημοσκοπική κάμψη των τελευταίων εβδομάδων

Λ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2008

ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ συνέντευξή του μετά την εκλογή του στην ηγεσία του ΣΥΝ τον περασμένο Φεβρουάριο (στο «Βήμα της Κυριακής») και στο ερώτημα αν το κόμμα του έχει ανοίξει μεγάλα πανιά ενώ το «σκαρί» είναι μικρό με κίνδυνο να φουντάρει το «καράβι» ο κ. Αλ.Τσίπρας απαντούσε: «Και τι να κάνουμε, να παραμείνουμε δεμένοι στον μόλο;». Και όντως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν παρέμεινε δεμένος στον «μόλο» της κοινοβουλευτικής ασφάλειας που του προσέδιδε το 5% το οποίο έλαβε στις εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου 2007. Το αντίθετο, μάλιστα.Με τον αέρα του ενισχυμένου εκλογικού ποσοστού του (από το 3,2% του 2004), ο ΣΥΡΙΖΑ ξεκινούσε τον Δεκέμβριο του 2007 ένα ταξίδι προς το άγνωστο με βάρκα την ελπίδα ότι το πολιτικό σκηνικό θα ανατραπεί και η Αριστερά θα προβάλει μέσα από τις στάχτες του δικομματισμού ως μοναδική ρεαλιστική, εναλλακτική, πρόταση εξουσίας, έχοντας στις αποσκευές του τις ευνοϊκές μετρήσεις της κοινής γνώμης και διανύοντας ξέφρενη δημοσκοπική πορεία για να καταλήξει σήμερα, από πλευράς ποσοστών, εκεί από όπου ξεκίνησε.

Αφετηρία της περιπετειώδους πορείας που ακολούθησε ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν η απόφαση-έκπληξη του τότε προέδρου του ΣΥΝ κ. Αλ.Αλαβάνου να εμπιστευθεί το «πηδάλιο» του κόμματος στα χέρια ενός νέου ανθρώπου, μόλις 33 ετών τότε, του κ. Τσίπρα, ο οποίος ερχόταν δυναμικά στο προσκήνιο με τον αέρα της δημοφιλίας που του προσέδιδε η επιτυχής παρουσία του στις δημοτικές εκλογές του 2006. Σε συνδυασμό με την κρίση ηγεσίας και πολιτικής φυσιογνωμίας που ταλάνιζε την περίοδο εκείνη το ΠαΣοΚ η «εκτόξευση» του ΣΥΡΙΖΑ στις μετρήσεις της κοινής γνώμης αναδείχθηκε σύντομα σε καταλύτη των εξελίξεων, συνιστώντας επί πολλούς μήνες πρωτοφανές για τα μεταπολιτευτικά χρονικά δημοσκοπικό φαινόμενο εν μέσω κλυδωνισμών του πολιτικού συστήματος και ρευστότητας σκηνικού με κεντρικό σημείο αναφοράς την αποστροφή των πολιτών προς το δικομματικό μοντέλο διακυβέρνησης, όπως αυτό εκφράζεται σήμερα από τους κυρίαρχους πόλους του. Σήμερα, έναν χρόνο μετά οι κλυδωνισμοί και η απαξίωση του δικομματισμού διατηρούνται στις έρευνες, όχι όμως και τα «αστρονομικά» ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ.

▅ «Φούσκα» ή τάση

Κάποιοι μιλούσαν εξαρχής για δημοσκοπική «φούσκα» η οποία αναπτύχθηκε στη συγκυριακή βάση της περιόδου εκείνης, με την κυβέρνηση, μόλις τρεις μήνες μετά την επανεκλογή της, να επανέρχεται στη δίνη της σκανδαλολογίας «πνιγμένη» από τις οσμές της υπόθεσης Ζαχόπουλου και με το ΠαΣοΚ να εξέρχεται βαθιά τραυματισμένο και ψυχικά διχασμένο από την κρίση αμφισβήτησης του κ. Γ.Παπανδρέου. Αλλοι θεωρούσαν ότι δεν επρόκειτο για «φούσκα» αλλά για τη μετρήσιμη πλέον αποστροφή μερίδας της κοινωνίας, ειδικά των νεότερων σε ηλικία στρωμάτων της (κυρίως των ηλικιών από 18 έως 24 ετών), προς το ισχύον μοντέλο διακυβέρνησης και το πολιτικό σύστημα εν γένει καθώς και την αγωνία εξεύρεσης εναλλακτικής διεξόδου. Το κοινό στοιχείο που κόμιζαν οι δημοσκοπήσεις της περιόδου ήταν ο συνδυασμός της ανοδικής πορείας του ΣΥΡΙΖΑ με τη φθορά του δικομματισμού, η οποία εκφραζόταν μέσω της αποστροφής των πολιτών προς την ακολουθούμενη κυβερνητική πολιτική, αλλά και την ασκούμενη αντιπολίτευση από το ΠαΣοΚ, καθώς και με την «καθήλωση» του ΚΚΕ στα ποσοστά του. Μπορεί η ανάδειξη του κ. Τσίπρα στην ηγεσία του ΣΥΝ να λειτούργησε καταλυτικά στις προτιμήσεις της κοινής γνώμης και να προκάλεσε «σοκ» στις κομματικές επετηρίδες, μεγάλο όμως ποσοστό των ερωτηθέντων πολιτών εκείνου του κύματος δημοσκοπήσεων (που υπερέβαινε το 40%) θεωρούσε ότι η αύξηση των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ οφειλόταν στην κρίση του δικομματισμού. Επιπλέον τα ευρήματα έδειχναν ότι οι «κρουνοί» διαρροών ψηφοφόρων προς το κόμμα αυτό είχαν ανοίξει από όλα τα κόμματα με εντυπωσιακότερο στοιχείο τη «διαφυγή» από το ΠαΣοΚ απογοητευμένων ψηφοφόρων του, το οποίο σε ορισμένες μετρήσεις ξεπερνούσε το 18%. Ήταν η εποχή όπου ο κ. Αλαβάνος διεκήρυττε ότι «γίναμε η αξιωματική αντιπολίτευση» και οι ερευνητές διαπίστωναν ότι «έχουμε να κάνουμε με ένα δημοσκοπικό φαινόμενο» και μάλιστα με διεισδυτικότητα σε όλους τους χώρους.

Για την Κουμουνδούρου, ωστόσο, η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν απλώς «δημοσκοπικό φαινόμενο» αλλά μια «στροφή προς τα αριστερά»- και όχι «τυφλή διαμαρτυρία»- η οποία άρχισε με τους προπέρσινους αγώνες στον χώρο της Παιδείας με αιχμή την (μη) αναθεώρηση του άρθρου 16 και τη σύγκρουση επ΄ αυτού, τόσο με την κυβέρνηση όσο και την αξιωματική αντιπολίτευση, κάτι που επισφραγίστηκε με το ναυάγιο της συνταγματικής αναθεώρησης. Επίσης θεωρείται καταλυτική η παρουσία του κ. Αλαβάνου, όπως και ο «αέρας» που έδινε η δυναμική νεανική παρουσία του κ. Τσίπρα, αν και αργότερα δεν έλειψαν οι εσωκομματικές αιχμές από τους παλαιότερους για το «στυλ» δράσης που επέλεξε μέσω της ομάδας των έμπιστων συνεργατών του.

▅ Η ανατροπή του σκηνικού

Η σταδιακή ανατροπή του σκηνικού με το (δημοσκοπικό) πέρασμα στο προσκήνιο του ΠαΣοΚ, το οποίο άρχισε να εμφανίζεται πρώτη φορά από τον περασμένο Σεπτέμβριο ως πρώτο κόμμα στις μετρήσεις, συνδυάστηκε με μείωση των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ και την αύξηση της αδιευκρίνιστης ψήφου. Ο επαναπατρισμός ψηφοφόρων στο ΠαΣοΚ και οι προγραμματικές ασάφειες ή ταλαντεύσεις του, κατά την άποψη των μεν ή των δε στο εσωτερικό του, συνετέλεσαν στην εξέλιξη αυτή η οποία έφερε τα ποσοστά του κοντά στο 10%. Στην Κουμουνδούρου θεωρούσαν ότι το κλείσιμο της «ψαλίδας» ανάμεσα στη ΝΔ και στο ΠαΣοΚ δεν συνιστούσε άνοδο του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης εις βάρος του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε πολύ περισσότερο ανάκαμψη του δικομματισμού, καθώς τα αθροιστικά ποσοστά του παρέμεναν χαμηλά δίχως να διασφαλίζεται η κοινοβουλευτική αυτοδυναμία του ενός ή του άλλου κόμματος. Δήλωναν ωστόσο προβληματισμένοι για την αδυναμία «στεγανοποίησης» του χώρου τους.

Στην παρούσα φάση και εν μέσω της κοινωνικής έκρηξης που προκάλεσε η δολοφονία του 15χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε στο στόχαστρο της κυβέρνησης, του ΚΚΕ και του ΛΑΟΣ, όπως και ορισμένων στελεχών του ΠαΣοΚ που του προσάπτουν ότι «χαϊδεύει τα αφτιά των κουκουλοφόρων», κατά τη γνωστή δήλωση της κυρίας Αλέκας Παπαρήγα, η οποία, όπως δείχνουν τα ευρήματα μιας από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις (της GΡΟ), έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του κλίματος εις βάρος του ΣΥΡΙΖΑ (με την άποψή της εμφανίζεται να συμφωνεί το 50,4% των ερωτηθέντων, έναντι του 43,1%).

▅ Προβληματισμός στην Κουμουνδούρου

Τα τελευταία ποσοστά που δίνουν στον ΣΥΡΙΖΑ οι έρευνες της κοινής γνώμης κινούνται από 6,2% έως 13% (βλέπε σχετικό πίνακα), αλλά όπως θέλουν να πιστεύουν στην Κουμουνδούρου μόλις καταλαγιάσει η ένταση των ημερών θα εκφραστούν θετικότερα ποσοστά και επικαλούνται την αντίστοιχη εμπειρία της περιόδου του άρθρου 16 «όταν οι μετρήσεις μάς έδιναν 3%-4%, ενώ όταν κατακάθισε ο κουρνιαχτός τα ποσοστά μας ανέβηκαν» όπως αναφέρουν. Προσβλέπουν δε στη νέα γενιά ψηφοφόρων (σύμφωνα με την VΡRC το 19% της εκλογικής επιρροής του ΣΥΡΙΖΑ αποτελείται από νέους ηλικίας 18-24 ετών και ακολουθούν οι ηλικίες των 35-44 ετών με 16%, των 25-34 ετών με 13% και των 45-54 ετών με 11,5%), η οποία, όπως επισημαίνουν, «ποσώς διαβάζει τις δημοσκοπήσεις», ενώ προβλέπουν «ανάκαμψη».

Πάντως οι εξελίξεις προβληματίζουν έντονα τα στελέχη του κόμματος. Οπως δηλώνει χαρακτηριστικά ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος κ. Φ. Κουβέλης: «Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει γόνιμα να αξιοποιήσει μια ανοδική τάση που σημειώνεται παρά το γεγονός ότι τα δημοσκοπικά ευρήματα τον δείχνουν να υποχωρεί», κάτι που θα εξασφαλίσει, όπως συμπληρώνει, «υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορέσει να διαμορφώσει προγραμματική σχέση με τους πολίτες, αποσαφηνίζοντας πλευρές της πολιτικής του και των θέσεών του».

Ο καλός στρατιώτης Ευάγγελος Βενιζέλος

Ο κ. Ευ. Βενιζέλος σε στιγμή ευφορίας στη Βουλή. Αριστερά, ο κ. Χρ. Βερελής και, δεξιά, η κυρία Μιλένα Αποστολάκη και ο κ. Α. Λοβέρδος

▅ Ο πρώην υπουργός από μείζων εσωτερικός εχθρός έχει μετατραπεί σε προνομιακό συνομιλητή του προέδρου του ΠαΣοΚ

ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΗ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2008

O κ. Ευ. Βενιζέλος μοιάζει σαν να δίνει συνεχώς λάθος ραντεβού με την Ιστορία. Ο άνθρωπος που δεν κατάφερε να κερδίσει τη μάχη για την ηγεσία του ΠαΣοΚ απέναντι στον κ. Γ. Παπανδρέου, και που πέρασε αρκετούς μήνες στη σιωπή θεωρώντας ότι δεν υπάρχει για αυτόν ρόλος στο κόμμα του, αντί να χαθεί θεωρείται σήμερα μια από τις εφεδρείες του πολιτικού συστήματος για την έξοδο από την κρίση.

Στην πρόσφατη δημοσκόπηση της Κάπα Research, σχεδόν το 50% των πολιτών αναζητεί άλλο πρόσωπο πέραν των κκ. Κ.Καραμανλή και Γ. Παπανδρέου, για να ξαναδώσει αξιοπιστία στην πολιτική. Ποιο θα μπορούσε να είναι αυτό; Στη σχετική ερώτηση, ο κ. Βενιζέλος προηγείται με 28,4%, ακολουθούν οι «άλλοι» και ο «κανένας» με 26,7% και 25,4% αντιστοίχως, και στις επόμενες θέσεις βρίσκονται: η κυρία Ντόρα Μπακογιάννη με 23,3%, ο κ. Α.Λοβέρδος με 14% και ο κ. Δ.Αβραμόπουλος με 13,2%.

Θα περίμενε κανείς μια τέτοια δημοτικότητα να διασφαλίζει στον κ. Βενιζέλο άνεση επιλογών εντός του κόμματός του. Αν ισχύει κάτι τέτοιο θα φανεί το προσεχές διάστημα, ιδίως την εποχή όπου θα καταρτίζονται οι λίστες για τις ευρωεκλογές. Κυκλοφορεί έντονα στο παρασκήνιο ότι ο κ. Βενιζέλος (ή εναλλακτικά ο κ. Λοβέρδος) είναι πιθανόν να τοποθετηθεί επικεφαλής του ευρωψηφοδελτίου του ΠαΣοΚ. Οι Βρυξέλλες, όπου, όπως πιστεύουν έμπειροι βουλευτές, πηγαίνουν οι νέοι για να μάθουν και οι παλαιότεροι για να αποστρατευθούν, δεν είναι η καλύτερη εξέλιξη για δύο κορυφαία στελέχη με φιλοδοξίες. Οσοι αναρωτιούνται πώς θα αντιδράσει σε μια τέτοια περίπτωση ο κ. Βενιζέλος, είναι ενδεικτική η άποψή του ότι «το παιχνίδι για τη χώρα παίζεται στο Ελληνικό Κοινοβούλιο» . Τα σενάρια που τον τοποθετούν σε διάφορες θέσεις, κυβερνητικές ή μη, τον ενοχλούν πολύ και τα θεωρεί αστεία και γραφικά.

▅ Πειθαρχίαστην ηγεσία
Περίπου ένας χρόνος έχει περάσει από την τραυματική διαδικασία της 11ης Νοεμβρίου 2007 και θεωρεί ότι η στάση του δικαίωσε όλο το ΠαΣοΚ. Ανθρωποι που ήταν κοντά του εκείνο το διάστημα τονίζουν ότι ετέθη προ σοβαρών διλημμάτων, αποδεχόμενος το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας χωρίς εγγυήσεις («σκέφτηκε ακόμη και το ενδεχόμενο να φύγει» αποκαλύπτουν οι ίδιες πηγές), με τεράστιο προσωπικό κόστος. Εκτοτε επιδεικνύει πειθαρχία και νομιμοφροσύνη απέναντι στην ηγεσία του κόμματος. Αποδέχτηκε τη θέση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου, μαζί με τους κκ. Θ.Πάγκαλο και Χρ. Παπουτσή, και υποστήριξε ακόμη και επιλογές της ηγεσίας με τις οποίες ο ίδιος διαφωνούσε, όπως π.χ. η διαχείριση του βίντεο με τη νοθεία στην ψηφοφορία για τη συνταγματική αναθεώρηση ή το αίτημα για σύσταση προανακριτικής επιτροπής, όπου συνέταξε το σχετικό κείμενο, συμμετέχοντας στην άτυπη ομάδα συντονισμού των κινήσεων του ΠαΣοΚ μαζί με τους κκ. Ι.Ραγκούση, Δ. Ρέππα και Φ.Πετσάλνικο.

Οι προσωπικές σχέσεις των κκ. Παπανδρέου και Βενιζέλου ήταν ανέκαθεν δύσκολες. Πάντως ο κ. Βενιζέλος όλους τους προηγούμενους μήνες έμεινε πιστός στην απόφαση που έλαβε την επόμενη κιόλας ημέρα των εσωκομματικών εκλο γών: «Στηρίζω,δεν μιλάω,είμαι στο ΠαΣοΚ». Ο κ. Παπανδρέου εκτίμησε τη στάση του και σε μια περίοδο όπου το ΠαΣοΚ τυραννιόταν από τη δημοσκοπική καθήλωση και την εσωκομματική γκρίνια τού παραχώρησε μια θέση κοινοβουλευτικού εκπροσώπου – κατ΄ άλλους θέλησε να μοιράσει τις ευθύνες για την προβληματική πορεία του κόμματος.

Ο κ. Βενιζέλος αξιοποίησε τη θέση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου και από μείζων εσωτερικός εχθρός έχει μετατραπεί σε προνομιακό συνομιλητή του προέδρου του ΠαΣοΚ. Παράλληλα η κοινοβουλευτική παρουσία του και ο τρόπος που κινείται στο εσωκομματικό πεδίο βοήθησαν στο να γεφυρωθεί το ψυχικό χάσμα που είχε δημιουργηθεί με τους «παπανδρεϊκούς» βουλευτές. Η καχυποψία δεν έχει εξαλειφθεί εντελώς αλλά με το ΠαΣοΚ μπροστά στις θύρες της εξουσίας κανένας δεν έχει όρεξη να ασχολείται με τέτοια ζητήματα. Είναι χαρακτηριστική η αποστροφή στον λόγο στενού συνεργάτη του κ. Παπανδρέου: «Και να δημιουργηθεί κάποια παρεξήγηση με τον Βενιζέλο,θα είναι τυχαία,αποκλείεται να υπάρχει πρόθεση».

Οπως σημειώνουν έμπειρα κοινοβουλευτικά στελέχη του κόμματος είναι σαφές ότι έπειτα από το ρήγμα που δημιούργησε σε μερίδα των ψηφοφόρων του ΠαΣοΚ η «διαγραφή» του κ. Κ. Σημίτη, η συμπόρευση με τον κ. Βενιζέλο (αν όχι και μια προσπάθεια επαναπροσέγγισης με τον πρώην πρωθυπουργό) είναι αναγκαία για να κατακτήσει το ΠαΣοΚ την αυτοδυναμία. Ολες οι δυνάμεις θα παίξουν τον ρόλο τους, παρατηρούν. Ο βουλευτής Θεσσαλονίκης, εξάλλου, σε ανησυχίες που εκφράζουν βουλευτές περί αποκλεισμού προσώπων από τυχόν μελλοντική κυβέρνηση ΠαΣοΚ, εξαιτίας της στάσης τους στις εσωκομματικές εκλογές της 11ης Νοεμβρίου, αφήνει να εννοηθεί ότι ο ίδιος θα αποτρέψει κάτι τέτοιο. Στις υπόνοιες ότι ενδεχομένως να έχει προηγηθεί κάποιου είδους συνεννόηση με τον κ. Παπανδρέου ο ίδιος το διαψεύδει. «Κινούμαι μονομερώς, με βάση τις δικές μου επιλογές και γνώμονα το συμφέρον της παράταξης και του τόπου» υποστηρίζει.

▅ Ενιαίο εθνικό σχέδιο κατά της κρίσης
Σε αντίθεση με την κυρίαρχη άποψη στο ΠαΣοΚ ότι οι εκλογές δεν αργούν, ο κ. Βενιζέλος πιστεύει πως ο κ. Καραμανλής δεν έχει διαμορφώσει εκλογική στρατηγική και ότι θα θελήσει να περάσει τον κάβο των ευρωεκλογών «αγοράζοντας» πολιτικό χρόνο. Μόνο αν υπάρξουν τραγικά αποτελέσματα θα αναγκαστεί να θέσει διλήμματα στους πολίτες, επισημαίνει στους συνομιλητές του.

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα, κατά τον κ. Βενιζέλο, βρίσκεται ακόμη στην αρχή της και πιστεύει ότι η λύση δεν είναι ούτε ένα σχέδιο αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας ούτε η «πράσινη» ανάπτυξη: «Η χώρα χρειάζεται ένα μεγάλο ενιαίο εθνικό σχέδιο για την υπέρβαση της κρίσης» επισημαίνει. Ηταν από τους λίγους που επέμενε σταθερά στην ανάγκη στόχευσης του ΠαΣοΚ στη μεσαία τάξη και όχι μόνο στα χαμηλά εισοδήματα (και στις αριστερές στροφές) ενώ πρώτος έκανε λόγο για έναν σύγχρονο κεϊνσιανισμό και για τον νέο ρόλο του κράτους- στο συνέδριο του περασμένου Μαρτίου η ομιλία του θεωρήθηκε από πολλούς εκτός τόπου και χρόνου.

Από τον Σεπτέμβριο και μετά οι θέσεις αυτές υιοθετήθηκαν από την ηγετική ομάδα. Αν ο κ. Βενιζέλος κάνει σχέδια για το μέλλον, τα κρατάει κρυφά ακόμη και από τους πιο έμπιστους πολιτικούς φίλους του, οι οποίοι πάντως θεωρούν ότι το ΠαΣοΚ χρειάζεται να αποκτήσει σαφή και ενιαία πρόταση διακυβέρνησης και να μην πελαγοδρομεί ανάμεσα στις διαφορετικές απόψεις διαφόρων στελεχών.

Το αβέβαιο μέλλον του κ. Ρουσόπουλου

Οπρώην υπουργός Επικρατείας κ. Θ. Ρουσόπουλος προετοιμάζεται για τη δύσκολη εκλογική μάχη που τον περιμένει στην Περιφέρεια Αττικής, όπου θα είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές

▅Ο πρώην υπουργός αποφεύγει τις δημόσιες εμφανίσεις και ετοιμάζεται για τη δύσκολη μάχη του σταυρού. Το σκάνδαλο του Βατοπαιδίου τού στοίχισε ήδη τον υπουργικό θώκο και απειλεί να βάλει τέλος στις πολιτικές φιλοδοξίες του

Α. ΡΑΒΑΝΟΣ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2008

ΤΡΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ με διακριτή παρουσία στον δημόσιο βίο απασχόλησαν την επικαιρότητα το περασμένο έτος με τη μετάπτωσή τους από το πολιτικό ζενίθ στο πολιτικό ναδίρ ή αντιστρόφως. Ο κ. Θ. Ρουσόπουλος, επί μακρόν ισχυρός ανήρ του Μεγάρου Μαξίμου, υπέμεινε μια ταπεινωτική έξοδο από την κυβέρνηση, η οποία τον οδήγησε σε έναν ασκητικό (πολιτικά) βίο. Ισως τώρα μπορέσει να ριχτεί απρόσκοπτα στη μάχη του σταυρού. Ο κ. Ευ. Βενιζέλος, με τη σιωπή του μετά την τραυματική εσωκομματική διαδικασία για την προεδρία του κόμματος, ήγειρε πολλά ερωτήματα για τα σχέδια και τους στόχους του. Η παρουσία του ως κοινοβουλευτικού εκπροσώπου διέλυσε τα μαύρα σύννεφα στη σχέση του με τη Χαρ. Τρικούπη. Ο κ. Αλ. Τσίπρας με την εκλογή του έφερε ούριο άνεμο στα πανιά του κόμματός του. Το τελευταίο διάστημα η δημοφιλία του ακολουθεί τις τάσεις της (δημοσκοπικής) συρρίκνωσης του Συνασπισμού.

Ηταν μετά τα μεσάνυχτα της περασμένης Κυριακής, λίγη ώρα αφού είχε λήξει η ψηφοφορία για τον προϋπολογισμό. Στο περιστύλιο της Βουλής εμφανίστηκε ο πρώην υπουργός Επικρατείας κ. Θ. Ρουσόπουλος κρατώντας στα χέρια του έναν μπλε χαρτοφύλακα. Γύρω του όλοι, υπουργοί και βουλευτές, συζητούσαν για τον ανασχηματισμό. Ο ίδιος, γνωρίζοντας προφανώς ότι δεν θα συμμετάσχει στο νέο κυβερνητικό σχήμα, απέφυγε τις συζητήσεις. Εδειχνε να μην έχει διάθεση για αναλύσεις επί της πολιτικής επικαιρότητας. Μετά τις ευχές που αντάλλαξε για τις γιορτές, έφυγε βιαστικά. Οι εποχές άλλαξαν. Η παντοκρατορία του έληξε. Πλέον είναι ένας απλός βουλευτής Επικρατείας «με αβέβαιο πολιτικό μέλλον», όπως λένε οι άσπονδοι φίλοι του.

«Σας υποβάλλω την παραίτησή μου από τη θέση του υπουργού Επικρατείας.Την απόφαση αυτή έλαβα με γνώμονα το συμφέρον της μεγάλης δημοκρατικής μας παράταξης η οποία βάλλεται με άθλιες μεθοδεύσεις…». Ηταν 23 Οκτωβρίου 2008 όταν ο στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού κ. Κ.Καραμανλή, ο κ. Θ.Ρουσόπουλος, υπέβαλε την παραίτησή του από τις θέσεις του υπουργού Επικρατείας και του κυβερνητικού εκπροσώπου. Το σκάνδαλο της Μονής Βατοπαιδίου επέδρασε καταλυτικά και σήμανε το «τέλος εποχής» για τον κ. Ρουσόπουλο.

▅ Μετράει φίλους και εχθρούς

Ο πρώην υπουργός είναι αρκετά απόμακρος τις τελευταίες εβδομάδες μετά την παραίτησή του. Αποφεύγει τις δημόσιες εμφανίσεις και «στέκι» του είναι το γραφείο του στην οδό Ακαδημίας 33, στο κέντρο της Αθήνας, όπου δέχεται επισκέψεις από πολιτικούς φίλους του. Αυτή την περίοδο μετράει φίλους και εχθρούς και επαναπροσδιορίζει τις πολιτικές και διαπροσωπικές του σχέσεις με πολλά στελέχη της ΝΔ. Ουσιαστικά πρόκειται για μια «μεταβατική περίοδο», η οποία «θα τον βοηθήσει να δει ορισμένα πράγματα πιο καθαρά», όπως λένε όσοι τον συναντούν.

Ο ίδιος λέει στους συνομιλητές του ότι πλέον η κατάσταση είναι διαφορετική, μιλάει για διάστημα περισυλλογής και προσπαθεί με τον τρόπο του να πείσει ότι η έξοδός του δεν σημαίνει «πολιτική αυτοκτονία». Παράλληλα επιχειρεί να μεταδώσει ένα μήνυμα αισιοδοξίας για την επόμενη ημέρα και επιμένει, παρά τις αντίθετες εκτιμήσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό της ΝΔ, ότι θα είναι υποψήφιος στην Περιφέρεια Αττικής. Μεγάλο ερώτημα είναι το πώς θα τον αντιμετωπίσει ο κομματικός μηχανισμός, καθώς τα ποσοστά αποδοκιμασίας του από τους ψηφοφόρους της ΝΔ, όπως προκύπτει από τις δημοσκοπήσεις, είναι εξαιρετικά μεγάλα.

Η πτώση του κ. Ρουσόπουλου ξεκίνησε στα τέλη του περασμένου Αυγούστου με την κριτική που δέχθηκε για τις εκδοτικές δραστηριότητες της συζύγου του, της κυρίας Μάρας Ζαχαρέα .

«Η επίθεση κατά του κ. Ρουσόπουλου γίνεται για να ανέβει ο κ. Καραμανλής στη Θεσσαλονίκη χωρίς να έχει τον υπουργό Επικρατείας δίπλα του» τόνισε παραμονές της ΔΕΘ η κυρία Ζαχαρέα. Ο Πρωθυπουργός όμως όχι μόνο είχε δίπλα του τον κ. Ρουσόπουλο στη ΔΕΘ, αλλά τον κάλυψε πλήρως. Ηταν η αρχή της πτώσης της παντοκρατορίας του πρώην υπουργού Επικρατείας, καθώς τα επόμενα κτυπήματα ήταν πιο ισχυρά. Ακολούθησαν τα δημοσιεύματα για τα ακίνητα του ζεύγους και η συζήτηση γύρω από αυτά. Ωστόσο το σκάνδαλο της Μονής Βατοπαιδίου επέδρασε καταλυτικά.

Η παραίτησή του θεωρήθηκε επιβεβλημένη για να αποκατασταθεί η ηρεμία στη ΝΔ, η οποία όμως δεν επήλθε. Ο ίδιος παραχώρησε δύο τηλεοπτικές συνεντεύξεις για να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Αρκετοί υπουργοί έσπευσαν να τονίσουν κατ΄ ιδίαν ότι «βιάστηκε» και πως έπρεπε να περάσει καιρός για να παρέμβει δημόσια, προκειμένου να μην επανέλθει στο προσκήνιο η υπόθεση Βατοπαιδίου. Αλλοι υποστήριξαν ότι οι εμφανίσεις του ήταν πάρα πολύ καλές και έδειχναν άνθρωπο αποφασισμένο «να μην καταθέσει εύκολα τα όπλα».

Με βάση τους κανόνες της επικοινωνίας που αξιοποίησε τα χρόνια που ήταν δίπλα στον κ. Καραμανλή έμεινε χαρακτηριστική η φράση του όταν απάντησε στις κατηγορίες ότι είχε απομονώσει τον Πρωθυπουργό: «Τι ακριβώς έκανα; Εμπαινα το πρωί στη Ραφήνα και του έκλεβα τις εφημερίδες και δεν διάβαζε;Του παρουσίαζα μια άλλη πραγματικότητα;» .

Η πραγματικότητα όμως που είδε ο κ. Καραμανλής ήταν οδυνηρή για τη ΝΔ. Τα ποσοστά της εμφάνισαν πτώση και δεν της αρκούσαν ούτε οι παρακλήσεις των μοναχών του Αγίου Ορους, το οποίο υπερασπίστηκε ο κ. Ρουσόπουλος επιχειρώντας να πείσει τους ψηφοφόρους της ΝΔ για τη στενή σχέση που διατηρεί με την Ορθοδοξία. Για τον κ. Ρουσόπουλο δεν απεδείχθη τίποτε όσον αφορά την ηθική αυτουργία στην υπόθεση, εξέλιξη που έδωσε το δικαίωμα στον ίδιο να αισθάνεται δικαιωμένος- αν και η κοινή γνώμη, όπως καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις, δεν έχει πειστεί.

Η μόνη αναφορά ήταν στις καταθέσεις του πρώην προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Ξάνθης κ. Αθ. Ξυνίδη, του δημάρχου Βιστωνίδας κ. Β.Τσολακίδη, του οδηγού του ηγουμένου Εφραίμ, του κ. Αποστολίδη , και του δημοσιογράφου και εκδότη κ. Δ. Ρίζου. Ο πρώην υπουργός δήλωσε αναρμοδιότητα και υποστήριξε ότι παρέπεμψε τους εκπροσώπους φορέων που συνάντησε στους αρμόδιους υπουργούς. Παραδέχθηκε ότι τον επισκέφθηκαν μία φορά στο Ψυχικό και δύο στο Μέγαρο Μαξίμου ο Εφραίμ και ο μοναχός Αρσένιος για να του δώσουν πρόσκληση για δημόσιες εκδηλώσεις που έκανε η Μονή Βατοπαιδίου στην Αθήνα. «Τίποτε περισσότερο» είπε και αρνήθηκε ότι του ετέθη καθ΄ οιονδήποτε τρόπο το ζήτημα των ανταλλαγών ή ότι το έθεσε ποτέ ο ίδιος στους καθ΄ ύλην αρμόδιους υπουργούς.

▅ Οι επικρίσεις γιαεπικοινωνιακά λάθη

Δεν ήταν μόνο το σκάνδαλο της Μονής Βατοπαιδίου που επέδρασε αρνητικά στην κομματική βάση, η οποία συμφωνούσε με μια σειρά υπουργούς, όπως π.χ. ο κ. Ευ.Μεϊμαράκης, που εξέφραζαν την άποψη ότι είχε κάνει πολλά πολιτικά και επικοινωνιακά λάθη σε αρκετά «καυτά» ζητήματα της επικαιρότητας και επέκριναν τη διαχείριση που γινόταν. Εξάλλου δεν ήταν λίγες φορές που είχε ζητηθεί με έμμεσο τρόπο η αντικατάστασή του, αφού εκφράζονταν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της επικοινωνιακής πολιτικής, αλλά και την επιρροή που ασκούσε στον ίδιο τον Πρωθυπουργό, ο οποίος αναγκάστηκε να παρέμβει αρκετές φορές για να υπάρξει εκεχειρία.

Ο Πρωθυπουργός τον είχε προειδοποιήσει στις 15 Αυγούστου 2000, όταν του πρότεινε τη θέση του εκπροσώπου Τύπου της ΝΔ, για τους μπελάδες που θα αντιμετώπιζε. «Αν πετύχω, τότε η πολιτική καριέρα θα έλθει μόνη της. Αν αποτύχω, δεν έχουν κανένα νόημα τέσσερα χρόνια στη Βουλή» είχε πει τότε ο κ. Ρουσόπουλος, όπως εκμυστηρεύτηκε αργότερα σε πολιτικό του φίλο. Η πολιτική καριέρα ήλθε. Το ερώτημα όμως που τίθεται είναι αν θα συνεχιστεί.